Кіріспе

Can Can – Коул Портердің музыкасы мен өлеңдері, және Әбе Берроуздың кітабы бар мюзикл. Оқиға 1890 жылдардағы Монмартр би залдарындағы биші қыздардың өміріне арналған. Алғашқы Бродвей қойылымы 1953 жылдан бастап екі жылдан астам уақыт бойы сахналанды, ал 1954 жылғы Вест-Энд қойылымы да табысқа ие болды. Гвен Вердон, оның Бродвейдегі екінші рөлі, және хореограф Майкл Кидт Тони сыйлығын жеңіп алып, жоғары бағаланды, бірақ музыка мен кітап екеуі де жылы қабылданбады, ал қайта қоюлар көбінесе сәтті болған жоқ.

Өндіріс тарихы

1953 жылдың наурыз айында Филадельфиядағы Шуберт театрында Бродвей алдындағы сынақтан кейін, Can Can премьерасы 1953 жылдың 7 мамырында Шуберт театрында Бродвейде өтті және 892 қойылымнан кейін 1955 жылдың 25 маусымында жабылды. Бастапқы өндірісте, Бэрроуз режиссерлік еткен, Лайло Ла Моме, Ханс Конрид Борис, Питер Куксон төреші, Гвен Вердон Клаудин, Дания Крупска, Фил Лидс, Ди Ди Вуд және Эрик Роудс Хиллер ролінде ойнады. Майкл Кидд хореограф болды. Бен Брантлидің айтуынша, Клодин – «Гвен Вердонды жұлдызға айналдырған рөл» болды. Вест-Энд қойылымы 1954 жылдың 14 қазанында Колизей театрында премьера болып, 394 қойылым көрсетілді. Джером Уайт қайта қойған актерлік құрамында Айрин Хильда (La Mome), Эдмунд Хокридж (Aristide), Альфред Маркс (Boris), Джиллиан Линн (Claudine) және Уоррен Митчелл (Theophile) болды. 1977 жылы фильм актрисасы Лесли Карон мен Джон Стюарт қатысқан қайта жандану жоспарланған. Роберт Янг, Е. Майкл Кроули, Роберт Д'Анжело және Джейн Фридландер продюсерлік еткен қойылым, он апталық турдан кейін жабылды. Бродвейдегі қайта жандану 1981 жылдың 30 сәуірінде Минскофф театрында ашылып, бес қойылымнан соң және он алты алдын ала көрсетілімнен кейін жабылды. Бэрроуз режиссерлік етті, Роланд Петит хореографиясын жасады, ал басты рөлде Зизи Жанмейр ойнады. Фрэнк Рич былай деп жазды: «Материалды қалай кессең де, ол орташа материал болып қалады. 'Can Can' ешқашан жоғары деңгейдегі мюзикл болған емес, ал қазір, бастапқы қойылымнан кейін үш онжылдық өткен соң, ол одан да тұрақсыз». 1983 жылы Сент-Луистегі The Muny-де Джуди Кей, Джон Рирдон, Джон Шак, Лоуренс Лериц, Лорен Ярнелл және Бет Ливел қатысқан ашық аспан астындағы қойылым өте жақсы пікірлер алды. Сент-Луис Пост Диспетч газеті: «Can Can таң қалдырарлық стильде ашылды, Муньдің даңқты күндерін еске түсіріп, сиқырлы әсер қалдырды. Джуди Кей мықты, сұңғыла "Писташ" бейнесін ұсынады. Ол керемет. Лериц пен Ярнеллдің жұбы қызықты стильде ойнады. Би керемет» деп жазды. Лондонның Strand театрындағы қайта жандану 1988 жылдың 26 қазанынан 1989 жылдың 21 қаңтарына дейін өтті. Дэвид Тейлор режиссерлік етті, Кенн Олдфилд хореографиясын жасады, ал актерлік құрамында Донна МакКечни (Mme. Pistache), Бернард Алан, Норман Уорвик, Джени Ди (Claudine) және Мило О'Шиа болды. Продюсер Ловетт Бикфорд «оның нұсқасы толыққанды қайта жаңғырту емес, толық қайта қарау екенін» түсіндірді. «Шын мәнінде, бұл жаңа қойылым», - деді ол. Онда "Елу миллион француз", "Нимф Эррант", "Жібек шұлық", "Бұл әлемнен тыс" және басқа да Коул Портер мюзиклдерінен әндер қосылған қайта жаңартылған либретто болды. Сондай-ақ 1988 жылы Чита Ривера мен Рон Холгейт қатысқан халықаралық турне өтті. Турнеде Radio City Music Hall Rockettes тобы өнер көрсетті. Бұл қойылымды Даллетт Норрис режиссерлік етті, ал хореографиясын Алан Джонсон жасады. 2004 жылы қалалық орталықтағы Encores! қойылымында Пэтти ЛуПон (La Mome Pistache), Майкл Нури (Judge Aristide Forestier), Шарлотта д'Амбуаз (Claudine), Дэвид Костабиль (Theophile), Дэвид Хиббард (Hercule), Майкл Голдстром (Etienne), Рег Роджерс және Эли Уоллах ойнады. Бұл қойылымды Лонни Прайс режиссерлік етті, хореографиясын Мелинда Рой жасады, қосымша музыкалық сахналауды Кейси Николау жасады, декорацияларын Джон Ли Битти, жарығын Кеннет Познер жасады.

Сюжет

1893 жылы Парижде Монмартрдағы "Мом Писташқа" тиесілі "Бал дю Парадиз" би залын өзін-өзі дұрыс санаған судья Аристид Форестие жабумен қорқытады. Ол, би залындағы тартымды бишілердің орындаған арсыз, бірақ танымал "Кан-Кан" биіне наразы болады. Судья бишілерді және би залының иесін мазалау үшін полицияны жібереді, бірақ полиция бишілерді қатты ұнатады, сондықтан олар сотта оларға қарсы куәлік беруге құлшынбайды. Судья өзі куәлік жинап, клубқа барады. Ол жерде ол мен иесі Ла Момға ғашық болады. Ол өзінің кім екенін жасыруға тырысады, бірақ қыздар оны таниды. Ол "Кан-Канды" көреді және оның арсыздығының фотосуреттерін түсіреді. Ла Мом мен бишілер түрмеге қамалады. Бишілердің бірі, Клодин, күндіз кір жуушы, клубта әсем кеш өткізуді жоспарлап отырған өнер сыншысы Иляренің қудалауында болады. Клодин, мүсінші Бористі жақсы көретін болғандықтан, оның мүсіншісіне жақсы баға бергізіп, Иляремен кешкі асқа барады. Енді, би залының иесі мен бишілер қамауда болғандықтан, кеш өткізілмейді. Судья өзінің моральдық принциптері мен Ла Момға деген махаббаты арасындағы қайшылыққа тап болады. Ақырында ол "арсыздық көз қарасынан туатын нәрсе" екенін мойындайды. Ол оған қашып кетуге кеңес береді, бірақ журналист оның Ла Момды сүйіп тұрғанын суретке түсіріп алады – бұл оған үлкен дақ тудырады! Иляр Бористің мүсіндерін сынап, суретші Борис, есінен танымас бұрын сыншыны дуэльге шақырады. Соңында Иляр Бористің туындыларын мақтап жазады. Судья Аристид судьялық қызметінен айырылып, адвокаттықтан шеттетіледі, бірақ Ла Мом мен қыздардың бәрі онымен бірге сотқа барып, барлығы да өз ісін жеңіп шығады.

Сыни жауап

Брукс Аткинсон "Нью-Йорк Таймс" газетінде былай деп жазды: "Портер мен Берроуз мырзалар 90-жылдардағы Монмартрдың әдепсiздігіне қызығушылық танытты. Бірақ би залдарындағы той-қуаныштан нағыз театр жасаған – хореограф Кидд мырза. Ол және оның бишілері бұл туралы құрғақ әрі сатирикалық көзқарас білдіреді, сонымен қатар өте шебер билейді. Гвен Вердон балеттерді ерсілі-қарсылықпен, бейсақтықпен және юмормен жетектеп, тамаша биді көрсетті". Кейінірек "Нью-Йорк Таймс" газетінде Аткинсон былай деп жазды: "Шын мәнінде, "Кан-Кан" спектаклінде балет басты ойын-сауық құралына айналды. Себебі Коул Портердің музыкасы оның ең жақсы туындыларының қатарына жатпайды, ал Эйб Берроуздың пьесасы көне және қарапайым".