Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Валаам монастыры (Валаамский монастырь;) – Ресей Карелиясындағы ставропегиялық православие монастыры, Еуропаның ең үлкен көлі – Ладога көліндегі ең ірі Валаам аралында орналасқан.
the monastery in Russian Karelia
Orthodox monastery in Russia
The Valaam Monastery (Валаамский монастырь; ) is a stauropegic Orthodox monastery in Russian Karelia, located on Valaam, the largest island in Lake Ladoga, the largest lake in Europe.
Тарих
Монастырь қашан құрылғаны белгісіз, себебі монастырь 16 ғасырға дейін ешқандай құжатта есімдері тілмеленбеген. 10-15 ғасырлар аралығында құрылған болуы мүмкін деген болжам бар. Бір дерек бойынша, бұл монастырды 10 ғасырда грек монахы Валаамдық Сергий және оның карелиялық серігі Валаамдық Герман құрған. Хейкки Киркинен монастырдың негізін 12 ғасырға жатқызады. Дегенмен, қазіргі тарихшылар осы мерзімді де ерте деп санайды. Ғылыми консенсус бойынша, монастырь 14 ғасырдың соңында салынған. Джон Х. Линд және Майкл С. Пол түрлі дереккөздерге, соның ішінде 16 ғасылға жататын «Валаам монастырының тарихы» атты қолжазбаға сүйене отырып, монастырдың 1389-1393 жылдар аралығында құрылғанын айтады. Монастырь – православие шіркеуінің пұтқа табынушыларға қарсы солтүстік бекінісі болған, ал кейіннен Тавастия, Савония және Карелия аймақтарынан келген католик шіркеуіне қарсы батыс бекінісіне айналды. 16 ғасырда орыстар мен шведтер арасындағы билік күресі шекараны шығысқа қарай жылжытты. 1578 жылы монастырьға шабуыл жасалып, көптеген монахтар мен жаңа кіргендер лютерандық шведтер тарапынан қаза болды. 1611-1715 жылдары шведтердің тағы бір шабуылынан кейін монастырь қирап, ғимараттары өртеніп кетті. Ресей мен Швеция арасындағы Карелия шекарасы Ладога көлі арқылы жүргізілді. 18 ғасырда монастырь қайта жаңғыртылып, 1812 жылы Ресейдің Финляндия Ұлы Герцогтығының құрамына кірді. 1917 жылы Финляндия тәуелсіздік алды, ал Фин православие шіркеуі Константинопольдің Экуменикалық патриархатының бағынысында автономияға ие болды. Бұрын ол Ресей православие шіркеуінің бір бөлігі болған. Валаам – Фин православие шіркеуінің ең маңызды монастыры еді. Құлшына тілі шіркеу славян тілінен фин тіліне, ал күнтізбе Юлиан күнтізбесінен Григориан күнтізбесіне ауыстырылды. Бұл өзгерістер Валаам монастырының қауымында ұзақ жылдарға созылған қақтығыстарға әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл аумақ үшін Кеңес Одағы мен Финляндия арасында шайқас болды. 1940 жылы Қысқы соғыс салдарынан монастырь эвакуацияланып, 150 монах Финляндияның Хайневеси қаласына қоныстанды. Бұл қауым бүгінгі күнге дейін Хайневесидегі Жаңа Валамо монастыры ретінде сақталған. Конев монастыры мен Печенга монастырынан эвакуацияланғандарды қабылдағаннан кейін, ол қазір Фин православие шіркеуінің жалғыз монастыры болып табылады. Жанында, бар болғаны 14 км қашықтықта орналасқан Линтула қасиетті Үш Бірлік монастыры да бар. 1941-1944 жылдары Ұлттық соғыс кезінде Ескі Валаамдағы монастырь ғимараттарын қалпына келтіруге тырысылды, бірақ кейін арал Кеңес әскери базасы ретінде пайдаланылды. 1989 жылы Валаам монастыры православие шіркеуіне қайтарылғаннан бері, Мәскеу патриархы Алексий II-нің жеке қамқорлығында болып, бала кезінде монастырьға жиі келіп тұрған. Ғимараттары мұқият қалпына келтірілген монастырь, рухани оқшаулануға оралу мақсатымен арал үстінен заңдық билікті күшейтті. Монастырьмен ұзақ жылдар бойы арыз-шағымдармен айналысқан арал тұрғындарының көпшілігі кетіп қалды, бірақ кейбіреулері әлі де сол жерде тұрып жатыр. Қазіргі қауымның бас діни қызметкері – Троицк епископы Панкратий (Жердев).
It is not clear when the monastery was founded, as the cloister is not mentioned in documents before the 16th century. Dates from the 10th to the 15th centuries having been suggested. According to one tradition, the monastery was founded by a 10th century Greek monk, Sergius of Valaam, and his Karelian companion, Herman of Valaam. Heikki Kirkinen inclines to date the foundation of the monastery to the 12th century. Contemporary historians consider even this date too early. According to the scholarly consensus, the monastery was founded at some point towards the end of the 14th century. John H. Lind and Michael C. Paul date the founding to between 1389 and 1393 based on various sources, including the "Tale of the Valaamo Monastery", a sixteenth century manuscript, which has the monastery founded during the archiepiscopate of Ioann II of Novgorod. The monastery was a northern outpost of the Eastern Orthodox Church against pagans and, later, a western outpost against the Catholic Church from Tavastia, Savonia and Karelia Province. The power struggle between Russians and Swedes pushed the border eastwards in the 16th century; in 1578 the monastery was attacked and numerous monks and novices were killed by the Lutheran Swedes. The monastery was left desolate between 1611 and 1715 after another attack by the Swedes, with buildings being burned to the ground and the Karelian border between Russia and Sweden being drawn through Lake Ladoga. In the 18th century the monastery was magnificently restored, and in 1812 it came under the Russian Grand Duchy of Finland. In 1917, Finland became independent, and the Finnish Orthodox Church became autonomous under the Ecumenical Patriarchate of Constantinople; previously, it had been a part of the Russian Orthodox Church. Valaam was the most important monastery of the Finnish Orthodox Church. The liturgic language was changed from Church Slavonic to Finnish and the liturgic calendar from the Julian to the Gregorian calendar. These changes led to bitter decades long disputes in the monastic community of Valaam. The territory was fought over by the Soviet Union and Finland during World War II. Due to the Winter War, the monastery was evacuated in 1940, when 150 monks settled in Heinävesi in Finland. This community still exists as New Valamo Monastery in Heinävesi. Having received evacuees from the Konevsky Monastery and Pechenga Monastery, it is now the only monastery of the Finnish Orthodox Church, alongside the Lintula Holy Trinity Convent located just 14 km away. From 1941 to 1944, during the Continuation War, an attempt was made to restore the monastery buildings at Old Valaam, but later the island served as a Soviet military base. Since the original Valaam Monastery was bequeathed back to the Orthodox Church in 1989, it has been enjoying the personal patronage of Patriarch Alexy II of Moscow, who frequented the cloister as a child. The monastery, whose buildings have been meticulously restored, has gained significant legal power over the island in a push to return to a state of spiritual seclusion. After years of fruitless legal proceedings with the monastery, many residents of the island chose to leave, though a few still remain. The present Father Superior of the community is Bishop Pankraty (Zherdev) of Troitsk.
Валаам әндері
Валам монастырында Валаам әні деп аталатын ерекше ән дәстүрі бар, ол Византия және Знаменный әндерінің кейбір ерекшеліктерін үйлестіреді. Византия әні сияқты, ән әрқашан 2 бөліктен тұрады: мелодия және изон, бірақ Знаменный әніндегідей, гамма құрылымы әрқашан диатоникалық болады. Византия әнімен салыстырғанда безендірулер қарапайымдатылған, ал мелодиялар ежелгі Знаменный әнінің мелодияларына жақын, тіпті осы дәстүрдің жергілікті түрі деп санауға болатындай. Осы салыстырмалы қарапайымдық 20-шы ғасырдың соңында Валам әнін Ресейдегі түрлі приходтарда сынақтан өткізуге ықпал етті. Монастырда ғимараттарды қайта жаңартуға қаражат жинау үшін әлемдік тур жасаушы кәсіби бес дауысты ерлер хоры бар. Оның кейбір музыкалық шығармаларын монастырь веб-сайтында тыңдауға болады.
The monastery of Valaam has a unique tradition of singing, called the Valaam chant, that combines some features of Byzantine and Znamenny chants. As in Byzantine chant, the singing is always in 2 parts, comprising a melody and an ison, but, as in Znamenny chant, the scale structure is always diatonic. The ornamentation is simplified in comparison with Byzantine chant, and the melodies are more similar to that of ancient Znamenny Chant, at the edge of being considered a local variety of this tradition. This relative simplicity became one of the reasons for the experimental introduction of Valaam chanting in various parishes across Russia by the end of 20th century. The monastery has a professional five strong male voice choir which tours the world to raise money for the ongoing restoration of the buildings. Some of its music can be heard at the monastery's website.
2016 жылғы өрт
2016 жылдың 1 мамырында таңертең, Пасха (Православ Пасхасы) күні, монастырь аумағында, 1850 жылдары салынған ұлттық мұра нысаны – "Қысқы қонақүй" ішінде 800 шаршы метрді қамтыған өрт шықты. Валаам монастырына қарасты бұл ғимарат монастырьдің бас соборының тікелей жанында орналасқан. Төтенше жағдайлар қызметінің мәліметінше, оқиғадан ешкім зардап көрген жоқ.
On the morning of 1 May 2016, Pascha (Orthodox Easter Sunday), a blaze covering 800 square metres erupted on the monastery's property, inside the “Winter Hotel", a national heritage site constructed in the 1850s. Belonging to the Valaam monastery, the building is located immediately adjacent to the monastery's main cathedral. Emergency services reported no casualties from the incident.