1809 жылғы Ратисбон шайқасы: Наполеон мен Австрия армиясы арасындағы шайқас. Наполеонның жаралануы, тактикалық маневрлер мен Богемияға шегініс туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1809 жылы Бесінші коалиция соғысының шайқасы
1809 battle of the War of the Fifth Coalition
Ратисбон шайқасы, сондай-ақ Регенсбург шайқасы деп те аталады, 1809 жылғы 23 сәуірде Наполеон соғыстары кезінде Наполеон I басқарған Француз империясының әскері мен Архиегер Карл басқарған Австрия империясының әскері арасында өтті. 1809 жылғы науқанның Бавария кезеңіндегі соңғы шайқас болған бұл шайқаста қаланың қысқа мерзімді қорғанысы және шығысқа понтондық көпірдің орнатылуы Австрия әскеріне Богемияға қашуға мүмкіндік берді. Шабуыл кезінде маршал Жан Ланнес әскерін баспалдақтар арқылы қабырғаға көтерді, ал Наполеон кішкентай артиллерия снарядынан білезігіне жарақат алды. Оқ қашықтан атылған, императорға ауыр зақым келтірмеген, бірақ соққыға (контузияға) әкелді.
The Battle of Ratisbon, also called the Battle of Regensburg, was fought on 23 April 1809, during the Napoleonic Wars, between the army of the French Empire, led by Napoleon I, and that of the Austrian Empire, led by Archduke Charles. Scene of the last engagement of the Bavaria phase of the campaign of 1809, the brief defense of the city and installation of a pontoon bridge to the east enabled the retreating Austrian army to escape into Bohemia. During the assault, Marshal Jean Lannes led his troops up ladders onto the walls, and Napoleon was wounded in his ankle by a small artillery round. The shot had been fired at great distance and did not severely hurt the Emperor, but caused a contusion.
Кіріспе
22 сәуірде Екмюльдегі жеңісінен кейін Наполеон өзінің алғашқы әскери кеңесін шақырды, ол армияны Ретисбон қаласынан оңтүстікке қарай 18 шақырымдай жерде тоқтатуға шешім қабылдады (австриялықтар оны екі күн бұрын басып алған еді). Сол түні австриялықтардың негізгі әскерлері (I–IV корпус және I резервтік корпус) қаладағы маңызды тас көпір арқылы Дунай өзеніне ауыр жабдықтарын көшіре бастады, ал әскерлер үшін 2 шақырым төменге, шығысқа қарай понтондық көпір салынды. II корпустың бес батальоны қаланы қорғады, ал 6000 атты әскер және бірнеше жаяу әскер батальондары қаланың сыртындағы төбелі жерді ұстап тұрды.
Following his victory at Eckmühl on 22 April Napoleon summoned his first ever council of war, which decided to halt the army about 18 kilometers south of the city of Ratisbon (which the Austrians had captured two days earlier). That night, the main Austrian army (I–IV Korps and I Reserve Korps) began moving its heavy equipment over the city’s vital stone bridge over the Danube, while a pontoon bridge was thrown 2 kilometers downstream to the east for the troops. Five battalions from II Korps defended the city, while 6,000 cavalry and some infantry battalions held the hilly ground outside.
Шайқас
23 сәуірде таңертең француз әскері Ратисбонға қарай қос қанатты шабуылды жалғастырды, генерал Луи Пьер Монбрун оңтүстік-батыстан, ал Наполеон оңтүстіктен жолға шықты. Сағат 9:00 шамасында генерал Этьен Нансутидің екі кирасир дивизиясының басшылығымен 10 000 француз кавалериясы австриялық кавалериямен қақтығысуға кірісті. Австриялықтар нашар үйлестірілген шабуылдар жасағанына қарамастан, әскердің қашуына мүмкіндік беру үшін үш сағатқа жуық тұғыр берді, содан кейін олар шегінді. Француздар тек содан кейін ғана понтондық көпірді тапты, бірақ оның соңғы қорғаушылары француздардың оны пайдалануына жол бермеу үшін бекіту арқандарын кесіп тастады. Түске қарай француз жаяу әскері келді және қаланың ортағасырлық қорғанысын қоршап алды. Ланнға оны басып алу міндеті тапсырылды және артиллериялық оқ жаудырды, ал жеңіл жаяу әскерлер австриялық әскерлермен қала шетінде шайқасты. Басты қақпаларға жасалған екі жаяу әскер шабуылы ауыр шығындармен сәтсіз аяқталды. Сағат 15:00-де инженерлер басшысы генерал Анри Гатьен Бертран Штраубинг қақпасының жанындағы қабырғада ауыр артиллериямен тесік жасады. Тесікті қарау үшін жүріп бара жатып, Наполеон сол аяғына кішкентай снарядтан жарақат алды, бірақ ол жылқыға мініп, әскерлерін жұбатып, оларды тыныштандырды. Қамау сатысымен үш шағын топ зақымдалған қабырғаға көтеріле алмады. Ланнның әскері төртінші рет шабуылға түсуге батыл болмады, сондықтан ашуланған Ланн баспалдақты алып, қайтадан шақыру жасады. Содан кейін, ұялған үнсіздікте, ол ашуланып айғайлады: "Мен сендерге маршал болғанға дейін гранадер болғанымды және қазір де солай екенімді көрсетемін!". Ол баспалдақты алып, алға жылжымақ болды, бірақ көмекшілері оны тоқтатты. Көшбасшысының бейшаралығына ұялған әскерлері алға асықты. Төртінші шабуыл тобы қабырғаны басып алды және бірнеше минут ішінде француз әскері енді құлаған Ратисбонға ағылып кірді. Француздар қаланың оңтүстік бөлігін басып алып, тонауға кіріскенше бірнеше сағат бойы көшеде шайқас болды. Көпірді 15-ші жаяу әскер полкінің 1-ші батальоны солтүстік қақпадан сағат 21:00-ге дейін қорғады, содан кейін олар өз позицияларын тастап, француздар Штудт-ам-Хофтың солтүстік шетіне жетті. Соңғы 300 қорғаушы көп ұзамай басылды.
At dawn on 23 April the French advance continued in a pincer movement toward Ratisbon, with General Louis Pierre Montbrun coming from the southwest and Napoleon moving up from the south. Around 9:00 am, 10,000 French cavalry, led by General Étienne Nansouty’s two cuirassier divisions, began to engage the Austrian cavalry, who despite poorly coordinated charges were able to hold them for almost three hours to facilitate the army’s escape, before they slipped away. Only then did the French discover the pontoon bridge, but its last defenders were able to hold on and cut the securing ropes to prevent the French from using it. By noon the French infantry had arrived and formed up around the city’s medieval defenses. Lannes was given charge of its capture and opened up an artillery bombardment, while light infantry engaged the Austrian troops in the suburbs. Two infantry assaults on the main gates had already failed with heavy losses, when at 3:00 P. M. General Henri Gatien Bertrand, head of the engineers, smashed a breach in the wall with heavy artillery near the Straubing gate. Walking to observe the gap, Napoleon was struck by a small canister round in the left foot but was able to mount his horse and ride around, reassuring his anxious troops. Three small parties with siege ladders failed to scale the damaged wall. Lannes' men could not bring themselves to advance into the maelstrom a fourth time and so, exasperated, Lannes grabbed a scaling ladder and renewed his appeal. Then, amid an embarrassed silence, he angrily shouted: "I will let you see that I was a grenadier before I was a marshal and still am one." He took the ladder and moved forwards, but was physically restrained by his aides. His troops, shamed into action by the despair of their leader, rushed forward. The fourth assault party carried the walls and within minutes French troops were pouring into the now doomed Ratisbon. A street by street battle raged for several hours until the French could secure and begin looting the southern part of the city. The bridge was determinedly defended by the 1st battalion of Infanterie Regiment 15 from the northern gatehouse until around 9:00 P. M., when they abandoned their positions and the French could reach the northern suburb of Stadt am Hof. The last 300 defenders surrendered soon after.
Салдарлар
Француздардың қаза тапқандары, оның ішінде білезігі жараланған Бонапарт та бар, 1500-2000 адамды құрады, ал австриялықтар кем дегенде 6000 әскерін қаза тапты, жарақат алды немесе тұтқынға түсті. Маршал Луи Давутты Дунайдың солтүстік жағалауын қорғауға жіберген Бонапарт енді Венаға қарай еркін жол ашты, бұл Асперн-Эслинг шайқасына әкеп соқты.
French casualties, including a wounded in the ankle Bonaparte, were between 1,500 and 2,000 while the Austrians lost at least 6,000 men killed, injured or captured. Sending Marshal Louis Davout to guard the north bank across the Danube, Bonaparte was now free to move on Vienna leading to the Battle of Aspern Essling.
Әдебиетте
Роберт Браунингтің "Француз лагерінің оқиғасы" поэмасы шайқас барысында болған, ықтимал қияли оқиғаны сипаттайды.
Robert Browning's poem "Incident of the French Camp" describes a probably fictional incident during the battle.