Қайта қолданудың алдын алуға арналған ине алып тастағыш құрылғылар

Кіріспе

Медициналық құрал

Ине алып тастаушы – шприцтен инені физикалық түрде алып тастауға арналған құрылғы. Дамып келе жатқан елдерде ауруханаларда инелердің қауіпсіздігін жақсарту қажеттігі әлі де бар, себебі инелерді алып тастау процесінің көп бөлігі қолмен жасалады және инелердің теріге кіріп, инфекцияға ұқтыру қаупі зор. Бұл елдерде жеке қауіпсіздік құрылғысы бар инелерді алуға мүмкіндік жоқ, сондықтан инелерді шприцтен алып тастау үшін ине алып тастаушы құралдарды қолдану қажет. Бұл шприцтерді қайта пайдаланудың алдын алып, инемен жарақаттану жағдайларын азайтуға және шприцтерді тиімді жоюға көмектеседі, осылайша патогендердің таралуын төмендетеді.

Өмірбаян

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) 2000-жылдардың басында жүргізген зерттеулерде дамушы елдерде ине шабуының саны жылына бір адамға 0,93-ден 4,68-ге дейін тіркелді, бұл өнеркәсіптік дамыған елдерге қарағанда бес есе көп. Ине шабуы салдарынан гепатит B, гепатит C және HIV сияқты аурулар жұғуы мүмкін. Ганада 803 мектеп оқушысының арасында жүргізілген зерттеуде 61,2%-ында гепатит B вирусының кем дегенде бір белгісі анықталды. Осының салдарынан, дамушы елдердегі денсаулық сақтау қызметкерлері, науқастар және халық инелерді қайта пайдалану, дұрыс тастамау және кездейсоқ ине шабуы арқылы қан арқылы жұғатын патогендерге шағу қаупіне тап болады. АҚШ-та 2000 жылы қол қойылған «Ине қауіпсіздігі туралы» заң және 2001 жылғы «Қан арқылы жұғатын патогендер стандарты» өткір заттар мен инелерді пайдалануда қауіпсіздік құрылғыларын және инелерді алып тастау құралдарын міндетті етті. Бұл ине қауіпсіздігі құрылғыларын және инелерді алып тастау құралдарын зерттеу, әзірлеу және сату көлемін едәуір арттырды. АҚШ-тағы көптеген ауруханалар мен медициналық мекемелерде ине қауіпсіздігі ережелері ине қауіпсіздігі құрылғылары мен инелерді тастауға арналған қораптар арқылы сақталады.

Қолданыстағы шешімдер

Бір қолмен ине салынған шприцтің қақпағын жабу, ине шағу жарақаттарының ең көп кездесетін себептерінің бірі болды, ал «Ине шағу заңы» мен «Қанмен таралатын патогендер стандарты» осы жарақаттарды азайтуға бағытталған. Осының нәтижесінде инсулин және туберкулин шприцтеріне бір қолмен жабылатын механизм қосылды. Қақпақ шприцке шарнир арқылы бекітілген, бұл бір қолмен инеге қақпақты бекітуге мүмкіндік береді. Шарнирлі жүйеңің кемшілігі – қақпақ зергерлік бұйымдар мен киімге ілігіп, қолданылған кезде соққыға ұшырауы мүмкін, ал бекітілген орны төмен бұрышпен инъекция жасау кезінде кедергі тудыруы мүмкін. Сондықтан Becton Dickinson (BD) компаниясы осы қауіпсіздіктің басқа түрін ұсынды: шарнирдің орнына құрылғы инеге сырғып, ине ұшын толық жабады, осылайша кездейсоқ ине шағудың алдын алады. Дегенмен, әлемнің көп бөлігінде ине мен шприцке қатысты осындай ережелер жоқ. Мысалы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) дамушы елдерде вакцинацияны тек осы елдерге жіберілген барлық вакцинация шприцтерінің өзін-өзі деактивациялайтын мүмкіндікке ие болуын қамтамасыз ету арқылы реттей алады, себебі ең маңызды мәселе – ластанған инелер мен шприцтерді қайта пайдалану. Өзін-өзі деактивациялайтын механизмдер шприцтерді бір рет ғана пайдалануға мүмкіндік береді, сондықтан оларды қайта қолдануға болмайды. Бұл механизмдер кері тартуға жол бермейтін тістер немесе қайта пайдалануды тоқтату үшін вакцинамен алдын ала толтырылған қап болуы мүмкін. Мысалы, SoloShot металл клипі бар, ол бір рет қолданғаннан кейін поршенді бекітеді. BD Uniject – бұл алдын ала толтырылған вакцина шприці, ол поршеннің орнына пластикалық баллонды пайдаланады және қайта пайдалануды болдырмау үшін дискілі клапанға ие. Дегенмен, әлемдегі шприцтердің 90% -дан астамы өзін-өзі деактивациялайтын қасиетке ие емес. Басты назар құрылғыны пайдаланушының қауіпсіздігіне аударылуы керек; ешбір инженер операторды жарақаттауы мүмкін құрылғыны жасауға болмайды. Сондай-ақ, балалардың құрылғыға қол жеткізіп, өздеріне зиян келтіруі мүмкін деген алаңдаушылық бар. Егер құрылғының дизайны осы проблемалардың біреуін тудыруы мүмкін болса, команда этикалық тұрғыдан сол дизайнды қайта қарауға міндетті болады және оны жақсартуға немесе тоқтатуға тура келеді. Құрылғы тиімді және қауіпсіз жұмыс істегенде, ол қоғамның мүддесін қорғайды. Дамушы елдерде ине шағудың жоғары көрсеткішіне байланысты ауру жұқтыру қаупі жоғары, себебі инелерді жинауға арналған құрылғылар жеткіліксіз. Нәтижесінде, денсаулық сақтау қызметкерлерінің көп бөлігі емдеу мен тестілеуден өтуге мәжбүр, бұл ауруханалар мен елдерге қаржылық шығын әкеледі. Сонымен қатар, жұмыс орындарында жұқтырылған инфекцияларға байланысты медициналық қызметкерлердің жұмыстан кетуіне байланысты жұмыс күшінің шығыны да бар. Сахараның оңтүстігіндегі елдерде 100 000 адамға 10-нан кем дәрігер келеді, сондықтан аурухана қызметкерлерінің жоғалуы аурухана ресурстарын қиындатады. Сонымен қатар, дамушы елдер өздерінің денсаулық сақтау қызметкерлерін оқытуға көп инвестиция жасады, бірақ бұл инвестициялар медициналық қызметкерлердің жұмыстан кетуіне себеп болған инфекцияларға байланысты жоғалып кеткен. Басқа патенттер электродтар арасында немесе айналатын тісті дөңгелектер арасында қысқа тұйықтап, инелерді шприцтен еріту үшін электр тогын пайдаланады. Күрделірек конструкцияда шприцтердің пластикалық және металл бөліктерін бөлшектеу және ұнтақтау үшін балғалы ұнтақтағыш және ұнтақтағыш машина қолданылады, содан кейін бөлшектер қыздырылады және салқындатылады. Нәтижесінде металл бөлшектері пластикке қапталған. Дегенмен, дамушы елдерде электр энергиясының сенімділігі төмен болғандықтан, қолмен жұмыс істейтін ине кескіштерге басымдық беріледі. Кейбір конструкциялар инелерді кесу үшін екі пышақты бір-біріне қарсы қысу үшін қолдың күшін пайдаланады. Басқа конструкцияларда бұралу қозғалысы кесу пышағын инеге тигізеді және оны кесіп тастайды. Тағы бір конструкцияда шприц корпусы орналасқан тұрақты сыртқы бет және инеге арналған тесігі бар цилиндрлі ішкі кесу корпусы бар. Инелерді шприцтен алып, ыдысқа құятын ішкі корпусты иілгіш айналдырады. Дәл осындай конструкцияны қуаттандыру үшін кранк жүйесін де қолдануға болады, ол да цилиндрлі ішкі корпусты пайдаланады. Алайда, инелерді кесудің орнына, құрылғы инелерді шприцтен толықтай шығарып алады, бұл оларды деформациялайды және ыдысқа құяды. Күрделірек конструкцияда инелерді және қалыңды шприцтен айналма қозғалыссыз шығарып алады: шприцті құрылғыға енгізудің төмен қарайғы қозғалысы екі қолды инелерді шприцтен шығаруға күш түсіреді. Бұл құрылғының ерекшелігі – оны бір қолмен пайдалануға болады. Басқа бір қолмен ұсталатын құрылғы төмен қарайғы қозғалыс арқылы айналатын тісті дөңгелектерді инелерді және қалыңды шприцтен бұрап шығаруға мәжбүрлейді. Бұл конструкцияны жүзеге асыру өте қиын болғандықтан, оны жақсарту үшін тісті дөңгелектердің орнына ине қалыңын ұстап, айналдыратын штырлар қолданылады. Төмен қарайғы күш спиральды ойықтарда штырларды жылдыруға беріледі, бұл қалыңды айналдырып, инелерді шприцтен шығарады. 2006 жылы Yellowone компаниясы инелерді кәдімгі кока-кола немесе сыра банкаларында сақтау және оларды қауіпсіз жабу үшін арнайы қақпақтарды жасады, оған Antivirus деп ат қойылды. Қақпақ банканың үстіне бекітіліп, кез келген желім немесе құралды пайдаланбастан оны толығымен жабады. Қақпақтың «қалың» бөлігі инелерді бөлу кезінде пайдаланушыны қорғайды. Енбеу тесігі инелерді және шприцті пайдалану орнында бөлуге арналған. Тесіктен ешқандай саусақ өтпейді. Әрбір банка 150-200 пайдаланылған инелерді қауіпсіз сақтай алады (Yellowone).

One of the most common causes of needle stick injuries, which the Needlestick Act and Bloodborne Pathogens Standard were attempting to decrease, was two handed recapping. As a result, a one handed capping mechanism was added to insulin and tuberculin syringes. The cap is attached to the syringe via a hinge, which allows the cap to be snapped onto the needle using one hand. The disadvantage to the hinge system is that the cap can get caught by jewelry and clothing, can get bumped when used, and the fixed position can be a hindrance during low angle injection. So Becton Dickinson (BD) has recently come out with a variation on this safety: instead of a hinge, the device slides over the needle and fully covers the tip of the needle, so accidental needle sticks do not occur. However, the rest of the world does not have similar needle and syringe regulations. For instance, the WHO is only able to regulate vaccinations in developing countries by ensuring that all vaccination syringes sent to these countries have autodisable features, since the major concern is the reuse of contaminated needles and syringes. These autodisable features allow the syringes to only be used once, so they cannot be reused. These mechanisms could be teeth that interlock to prevent the plunger from being pulled back for another use or a bag prefilled with the vaccine to stop reuse. For example, the SoloShot has a metal clip that locks the plunger down after one use. The BD Uniject is a prefilled vaccine syringe that uses a plastic bulb instead of a plunger and has a disc valve to prevent reuse. Still, over 90% of syringes worldwide do not have autodisable features. The main concern is for the operator of the device; no engineer should create a device that could injure the operator. Another concern is that children may gain access to the device and accidentally hurt themselves. If a device design could potentially cause either of these problems, the team would be ethically obligated to reexamine that design, and it would either have to be improved or abandoned. When the device functions effectively and safely, it will serve to protect the welfare of the community. In developing countries, the risk of disease transmission is elevated due to the high percentage of needle stick injuries, which is a result of inadequate needle collection devices. As a result, more health care workers have to undergo post exposure testing and treatment, both of which cost money for the hospitals and the countries. There is also the manpower cost associated with losing trained health care workers to infections acquired on the job. With fewer than 10 doctors for every 100,000 individuals in sub Saharan nations, any loss of hospital staff puts a strain of hospital resources. In addition, developing countries have made significant investments in training their health care workers, which is lost when occupational needle sticks cause health care workers to leave the medical field. There are other patents that use electricity between electrodes or between rotating gears to short circuit the needle and melt it off the syringe. A more complex design involves a hammer mill and grinder to break up and grind up the plastic and metal parts of the syringes, after which, the pieces are heated and cooled. The end result is metal particles encapsulated in a piece of plastic. However, electricity in developing countries is not a dependable source, so hand powered needle cutters would be preferred. Some designs use the squeezing force from a hand to force one or two blades to shear across each other and hence cut the needle between the blades. There are other designs in which a twisting motion brings a shearing blade in contact with the needle and thus cuts it. Another design has a stationary outer surface that the syringe body rests against and a cylindrical inner cutting body with a bore for the needle to pass through. A lever rotates the inner body, which shears the needle from the syringe and dumps the needle into a container. A crank system can be used to power a similar design, which also uses a cylindrical inner body. However instead of cutting the needle, the device pulls the needle completely out of the syringe, which deforms the needle, and dumps it into a container. A more complicated design actually pulls the needle and collar from the barrel of the syringe without a rotational motion: the downward motion of putting the syringe into the device powers two arms to pull the needle off the syringe. The interesting aspect of this device is that it appears to be one handed. Another one handed device uses a downward motion to cause rotating gears to unscrew the needle and collar from the syringe. This design is very complex to implement, so an improvement of this design involves pegs that grip and rotate the needle collar instead of gears. The downward force is transferred into moving the pegs in helical slots, which causes the collar to rotate and the needle to be removed from the syringe. In 2006 a cheap and simple solution utilizing old cola or beer cans to dispose needles and specially developed lid to safely seal them was designed by Yellowone and given the name Antivirus. The lid snaps onto the top of the can permanently sealing it without using any glue or tools. The ’collar’ of the cap is protecting the user during the needle separation process. The insertion hole is designed to separate needle and syringe at the point of use. No finger can pass through the opening. Each can securely contains 150 200 used needles (Yellowone).

Коммерциялық үлгілер

Қазіргі таңда нарықта бірнеше электр қуатымен жұмыс ілейтін инелерді алып тастау құралдары бар. American Scientific Resources (ASFX) ұсынған "Дезинтегратор инелерді жою құрылғысы" плазмалық арка технологиясын қолданып, инені жояды, патогендерді өлтіреді және шприцтің ұшын дөңгелетеді. Бұл құрылғы бір қолмен пайдалануға арналған, ол өткір бөліктерді толық жояды. Techno Fab компаниясының бір моделі инені еріту үшін электрлік қысқа тұйықтаманы пайдаланады, ал CarePathways.com сайтында тағы бір инелерді алып тастау құрылғысы плазмалық арканы қолданып инені ерітеді. Инелерді алып тастаудың ерекше дизайны – Денсаулық сақтау саласындағы тиісті технологиялар бағдарламасы (PATH) жасаған "Инелерді алып тастау құрылғысы". Ол екі тұтқаны бір-біріне қысып, екі дөңгелек пышақты бір-біріне сығалап, шприцтің түйірін кеседі. Оны қайта пайдалануға болады, ал оның бағасы шамамен 15 доллар. Clip&Stor құны шамамен жеті доллар. Сондай-ақ, шприцті кесу үшін қолмен қысу әрекетін пайдаланатын BD Hub Cutter құрылғысы бар. Қысылатын бөліктерінде кесуді жүзеге асыратын пышақтар орналасқан. Алайда, қарапайым инелерді алып тастау құрылғысынан өзгеше, BD Hub Cutter шприцті түйірінен кесіп, инені шприцтен толық ажыратады. Нәтижесінде, шприцке ине сынықтары қалмағандықтан, ластанған тесілу қаупі толық жойылады. Бірақ Hub Cutter құрылғысын қайта пайдалануға болмайды, сондықтан оны толығымен жою қажет. Hub Cutter құны шамамен төрт доллар. Егер осы контейнерлерді шетелге жіберу керек болса, құрылғының бағасы дамушы елдердегі көптеген ауруханалардың қолда бар қаражатынан әлдеқайда асып кетеді, бұл олардың инелерді алып тастау құралдарын сатып алмауына себеп болады.