Кіріспе

Морача монастыры – Сербия православиелік монастыры, Черногорияның орталық бөлігіндегі Колашин қаласында Морача өзенінің аңғарында орналасқан. Оны 1252 жылы Сербияның Неманич әулетінен Стефан Вуканович құрған. Бұл Черногорияның ең белгілі ортағасырлық ескерткіштерінің бірі.

Тарих

Батыс порталдың үстінде монастырь негізінің тарихы жазылған. Зеттің ұлы князі Вукан Неманджичтің ұлы (1190–1207 жылдары билеген) Стефан 1252 жылы монастырьды құрды, бұл, мүмкін, оның жеке меншік жерінде (апанаж) болған. Аймақ Неманджич әулетінің билігінде болды, ал монастырь негізін қалаушы Сербия мемлекеттілігінің әкесі Стефан Неманьяның немересі еді. Серб тілінің ұлы реформаторы және серб эпостық поэзиясын жинаған Вук Стефанович Караджич Колашинды шабуылдау туралы екі жырды жазды, онда бастапқыда Новица Церович пен Сердар Милан Морачадағы ақ шіркеудің жанында бірге шарап ішеді. 1944 жылдың шілдесінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде монастырьда Югославия жер жиналысының үшінші сессиясы өтті, онда Черногория коммунистері "Котор шығанағын жеке атаудан шығаруды" талап етті (сол арқылы оны Черногорияның құрамына қосуға әкелді).

Сәулет және өнер

Негізгі ғибадатхана (католик) – Рассиан стилінде салынған, бір кемелі үлкен шіркеу. Бұл стиль 1170 жылдан бастап ортағасырлық Сербияның үш маңызды көркемдік және сәулет мектебінің біріншісі ретінде қалыптасты (Студеница, Милешева, Сопочани, Арилье және Черногорияға қатысты Беране мен Биело Полье қалаларында да көрінеді). Екі басты портал роман стилінде жасалған. Шіркеу Марияның көкке көтерілуіне арналған, ал кішігірім шағын ғибадатхана – Әулие Николайға арналған. Архитектурадан өзге, фрескалар да ерекше маңызға ие. Ең ежелгілері – пайғамбар Илияның өмірін бейнелейтін он бір композиция, олар 13 ғасырға жатады. Олар консервативтік ерекшеліктерді көрсетеді, кешкі Комнендік фигуралар схемаларымен және ауыр, массивті блоктардан тұратын архитектуралық мотивтермен ерекшеленеді, бұл Сопочани (Сербия) фрескаларымен ұқсас. Қалғандары нашар сақталған және 16 ғасырға жатады. Олардың ішінде екі көрнекті Соңғы Сот суретін атап өткен жөн: Жұмақ және Ыбырайымның құшағы, сондай-ақ екі басқан аңның үстіндегі Шайтан, екеуі де 1577-1578 жылдары салынған. 16 ғасырдың бірінші жартысында аймақты Осман империясы басып алған кезде, фрескалар циклінің бір бөлігі зақымдалды немесе жоғалып кетті.