Кіріспе

Леонард Бернштейннің 1941–42 жылдары жазылған және 1942 жылы жарық көрген Кларнет пен фортепианоға арналған сонатасы – Бернштейннің жарияланған тұңғыш шығармасы. Ол кларнетші Дэвид Оппенхаймға арналған, Бернштейн оны 1940 және 1941 жылдары жазда Танглевудта Серж Куссевицкиймен дирижерлік өнерді оқып жүргенде танысқан.

Нысан

Бұл шығарманың ұзақтығы шамамен он минутты құрайды және екі тікелей бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім – лирикалық грациозо, 1941 жылы Танглевудта тұрақты композитор болған Пол Хиндемитті еске салатын музыкалық желімен басталады, сонымен қатар Коплендтің ықпалын және Танглевудтың идилликалық атмосферасын сезіндіреді. Екінші бөлім andantino темпімен (3/8 такт өлшемі) басталып, тыныш кіріспеден кейін жылдам Vivace e leggiero-ға ауысады. Бұл бөлім көбінесе 5/8 такт өлшемінде, бірақ шығарма бойында 3/8, 4/8 және 7/8 такт өлшемдеріне де жиі өтеді, және "Вест-Сайд-Стори" шығармасындағы Бернштейннің жұмысын болжайды, серуендеп келе жатқан бас партиясы мен синкопалармен. Кейін бірінші бөлімнің ойлы көңіл-күйі қайта оралады, Бернштейннің шығарманың бастапқы кезеңдерінде Ки-Уэстте өткізген уақытын көрсететін латын әуездік көпірлік бөлім, содан кейін әсем әуенмен аяқталады. Нью-Йорктегі тұңғыш қойылым бір жылдан кейін Нью-Йорк қалалық кітапханасында өтті, онда Бернштейн тағы да фортепианода, ал Оппенхайм – кларнетте орындады. Кейін екеуі 1943 жылы осы шығарманың алғашқы жазбасын шығарды.

Қабылдау

Қазір кларнет репертуарында кең таралған, DipABRSM және AMEB емтихан бағдарламасына енген туындының алғашқы сын-пікірлері әртүрлі болды. "Бостон глобусы" мен "Бостон геральды" премьера туралы жазды. Біріншісі оның джаздық бояуын жоғары бағаласа, екеуі де шығарманың фортепианоға қарағанда кларнетке арналғанын сезінді. Көптеген алғашқы сын-пікірлер Хиндемит пен Коплендтің ықпалын аңғарды және өте қайшылы болды. Бірақ 1943 жылдың соңына қарай Бернштейн Нью-Йорк филармониясымен жұмысының арқасында танымал дирижерге айналды, ал келесі сын-пікірлер жағымдырақ болды және джаздық ерекшеліктері жиі оң пікірлермен еске алынды. Йо-Йо Ма осы туындыны виолончель мен фортепианоға бейімдеді. Сондай-ақ, скрипка мен тромбонға да бейімделген. Бернштейн 1949 жылы Бени Гудманға арналған "Соло кларнет және джаз ансамблі" үшін прелюдия, фуга және рифтер шығармасын жазды, ол кларнетке композиция жазуға қайта оралды.