Кіріспе

1995 жылғы 1 ақпанда ағылшын жануарлар құқығын қорғаушы Джилл Фиппс Ковентри әуежайы маңындағы тірі бұзауларды вена еті үшін әуемен экспорттауға қарсы наразылық кезінде жүк көлігінің астында қаза тапты.

Наразылық акцияларының тарихы

1994 жылы Англиядағы жануарлар құқығын қорғаушылар ірі паром компанияларын (P & O, Stena Sealink және Brittany Ferries) тірі жануарларды экспорттауды тоқтатуға көндірді. 1995 жылдың қаңтар айында отыз фермерден тұратын топ теңіз және әуе порты арқылы баламалы тасымалдауды ұйымдастыру үшін (ITF) ұйым құрды. Мұндай бір жол – Ковентри әуежайы арқылы әуе тасымалы болды. Наразылар Ковентри, Плимут және Довер қалалық биліктеріне экспортты тоқтатуға қысым жасады, бірақ соттар оларға рұқсат беруге бұйырды. Ковентри мен Довердің саудадан бас тартуына заңсыз бұзушылықтарға қаулы болу себеп болды (Ковентридің тыйымы соттың қазіргі сауданы қабылдау талабын күштен шығаруына байланысты); ал Плимут қалалық кеңесі де ұқсас тыйым салуға тырысты. Барлық үш билік органдары, бірден айта кетейік, қазір жануарлардың әл-ауқатын өздерінің ниеттерінің бір бөлігі деп санамайды (бірақ бұрын Ковентри мен Плимут қалалық кеңестері мұндай көзқарасқа ие болған). Содан кейін сотта тартыстар жалғасты, бірақ 1996 жылы Еуропалық Одақтың көп бөлігі ақылсыз сиыр ауруының таралуына байланысты британдық сиыр етін бойкоттаған кезде бұл сауда тоқтатылды. 2006 жылы бұл тыйым алынды, бірақ Ковентри әуежайының атқарушы директоры тірі бұзауларды тасымалдау туралы өтініштерді қабылдамайтынын мәлімдеді.

Джилл Фиппс

Джилл Фиппс (15 қаңтар 1964 – 1 ақпан 1995) 16 жасында мектепті тастап, Royal Mail компаниясында жұмыс істеді. Ол кішкентай кезінен жануарларға қамқорлық етуге қызығушылық танытып, 11 жасынан бастап анасымен бірге тері саудасына қарсы науқанға қатысты. Өзі вегетариан болғаннан кейін, Фиппс отбасының қалған мүшелерін де осыған көндірді. Фиппс Шығыс жануарларды азат ету лигасына қосылды, ал Фиппс пен оның анасы қатысқан жергілікті науқан нәтижесінде жергілікті тері дүкені мен тері шаруашылығы қысымға көніп жабылды. 1986 жылы анасы мен әпкесімен бірге Фиппс Unilever зертханаларына шабуыл жасап, жануарларға тәжірибе жасауға қарсылық білдірді және «компьютерлік жабдықтарды қиратып, мыңдаған фунт сомасында зиян келтірді». Топ ұсталды және сотталды: Фиппстің анасы алты айға бас бостандығынан айырылды, әпкесі он сегіз айға сотталды, ал Фиппс жүкті болғандықтан, шартты жаза алды.

Өлімге әкелетін жазатайым оқиға

1995 жылдың 1 ақпанында Файпс Багинтондағы Ковентри әуежайында 35 наразылық білдірушінің бірі болды. Олар бүкіл Еуропаға таратылатын Амстердамға тірі бұзауларды экспорттауға қарсы наразылық танытты. Он наразылық білдіруші полиция шебін бұзып, жүк көлігін тоқтатуға тырысты – жолға отырып немесе оған тізбектеліп байланысты. Дәл сол кезде Файпс жүк көлігінің доңғалақтарының астында қалды, нәтижесінде жұлынсыры сынды және қаза тапты. Өлген күні келгеннен кейін бір сағаттан соң жүк көлігі пайда болды. Наразылық білдірушілердің көп бөлігі жолдың төменгі жағында болды, бірақ Файпс ханым сияқты ертерек келген шағын топ әуежай кіреберісінде болды, жүк көлігі жолмен келген кезде. Ол негізгі топты айналып өткенде, қолын жайып, жүк көлігіне қарай шапты. Ол алдыңғы крылосына өрмеледі. Әпкесі үрейленген күйде оның дөңгелектердің астына құлап жатқанын көрді. Көптеген адамдар Файпстің осы мәселеге шейіт болғанын айтады. Файпс бұрын "Иә, адамдар жарақаттануы мүмкін деп ойлаймын. Біз бұл сауданы тоқтатуға соншалықты бейілдіміз, оған дейін барамыз" деген сөздерін айтқан болатын. Бірақ оның әкесі "Джилл осы мәселеге шейіт емес. Оның өмір сүруге жас ұлы болды. Ол өлгісі келмеді" деді. Бұл мәліметтер алғаш рет 2007 жылы Ковентриде өткен Джилл күні шарасында көрсетілді.