Кіріспе

Коэлентераттар мен губкалар денелеріндегі екі эпителийлік жасуша қабатының арасында табылған зат – Cnidaria және Ctenophora-ның мезоглеясы. Мезоглея – коралл немесе медуза сияқты кенеулілерде (cnidarians) гидростатикалық қаңқа ретінде қызмет ететін жасушадан тыс матрица. Ол мезохилмен байланысты, бірақ одан ерекшеленеді, мезохил көбінесе губкаларда кездесетін жасушадан тыс материалды білдіреді.

Сипаттама

Мезогелияның басым бөлігі судан тұрады. Судан басқа, мезогелияда талшықты ақуыздар, мысалы коллаген және гепаран сульфат протеогликандары сияқты бірнеше заттар бар. Мезогелия көбінесе жасушасыз болады, бірақ қызылтемірлер (cnidaria) және шашақтылар (ctenophora) екеуінде де мезогелияда бұлшықет шоғырлары мен жүйке талшықтары кездеседі. Басқа жүйке және бұлшықет жасушалары эпителий қабатының астында орналасқан. Мезогелия гидра сияқты кіші коэлентераттардағы жасуша қабаттарынан жұқарақ болуы мүмкін, ал үлкен медузаларда дененің көп бөлігін құрайды. Мезогелия ішкі қаңқа ретінде қызмет етеді, денеге қолдау көрсетеді. Оның серпімді қасиеттері бұлшықеттердің жирылуынан деформацияланғаннан кейін пішінін қалпына келтіруге көмектеседі. Дегенмен, судың иілімі болмаса, мезогелия дене салмағын көтеруге жеткілікті қатты емес, сондықтан коэлентераттар судан шығарылғанда көбінесе жапырылып немесе тіпті құлайды. Мезогелия эпидермис және гастродермис арасында орналасқан. Кейбір медузаларда медуза өскенде шатыр/қоңырау бетіндегі эпидермис жыртылып, ескі медузалардың мезогелиясы тікелей сумен жанасады. Мезогелияның өзі электрондық тығыздығы бойынша ажыратылатын бірнеше қабаттардан тұрады. Олардың ең айқын түрлері – базальды мембрана және интерстициалдық матрица.

Терминнің қолданылуы

Мезенхима сөзін омыртқалылардың эмбриологиясында қолдануды (яғни, барлық байланыстырылған тіндер, қан тамырлары, қан жасушалары, лимфа жүйесі және жүрек шығатын эмбриональды нағыз [энто] мезодермадағы ерекшеленбеген тінді) және омыртқасыз жануарлар зоологиясында қолдануды (эпидермис және гастродермис арасында орналасқан, әртүрлі жасушалық және талшықты қосымшалары бар, көбінесе қаттырақ, бірақ бос ұйымдастырылған тінді [мезоглея, қатаң мағынада] гель матрицасынан тұратын) ажырату мақсатында, кейбір авторлар губкалар мен диплобластардың ортаңғы қабаттарын сипаттағанда мезенхиманың орнына мезоглея терминін (кең мағынада) қолдануды ұсынады, мезенхима терминін эмбриологиялық мағынасында қалдырады. Дегенмен, Brusca & Brusca (2003) мұндай қолдануға қарсы шығып, мезоглеяны қатаң мағынасында қолдануды және мезенхима терминінің эмбриологиялық және зоологиялық мағыналарын сақтап қалуды жөн көреді.