Кіріспе

Құс түрлері

Қызғылт бетті сүйкімді құс (Agapornis roseicollis), сондай-ақ қызғылт жағалы немесе шапақ бетті сүйкімді құс деп те аталады, Африканың оңтүстік-батысындағы құрғақ аймақтарда, мысалы Намиб шөлінде табиғатта өсетін сүйкімді құстың бір түрі. Дауыстап, үнемі шырылдайтын бұл құстар өте әлеуметтік жануарлар және жиі шағын топтарда болады. Олар күні бойы жеп, жиі шомылады. Түсі түрлі популяцияларда әртүрлі болуы мүмкін. Еркек және ұрғашы құстардың реңі бірдей. Сүйкімді құстар бір-біріне жанында отырып, беттерін бір-біріне бұрып ұйықтайтындығымен танымал. Сонымен қатар, аналықтары шикізатты ұзын жолақтарға бөліп, арқаларына байлап, ұя салу үшін үлкен қашықтыққа ұшып қайтатындығы мәлім. Бұл құстар үй жануарлары саудасында кең таралған.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл қызғылт жүзді сүйкімді құс Африканың оңтүстік-батысындағы құрғақ, ашық жерлерде мекендейді. Оның таралған аймағы Анголаның оңтүстік-батысынан Намибияның көп бөлігі арқылы Оңтүстік Африканың солтүстік-батысындағы Оранж өзенінің төменгі аңғарына дейін созылады. Ол теңіз деңгейінен 1500 метрге дейін кең жапырақты орманды, жартылай шөлді және таулы аймақтарда тіршілік етеді. Ол су көздеріне тәуелді және су ішу үшін су тобырларының маңына жиналады. Көптеген елдерде тұтқыннан қашу жиі кездеседі, ал жабайы құстар Аризона штатының Феникс қаласында қоныстанған, онда олар қалалық және ауылдық жерлерде әртүрлі ортада өмір сүреді. Кейбіреулері кактустарда мекендейді, ал басқалары үлкен топтарда тамақтанған жерлерге жиі барады. Аризонада температура жиі жоғарылайды, сондықтан жабайы сүйкімді құстар салқындау үшін кондиционерлердің жанында көптеп қоныстанады. Мауи және Гавайидің Үлкен аралында да қызғылт жүзді сүйкімді құстардың колонияларын кездестіруге болады. Пуэрто-Рикода олар жабайы табиғатта байқалғанмен, бұл қашып кеткен үй жануарларының салдары болуы мүмкін, және олардың көбеюі тіркелмеген.

Қалыптануы мен сақталуы

Кейбір аймақтарда жануарлар саудасы үшін аулау популяцияны азайтты. Дегенмен, адамның жаңа су көздерін жасауы және жаңа ұя салу орындарын ұсынатын жасанды құрылыстар салуының нәтижесінде, басқа аймақтарда олардың саны артуы мүмкін. Осы себепті, Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) бұл түрді "Тәуекел деңгейі төмен" санатына жатқызады. Олар агрессивті мінез танытуы мүмкін, әдетте бір адамға немесе құсқа байланысып, басқа адамдармен немесе үй жануарларымен жақсы қарым-қатынас құруы қиын болуы мүмкін. Екі сүйікті құс әрқашан тату болып өмір сүрмейді, сондықтан оларды бөліп ұстау қажет, ал сүйікті құстарды кішкентай түрлерімен бірге ұстауға болмайды. Сүйікті құстарға күнделікті жаттығулар қажет.

Мутация

Қызғылт жүзді сүйкімді құстар Agapornis туысының барлық түрлері арасындағы ең көп түс өзгерістеріне ие. Жалпы айтқанда, бұл өзгерістер доминантты, кодоминантты, рецессивті және жынысқа байланысты рецессивті генетикалық санаттарға жатады. Бұл түсінікті болғанымен, бір құстың өзінде бірнеше мутациялық белгілер кездескенде, жағдай шатас болуы мүмкін.

Жалпы сілтемелер

Рози Lovebird құстың байқаулары, 2003 жылғы қаңтар–желтоқсан, 2011 жылғы қаңтар–желтоқсан, eBird.org