Кіріспе

Калабураги ауданы, бұрын Гүлбарга ауданы деп аталған, Оңтүстік Үндістанның Карнатака штатының 31 ауданының бірі. Калабураги қаласы ауданның әкімшілік орталығы болып табылады. Аудан Калабураги бөлімінің орталығы болып табылады. Бұл аудан солтүстік Карнатакада 76°04' және 77°42' шығыс бойлық, ал 17°12' және 17°46' солтүстік ендік аралығында, 10 951 км² аумақты қамтиды. Бұл аудан батысында Махараштра штатының Биджапур және Солапур аудандарымен, солтүстігінде Махараштра штатының Бидар және Османабад аудандарымен, оңтүстігінде Ядгир ауданымен, ал шығысында Телангана штатының Сангаредди және Викарабад аудандарымен шектеседі.

Тарих

Канад тілінде бұл аймақтың атауы – Кала Бураги, яғни «тасты жер» деген мағынаны білдіреді. 6-шы ғасырда аудан Чалукиялардың бақылауында болды. Раштракуттар аймақты қысқа мерзімге жаулап алды, бірақ келесі екі ғасыр бойы билік еткен Чалукиялар оларды қуғынға түсірді. Содан кейін Калачурилер аймақты басып алып, 12-шы ғасырға дейін басқарды, одан кейін Ядавалар оларды қуғынға түсірді. Кейін Какатиялар 1324 жылға дейін биледі, содан кейін олардың мемлекеті Дели сұлтандығының қол астына түсті. Жергілікті билеушілердің амбициялары Калабурагиді астана еткен Бахмани сұлтандығының құрылуына әкелді. Бахманилер ақырында құлап, олардың орнына 5 Декан сұлтандығының мозаикасы қалды. Калабураги 1619 жылы Биджапурдың қосылуына дейін Бидар сұлтандығы тарапынан басқарылды. Ұзақ өтпей, аудан Моғол империясының бір бөлігіне айналды, бірақ Деканның Асаф Джахи билеушілері кейін бөлініп, өздерінің Хайдарабад мемлекетін құрды, ал Калабураги олардың билігінде болды. Бұл мемлекет 1948 жылы Үндістанға қосылғанға дейін Британдық Үндістанның князьдік мемлекеті болды. Кейін Калабураги, Бидар және Райчурмен бірге Карнатаканың бір бөлігіне айналды және Кальяна Карнатака аймағы деп аталды. Осы уақыттан бері бұл аймақ әлеуметтік көрсеткіштер бойынша мемлекеттің қалған бөлігінен қалып қойып, Карнатаканың ең артта қалған аймағы саналады.

Экономика

2006 жылы Панчаяти Радж министрлігі Калабураги ауданын елдегі 640 ауданның ішіндегі ең кемдауыл 243 ауданның бірі деп атады.

Тарихи орындар

Саннати – Читапур талугіндегі Бхима өзенінің жағасында орналасқан шағын ауыл. Бұл жер Ашоканың жарлықтарымен, будда ступасымен және император Ашоканың (б.з.д. 274–232 жж.) өзінің сақталған жалғыз бейнесімен танымал. Седам талугіндегі Кагина өзенінің жағасында орналасқан Манякхета ауылы Раштракута әулетінің астанасы болған. Бұл ауыл аудан орталығы Калабурагиден оңтүстік-шығысқа қарай 40 шақырым, ал талу орталығы Седамнан батысқа қарай 18 шақырым қашықтықта жатыр. 1347 жылы салынған Калабураги бекінісі – Калабурагидің ескі, ор қамалданған бекінісі қазір нашар күйде, бірақ ішінде қызықты ғимараттар көп, соның ішінде Джама мешіті бар. Бұл мешіт Үндістандағы бірегей құрылыс, оның үлкен күмбезі бүкіл аумақты жабады, төрт кішкентай күмбездер бұрыштарында орналасқан және олардың айналасында тағы 75 кішкентай күмбездер бар. Бекіністің өзінде 15 мұнара бар. Калабурагиде Бахмани әулетінің әсем қабірлері (Хафт Гумбаз) де сақталған.

География

Калабураги Декан үстіртінде орналасқан, және орташа биіктігі теңіз деңгейінен 300-ден 750 метрге дейін жетеді. Басты өзені – Бхима.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Калабураги ауданында 2 566 326 адам тұрады, бұл Кувейт немесе АҚШ-тың Невада штатының халқына шамамен тең. Бұл көрсеткіш бойынша ол Үндістанда 640 ауданның ішінде 162-ші орында. |label1 = Kannada |value1 = 65.70 |color1 = darkslateblue
|label2 = Urdu |value2 = 18.15 |color2 = green
|label3 = Lambadi |value3 = 7.09 |color3 = khaki
|label4 = Telugu |value4 = 4.08 |color4 = steelblue
|label5 = Marathi |value5 = 2.47 |color5 = red
|label6 = Hindi |value6 = 2.05 |color6 = orange
|label7 = Others |value7 = 0.46 |color7 = gray

2011 жылғы халық санағы бойынша халықтың 65.70% Kannada, 18.15% Urdu, 7.09% Lambadi, 4.08% Telugu, 2.47% Marathi және 2.05% Hindi тілдерін алғашқы тілі ретінде атады.