Кіріспе

Испандықтар Колумбияның орталық таулы аймақтарына келгенде, аймақ Муиска конфедерациясы ретінде ұйымдастырылған еді, оның екі билеушісі болған: зипа оңтүстік бөлігін билеген және Муикитта орналасқан. Хоа солтүстік аймақты билеген және қазіргі Тунджа деп аталатын Хунзада орналасқан.

Ұйым

Психипква мен Хоа – ежелгі конфедерацияның билеушілеріне берілген атаулар. Олар өздеріне билік бергендерге қатаң немесе тым күшті бақылау жасамайтындықтан, оларды патшалар деп санауға болмайды. Дегенмен, осы билік лауазымдары зор құрметке ие болды және күрделі рәсімдермен оралып жатты. Психипкваның мәртебесі соншалық, тіпті ақсүйектердің өкілдері оның бетіне қарауға батылмады. Егер психипква түкіргісі келсе, біреу оған бағалы мата ұсынатын, себебі оның сілекейі сияқты құнды нәрсе жерге тиюі киелі емес саналды. Матаны ұстаған адам (мұқият басқа жаққа қарап тұрып) оны құрметпен кездіретін жерге алып кететін. Психипкваның міндетіне қасиетті құдайларға алтын сыйлау да кіретін. Ол өзін алтынмен жауып, патшалық қайықпен қасиетті Гуатавита көлінің ортасына дейін жүзіп, алтын бұйымдарды құдайларға арнап ұсынатын. Осыдан Эльдорадо туралы аңыздың бастауы деп есептеледі. Гонсало Хименес де Кесада Муиска жеріне келгенде биліктегі психипква – Богота, ал хоа – Еуканеме еді.

Патрильдік емес билік мұрасы

Билеушінің лауазымы мұрагерлікпен беріліп келген, бірақ мұрагерлік желісі әкеден балаға берілмейтін. Егер патшаның баласы болмаса, оның орнына ең үлкен әпкесінің үлкен ұлы отыратын. Мұнда да ерекшеліктер болды, және билеушінің халқы, көрінеу, мұрагерді бекіту арқылы осы мәселеде белгілі бір ықпалға ие болған.