Кіріспе

Жеке тұлғаның жасаған жоқ қылмысы үшін кінәсін мойындауы.

Жалған мойындау – жеке тұлғаның жасаған жоқ қылмысы үшін кінәсін мойындауы. Мұндай мойындаулар интуицияға қайшы болғанымен, олар ерікті түрде, мысалы, үшінші тарапты қорғау мақсатымен немесе мәжбүрлеу тергеу әдістері арқылы жасалуы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, қандай да бір деңгейде мәжбүрлеу болған жағдайда, өте жоғары интеллектке ие адамдар немесе өздерін «дос» деп есептейтіндердің ықпалына түскендер мұндай мойындаулар жасауға бейім. Жастар, әсіресе стресс, шаршау немесе психикалық жарақат алған кезде мойындауға осал келеді және ересектерге қарағанда жалған мойындау көрсеткіші айтарлықтай жоғары. Жүздеген кінәсіз адамдар жасаған жоқ қылмыстарын мойындағаннан кейін сотталып, түрмеге қамалып, кейде өлім жазасына кесілді, бірақ жылдар өткен соң ақталды. 1980-ші жылдардың соңында бірнеше қорқынышты жалған мойындау оқиғалары жарияланғанда және ДНК-дәлелдемелері енгізілгенде ғана, қате айыптаулардың масштабы және жалған мойындаулардың осы процесте қаншалықты рөл атқарғаны анық көріне бастады. Жалған мойындаулар, мойындауға қол жеткізу үшін азаптау немесе басқа да мәжбүрлеу түрлері қолданылатын мәжбүрлеу арқылы алынған мойындаулардан ерекшеленеді.

Өз еркімен жасалатын жалған мойындаулар

Бұл мойындаулар полицияның ықпалысыз, ерікті түрде берілген. Кейде адамдар қылмысты жасаған нағыз күдіктінің назарын аудару үшін өздерін кінәлі етеді. Мысалы, ата-ана баласын түрмеден құтқару үшін мойындауы мүмкін. Сондай-ақ, кейбір адамдар осылай мойындау арқылы алатын назар үшін танымал қылмысты мойындап жатады. 1932 жылы Линдбергтің баласын ұрлаған қылмысқа 250-ге жуық адам мойындады, бұл жайт әлемдік баспасөз беттерінде кеңінен жарияланды. 1947 жылы Элизабет Шорттың ("Қара Далия" деп белгілі) қанына батқан өлтірілуіне 500-ге жуық адам мойындады, бұл оқиға да зор медиалық назарға ие болды – мойындағандардың кейбіреуі оның қайтыс болған кезде тіпті дүниеге келмеген еді. Көбірек жақындағы мысал 2006 жылы болды, АҚШ-та Джон Марк Карр алты жасар ДжонБенет Рамзиді өлтіргенін мойындады. Карр бұл кісі өлтірудің барлық егжей-тегжейіне құмар болды және оның қайтысынан он жыл өткен соң, мойындауының негізінде Таиландтан экстрадицияланды. Бірақ оның айтқандары істің мән-жайымен сәйкес келмеді, ал оның ДНК-сы қылмыс орнынан табылған ДНК-мен үйлеспеді. Оның әйелі мен бауыры да ол кісі өлтіру кезінде басқа штатта болғанын, ал қылмыс болған Колорадо штатына ешқашан бармағанын айтты. Оның мойындауы соншалықты жалған болды, прокурорлар оны қылмыспен айыптамады.

Қуғынға ұшыраған мойындаулар

Бұл мойындаулар полиция тарапынан қолданылған күштеуші сұрақ алу әдістерінің нәтижесі болып табылады. Күдіктілер адвокат немесе туыстарының қатысуынсыз, сағаттап сұраққа тартылуы мүмкін. Тіпті кінәсіз болған жағдайда да, мұндай жағдай стресс тудырып, психикалық тұңғышқа алып келеді. Кейде полиция күдіктілерге мойындаса, жазасы жеңілдетілетінін уәде етіп, ынталандыру жасауға тырысады. Кофе сияқты материалдық сыйлықтар немесе сұрақ алуды тоқтату да осы мақсатта қолданылады. Күдіктілерге мойындану арқылы жағдайдан шығуға және шындықты айтуға болатыны айтылады. Осы қысымға бірнеше сағат бойы төтеп бергеннен кейін, осал күдіктілер процесті аяқтау үшін ғана мойындауы мүмкін. Рид әдісі осы стратегияларды жүйелейді және АҚШ-тағы көптеген полиция бөлімдері оны әлі де қолданады. Адамдар сотта қатаң жаза алу қаупінен қорғану үшін жасаған жоқ қылмысты мойындауы да мүмкін. Жасөспірімдер мен жас ересектер, психикалық денсаулығымен проблемалары бар немесе интеллектісі төмен адамдар, сондай-ақ Гуджонсонның ұсынысқа бейімділік шкаласында жоғары көрсеткіш алғандар жалған мойындауға көбірек бейім.

Қуғынға ұшыраған мойындаулар

Бұл мойындаулар адам тергеу процесінен соншалықты әсер алады, олар қылмыс жасағанына сеніп қалады, тіпті оны істегенін есіне түсірмейді. Мұндай жағдай күдіктінің өзіне сенімсіздігі болғанда, әсіресе нақты бір оқиға туралы естеліктерінде байқалады. Зерттеулер "Тергеуші бұл әлсіздікті, кейде бейсалы болса да, жоғары ұсыныс беретін сұрақтар мен күдіктінің есте сақтамауына түсіндірмелер арқылы пайдалана алады" деген тұжырым жасайды. Күдікті өзін шындық емес нәрсеге келісуге итермелеп, манипуляциялап жатқанын сезбейді және тергеушімен келісе бастайды, "соңғы кезде кінәсін мойындағанша".

Қатысушы факторлар

Қарапайым адам үшін біреудің өзі жасамаған қылмысты мойындауы өте қиын және түсініксіз көрінеді. Фишер мен Гейзельман жүргізген 2010 жылғы зерттеу полицияның жаңадан келген қызметкерлеріне сұхбаттасу процесі бойынша берілетін нұсқаулардың жетіспеушілігін көрсетті. Олар зерттемелерінде: "Полиция қызметкерлерінің көбінесе ынтымақтас куәгерлерді сұхбаттауға минимал, кейде тіпті ешқандай формальды оқыту алмайтынын, ал олардың сұхбаттасу тәжірибесінің нашар екенін анықтағандығымызға көңіліміз толады" деді. Көптеген офицерлер өздерінің сұхбаттасу техникаларын дамыта алады, бірақ формальды оқытудың болмауы шындыққа қарамастан, тергеуді ғана аяқтау мақсатында сұхбат алуға алып келуі мүмкін. Тергеуді аяқтаудың ең оңай жолы – мойындау алу болар еді. Фишер мен Гейзельман да келіседі, "Күдіктілерді жауапқа тарту (мойындау алу үшін) күдіктілер мен құрбандарды сұхбаттаудан гөрі басымдыққа ие" дейді. Бұл зерттеулер қосымша оқыту жалған мойындауларды алдын алуға және полиция қызметкерлеріне сұхбаттасу бөлмесінде жаңа көзқарас қалыптастыруға көмектесетінін көрсетеді.

Рид техникасы

"Рид" әдісімен күдіктілерді тексеруді 1940-50 жылдары АҚШ-та бұрынғы полицей Джон Рид енгізді. Бұл әдіс полиция қызметкерлерінің ақпарат алу үшін жиі қолданатын ұрып-сапалаудың орнына пайдаланылды. Әдіс тоғыз қадамнан тұрады. Бірінші қадамда күдіктіге оның қылмыс жасағаны белгілі екені туралы тікелей айтылады. Әдетте, күдікті сөйлеуге тырысқанда жиі үзілістер жасалады. Зерттеушілердің мәліметінше, полицейлер күдіктінің сөзін орташа есеппен 5,8 секундқа жетпей тоқтатады. Көбінесе полицейлер өтірік айтып, күдіктінің кінәлі екенін көрсететін, шындықта жоқ дәлелдер келтіреді. Екінші қадамда полицейлер күдіктінің қылмысты неге жасағаны туралы болжам ұсынады. Бұл түсіндірме "айыпталушының жасаған қылмысының моральдық жауапкершілігін азайтады немесе қылмыстың моральдық себебін табу арқылы оның абыройын сақтауға мүмкіндік береді". "Рид" әдісі АҚШ-тағы құқық қорғау органдары қолданатын ең басты тексеру әдісіне айналып, көптеген мойысқауларға әкелді. Соңғы жылдары сот зерттеушілері барлық мойысқаулардың заңды емес екенін анықтады және бұл әдіс негізінен алдау, қысым көрсету және мойысқауға қол жеткізу үшін агрессивті тәсілдерге негізделгенін анықтады. Осыған қарамастан, 2014 жылы бұл әдіс полицейлер арасында танымал болды, тіпті адамдар аз ақпарат берсе де, стратегия шын мойысқаулардың аздығына және жалған мойысқаулардың көптігіне себеп болды, бұл аз қарсыласатын әдістерге қарағанда нашар нәтиже еді. 2017 жылы Wicklander Zulawski & Associates, АҚШ-тағы құқық қорғау органдарын оқытумен айналысатын ірі консалтингтік компаниялардың бірі, мәжбүрлеу әдістеріне байланысты "Рид" әдісін енді қолданбайтынын мәлімдеді. Бұл әсіресе зиякерлік қабілеті төмен немесе психикалық денсаулық мәселелері бар адамдарға қатысты. Ақырында ДНК-тестілеу Маршаллдың қылмыстарға қатысы жоқ екенін көрсетті. Бостандыққа шыққаннан кейін Маршалл "жартылай тұтқындық" күйінде өмір сүруін жалғастырды; ол түрмеде болған кездегі психологиялық зардаптарға байланысты психиатриялық ауруханада ұсталып тұр. Оған 2,3 миллион доллар өтемақы төленді. Осы іс бойынша жүргізілген тергеуде ДНК-тестілеу оның сот барысында жүргізілмегені ғана емес, сонымен қатар Маршаллдың психикалық кемістігі де сотталу кезінде ескерілмегені анықталды.

Өрлеу

Жалған мойындаудың жиілігі және оның себептері елден елге өзгеруі мүмкін. Бұл көрсеткіш оны өлшеу әдістемесіне байланысты да өзгеріп отырады. Кейбір зерттеулер тек расталған жағдайларды пайдаланады, онда ДНК мойындаған адамның іс жүзінде кінәсіз екенін және соттан ақталғанын көрсетеді. Бұл көбінесе кісі өлтіру және зорлау істеріне қатысты. Мысалы, АҚШ-та Innocence Project 1989 жылдан бері 375 адам ДНК арқылы ақталғанын хабарлады. Олардың 29 пайызы сотталған қылмысты мойындаған, бірақ кейін ақталған. 2020 жылдың шілдесіне дейін, жалған мойындауға қатысты 104 істің жиырма үшеуіне сот отырысында ДНК дәлелдері болған, бірақ олар бәрібір заңсыз сотталған. АҚШ-тың Ұлттық Ақтау тізілімі мәліметтері бойынша, кісі өлтіруде айыпталған, бірақ кейін ақталғандардың 27 пайызы жалған мойындаулар берген. Дегенмен, психикалық ауруы немесе зиякерлік кемістігі бар адамдардың 81 пайызы кісі өлтіруде айыпталғанда мойындаған. Қылмыскерлер ДНК дәлелдерінен өзге де жолдармен ақтала алады. АҚШ-та соңғы үш онжылдықта 2750 адам ақталды, олардың 9 пайызы әйелдер. Ұлттық Ақтау тізілімінің деректеріне сәйкес, соңғы үш онжылдықта ақталған әйелдердің шамамен 73 пайызы мүлдем болмаған қылмыстар үшін сотталған. Олардың айыпталған «қылмыстары» қатарында жазатайым оқиғалар, жасалған қылмыстар және өз-өзіне қол жұмсау салдарынан болған өлімдер бар. Ақталған әйелдердің шамамен 40 пайызы өз балаларына немесе күтіміндегі басқа жақындарына зиян келтіргені үшін дұрыс емес айыпталып сотталған. Басқа зерттеулерде қылмыскерлерден қылмысты жалған мойындағандарын сұрайтын өзіндік есеп беру сауалнамалары қолданылады, бірақ мұндай мәлімдемелердің рас екенін тексеру мүмкін болмайды. Бұл сауалнамалар зорлау мен кісі өлтіруге ғана емес, кез келген қылмысты мойындауға қатысты. Он жыл аралығында жүргізілген екі исландтық зерттеуде жалған мойындау көрсеткіші 12,2% және 24,4% болды. Ал шотландтық зерттеуде өзіндік есеп беру бойынша жалған мойындау көрсеткіші 33,4% құрады.

Сот процестеріне әсері

Лео былай деп атап өтті: "Көптеген адамдар мойындауды, әсіресе толыққанды мойындауды, өзінің мәні бойынша шындық деп есептейді. Сондықтан мойындау куәлігі айыпталушыға қарсы істі анықтауға ұмтылады, көбінесе қарсы пікірлерді немесе кінәсіздік дәлелдерін елемейді. Күдіктінің мойындауы әділет органдары, бұқаралық ақпарат құралдары, қоғам және қазылар алқасы арасында кінәлілік туралы күшті болжамды тудырады. Оқиғалардың бұл тізбегі жүйедегі әрбір бөлікті мойындаған адамға қарсы бағыттайды, нәтижесінде ол тергеу және сот процесінің барлық кезеңінде қатал қудалауға ұшырайды. Оның сотқа дейін қамауға алынуы, айыпталуы, кінәлі екенін мойындауына қысым көрсетуі және айыпты деп танылуы ықтимал. "Лео жалған мойындаулар сот процесі барысында күш жинап, жеңуге дерлік мүмкін емес екенін айтты. Ол "бұл тізбектік реакция полициядан басталады. Олар мойындау алғаннан кейін, әдетте тергеуді тоқтатып, істі шешілген деп жабады және мойындау ішкі тұйыққа тап болса, сыртқы дәлелдерге қайшы келсе немесе мәжбүрлеу тергеудің нәтижесі болса да, ақталуға қатысты ешқандай дәлелді немесе басқа да іздерді іздеуге тырыспайды. Кейіннен іс бойынша басқа да дәлелдер пайда болса және күдіктінің мойындауы жалған екенін көрсете алса да, полиция күдіктінің кінәлі екеніне және мойындаудың дұрыстығына сенуді жалғастырады". 1990 жылдардың басында британдық психологтар күдіктілерден ақпарат алу үшін әңгімелесу тәсілін әзірлеу үшін құқық қорғау органдарымен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл тәсіл, этикалық және қақтығыссыз болып табылады, және PEACE әдісі деп аталды. Әдістеме бес кезеңнен тұрады: Дайындық және жоспарлау; Қатысу және түсіндіру; Жауап беру, нақтылау, сынау; Аяқтау; және бағалау. Осы тәсілді қолдану арқылы тергеушілер күдіктілердің әңгіме айтуын үзбеуі керек; ашық сұрақтар қоюы керек; және субъект әңгімесін айтқаннан кейін кез келген қайшылықтар мен сәйкессіздіктерге қарсы тұруы керек. Сондай-ақ, сұхбаттасушыларға алдауға немесе олардың жоқ айғақтары бар сияқты әрекет етуге рұқсат етілмейді.

Сұрау салулар мен мойындауларды жаздыру

Агрессивті полициялық тексеру әдістері нәтижесінде туындайтын жалған мойындаулардың кең таралғанына жауап ретінде, ұсынылған шешімдердің бірі – барлық тексерулерді бейнеге түсіру, осылайша құқық қорғау командасы мен қазылар алқасы оқиғаны қадағалай алады. Бұл шешім бейнеге түсірілген тексерулер мен мойындаулар полиция мен күдіктінің өзара әрекеттесуін толық және объективті жазбаға алуға мүмкіндік береді деген пікірге негізделген.

АҚШ-та

1980 жылға дейін көптеген мойындау көрсеткіштері полициямен жазылып, кейін сотта жазба түрінде немесе аудиожазба ретінде ұсынылды. АҚШ-та сұрақ-жауаптарды электронды түрде жазуды алғаш рет 1985 жылы Аляска Жоғарғы Соты "Стефан vs. Штат" ісінде, штат конституциясының әділ сот процесі туралы қағидасына сүйене отырып, міндеттеді деп белгіледі.

Ұлыбританияда

Англия мен Уэльсте 1984 жылғы Полиция және қылмыстық дәлелдемелер туралы заңы тергеу процесіне белгілі бір қорғау шараларын енгізді, оның ішінде барлық күдіктілермен жүргізілетін әңгімелерді жазу міндеттілігі де болды.

Камераның перспективті бұрмалауы

Психологиялық зерттеулер видеоға түсірілген мойындауларды бағалау, бастапқы жазбада қолданылған камера бұрышына байланысты өзгеруі мүмкін екенін көрсетеді. Осы салада камераның орналасуын өзгерту арқылы кең көлемде эмпирикалық деректер жиналды: күдіктіге бағытталған (күдіктінің белден жоғары бөлігі мен детективтің басы мен иығының артқы жағы көрінетін), детективке бағытталған (детективтің алдыңғы жағы мен күдіктінің артқы жағы көрінетін) және тең бағытталған (детектив пен күдіктінің профильдері бірдей көрінетін) бұрыштар. Зерттеулер көрсеткендей, камера бұрышы мойындаудың еріктілігіне, детективтің қысым деңгейіне, тіпті кінәлілік-кінәсіздік арақатынасына қатысты бағалауларға әсер етеді. Көзді қадағалау арқылы визуалды назарды өлшеу және бақылау нәтижесінде зерттеушілер визуалды назардың камера бұрышына байланысты болатын қателіктерге (bias) себеп болатынын анықтады.

Стур Бергвалл (1990)

Стур Бергвалл, сонымен қатар Томас Квик деп танылған, Швецияда, Норвегияда, Данияда және Финляндияда 30-нан астам адамды өлтіргенін мойындады, ол жеке тұлғаның бұзылуларына байланысты психиатриялық емханада қамауда болған кезде. Ол одан бұрын жеңіл қылмыстар жасағаны үшін сотталғаннан кейін сол жерге жіберілген. 1994 жылдан 2001 жылға дейін Бергвалл өзінің мойындауына сүйене отырып, сегіз кісіні өлтіргені үшін сотталды. Алайда, оның жалған мойындағаны және сотқа қатысуға құзырлы еместігі анықталғандықтан, барлық сот үкімдері қайта қарау арқылы күштен шығарылды.

Роберт Губерт (1666)

1666 жылы Роберт Губерт Лондонның Ұлы өртін нан пісіру үйінің терезесі арқылы от бомбасы лақтырып бақылағандығын мойындады. Сот барысында ол өрт басталғаннан кейін екі күнге дейін елде болмағаны, аталған нан пісіруханаға жақын болмағаны, нан пісірухананың терезесі болмағаны және мүгедек болғандықтан бомба лақтыра алмайтыны дәлелденді. Бірақ, шетелдік (француз) және католик болғандықтан, Губерт айыптының ыңғайлы құрбаны болды. Өзін кінәлі деп мойындаған Губерт сотқа тартылып, кінәлі деп танылып, дарға асылды.

Тімоти Эванс (1947)

Тимоти Эванс әйелі мен қызын өлтіргені үшін айыпталды. Одан кейін ол қызының қанына кінәлі деп танылды, сотталып, дарға асылды. Олардың өлімі туралы естігенде, ол жауапкершілікті мойындады ма деп сұрағанда, Эванс "Иә" деген. Кейіннен 1966 жылы ол өлімнен кейін толық ақталды.

Стивен Даунинг (1974)

Стивен Даунинг сотталды және 27 жыл түрмеде өтті. Оған қарсы негізгі дәлел – ол қол қойған мойындамасы болды. Ол 8 сағаттық тексеруден кейін осыған келісім берген, ол оны шатастырды, ал оның нашар сауаттылығы оның неге қол қойып жатқанын толық түсінбегенін көрсетті.

Стефан Кишко (1976)

Стефан Кишко 1976 жылы кісі өлтіргені үшін сотталды, бұл кейіннен "Британиядағы ең танымал әділетсіздіктердің бірі" деп сипатталды. Айыптау тарапының негізгі дәлелдерінің бірі – үш күнге созылған тексеруден кейін Кишконың жасаған мойындауы болды. Шамамен 16 жыл түрмеде отырғаннан кейін, Кишко 1992 жылы ақталды. Өзі жасамаған қылмысты неліктен мойындағаны туралы сұраққа жауап бергенде, Кишко: "Мен осы жалғанды айта бастадым, олар оған риза болды және мен үшін қысым азайды. Полицияға мен жасаған ісімді мойындасам, олар менің айтқанымды тексеріп, оның жалған екенін анықтап, мені босатады деп ойладым" деді.

Питер Райли (1973)

1973 жылы Коннектикут штатының Личфилд округінде тұратын 18 жасар Питер Райли анасын өлтіргені үшін сотталды. Ол қылмысты өзі анықтап, полицияға хабарлағаннан кейін ұсталды және көп сағат бойы ұйықтамай тергелді. Осы тергеу барысында, адвокаты болмаған кезде, ол полиграфқа түсуге келісті, нәтижесін бұрмалап, оның сәтсіз болғанын айтты және оны тек ол ғана осы қылмысты жасаған деген сенімге иеледі. Оған қасақана кісі өлтіргені үшін алты жылдан он алты жылға дейін жаза тағайындалды, бірақ 1976 жылы апелляциялық сот шешімімен босатылды.

Пицца үйі қазасы (1988)

1988 жылы Нэнси ДеПрайст Техас штатының Остин қаласындағы Pizza Hut мейрамханасында зорланып, өлтірілді. Оның әріптесі Крис Очоа кісі өлтіргенін мойындады. Ал оның досы және әріптесі Ричард Данцигер зорлау қылмысы үшін сотталды. Очоа кісі өлтіргенін мойындағаннан бөлек, Дэнзигерді зорлауға қатысқан деп айыптады. Дэнзигерді қылмыс орнымен байланыстыратын жалғыз сараптамалық дәлел – мейрамханадан табылған бір ғана шашыр шаш, ол оның шашыр шашының типіне сәйкес келді. Сперма іздері жиналғанмен, сол кезде тек бір генге ғана ДНК-талдау жасалды; Очоада бұл ген болғанымен, ол халықтың 10-16 пайызында кездесетіні белгілі болды. Екеуі де мерзімі шексіз өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Кейіннен Маррино кісі өлтіргені үшін сотталды (ол зорлау қылмысы үшін айыпталуға жарамсыз болды, өйткені қылмысқа қатысты мерзім өтіп кеткен) және оған қосымша өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы берілді.

Джеффри Марк Дескович (1990)

Джеффри Марк Дескович 1990 жылы 16 жасында мектепте бірге оқыған қызды зорлап, сапалап, мойнынан қысып өлтіргені үшін сотталды. Ол полициямен сағаттаған тергеуден кейін, адвокатқа жүгіну мүмкіндігін берілмей, қылмысын мойындады. Соттағы куәліктерде оның ДНК-сы іс бойынша дәлелдемегені айтылды. Ол 2006 жылы ДНК-тестілеу Стивен Каннингхам деген адамды кінәлі деп көрсеткенге дейін 16 жыл түрмеде отырды; Каннингхам кейіннен кісі өлтіруін мойындады, ал Дескович 2006 жылдың қыркүйегінде босатылды.

Хуан Ривера (1992)

Иллинойс штатының Уокеган қаласынан келген Хуан Ривера 1992 жылы 11 жасар Холли Стакерді зорлап өлтіргені үшін қате айыпталды. Оның ДНК-сы зорлауға қатысты сараптамадан алынып тасталғанмен, сол кезде тағып жүрген электрондық білезік мониторының есебі (бұрынғы қылмыс үшін сот күтіп тұрғанда) оның кісі өлтіру орнына жақын болмағанын көрсетті, бірақ ол қылмысты мойындады. Ривера полициямен бірнеше күн бойы Рид әдісін қолданып тексерілді. 2011 жылы оның үкімі жойылды, сондай-ақ апелляциялық сот оны қайта соттауға тыйым салды, бұл ерекше жағдай болды.

Гари Гогер (1993)

Гари Гоугер 1993 жылдың сәуір айында Иллинойс штатының Мак-Хенри округіндегі фермада 74 жастағы әкесі Моррис және 70 жастағы анасы Рутты өлтіргені үшін өлім жазасына кесілді. Оны 21 сағаттан астам сұраққа тартылды. Ол полицияға болжамды мәлімдеме жасады, оны полиция кінәсін мойындау деп қабылдады. 1996 жылы оның үкімі күштен шығарылып, Гоугер босатылды. 2002 жылы Иллинойс штатының губернаторы оны кешірді. Кейіннен Морис пен Рут Гоугерді өлтіргені үшін мотоцикл тобының екі мүшесі сотталды.

Батыс Мемфис Үш (1993)

Батыс Мемфис үштігі (Дэмиен Эколз, Джейсон Болдуин және Джесси Мискелли) 1993 жылы үш 8 жасар баланың өлтірілуіне байланысты сотталды. Күнә жасалған кезде олардың жасы 16, 17 және 18 болған. Қылмыстардан бір ай өткен соң полиция 72 IQ-сы бар Мискеллиді бес сағат бойы сұраққа тартып, тергеді. Ол кісі өлтіруді мойындап, Эколс пен Болдуиннің де кінәлі екенін айтты. Мискелли дереу мойындауын жоққа шығарды және оны мойындауға мәжбүр еткенін мәлімдеді. Оның мойындауында көптеген ішкі қайшылықтар болды және ол физикалық дәлелдердің фактілерінен айтарлықтай өзгеше болғанмен, айыптау тарапы сот процесін жалғастырды. Мискелли мен Болдуин кісі өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды; Эколз кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Келесі 17 жыл бойы үш ер адам өздерінің кінәсіз екенін жарыса айтты. 2011 жылдың тамызында ДНК-ны зерттеу нәтижесіз болды, сондай-ақ белгісіз адамнан алынған ДНК да анықталды. Прокурорлар үш адамға кінәларын мойындаған жағдайда, өткен уақытты есепке алып босату туралы ұсыныс жасады. Олар Алфорд келісімін қабылдады, бірақ өздерінің ақталғанын және нағыз қылмыскерлерді табу үшін жұмысты жалғастыратындарын мәлімдеді. Олар 18 жыл түрмеде отырғаннан кейін босатылды.

Норфолк төртеуі (1997)

Дэниел Уильямс, Джозеф Дж. Дик-күлкі, Дерек Тайс және Эрик С. Уилсон – 1997 жылы Вирджиния штатының Норфолк қаласында Мишель Мур Босконы зорлап, өлтіргені үшін сотталған бес адамның төртеуі. Төрт адамның сотталуы негізінен олардың мойындауына негізделген, бірақ олар бұл мойындаудың сағаттап созылған тексеру кезінде жасалған қысымның нәтижесінде алынғанын кейіннен мәлімдеді, сол кезде ер адамдар бір-біріне қарсы қойылды. "Атлантикалық аймақтық әділетсіздікке қарсы" жобасы бұл жағдайды әділетсіздік деп санайды. Мур Босконың ата-анасы сотталғандардың барлығының қылмысқа қатысқандығына сендіреді. Уильямс пен Дик қазылар алқасының отырысында өлім жазасынан қорқуларынан кісі өлтіргені үшін кінәлі деп мойындады. Олар өмір бойына түрмеге жабылып, мерзімінен бұрын босатылу мүмкіндігінен айырылды. Тайс зорлау және кісі өлтіргені үшін сотталып, өлім жазасына кесілді. Уилсон зорлау үшін айыпталып, 8,5 жылға бас бостандығынан айырылды. Тағы үш адам – Джеффри А. Фаррис, Джон Э. Дансер және Ричард Д. Паули-младший – де бастапқыда басқалардың айыптаулары бойынша қылмысқа қатысқан деп айыпталды, бірақ Тайс оларға қарсы куәлік бермегендіктен, сотқа дейін олардың ісі тоқтатылды. "Норфолк төртеуінің" қолдаушылары төрт адамның кінәсіз екенін дәлелдейтін куәліктер ұсынды, олардың оқиғаға қатысы немесе байланысы жоқ екенін мәлімдеді. Олардың ісін растайтын ешқандай физикалық дәлел табылмады. Тайстың үкімі жойылды, ал Уильямс пен Дик үкіметтен кешірім алып, ақталды. Төрт адам 2018 жылы Норфолк қаласы мен штатынан өтемақы алды. Бесінші адам, Омар Баллард, 2005 жылы қылмыс орнынан табылған ДНК-сы оның ДНК-сымен сәйкес келгеннен кейін айыпталды. Ол 1997 жылы жасырын түрде кінәсін мойындаған, бірақ басқа төрт адамды айыптауға қысым көрсетілгеннен кейін мәлімдемесінен бас тартты. Өлім жазасынан құтылу үшін 2009 жылы қылмыстың жасалуына кінәлі екенін мойындады. Сериялық зорлаушы және кісі өлтіруші ол, әйелдерге қатысты басқа да зорлық қылмыстары үшін кінәсін мойындағаннан кейін ұсталды және түрмеге жіберілді, ол өздігінен әрекет еткенін мойындады. Ол 100 жылға сотталды, оның 59 жылы шартты мерзімге тоқтатылды. Ол – оқиға орнынан табылған ДНК-мен сәйкес келетін жалғыз адам. Ол қылмысты өз бетімен жасағанын мойындады және басқа айыпталғандардың ешқайсысының қатысы болмағанын айтты. Салық сараптамасы оның басқа қатысушылар болмағаны туралы айтқан сөзімен сәйкес келеді.

Майкл Кроу (1998)

Майкл Кроу 1998 жылы кіші қарындасы Стефани Кроуды өлтіргенін мойындады. Полиция 14 жастағы Майклға Стефанидің денесі табылғаннан кейін "алыс және ойға шоғырланбаған" көрінгендіктен күдік таратты, ал отбасының қалған бөлігі қайғыға батты. Екі күнге созылған қарқынды сұрақ-жауаптан кейін Майкл Стефаниді өлтіргенін мойындады. Оның мойындауы бұлыңғыр және егжей-тегжейсіз болды; ол қылмысты жасағанын есіне түсіре алмайтынын, бірақ полицияның айтқандарына сүйене отырып, оны жасағанын сезінетінін айтты. Полиция бұл мойындауды бейнежазбаға түсірді, онда Майкл "Мен мұны сіз естігіңіз келгендіктен ғана айтып отырмын" деген сияқты мәлімдемелер жасады. Оның мойындауы полиция тергеуі кезінде мәжбүрлеу арқылы алынған жалған мойындаудың классикалық мысалы ретінде келтірілді. Майклдың досы Джошуа Тредуэй де сұраққа тартылып, көп сағаттық тергеуден кейін егжей-тегжейлі мойындау берді. Балалардың ортақ досы Аарон Хаузер де сұраққа тартылды, бірақ мойындамады, бірақ полиция тергеушілері Рид әдісін қолданып, қылмыстың "гипотетикалық" және айыптау есебін ұсынды. Кейіннен үш бала да өздерінің мәлімдемелерін қайтарып алып, мәжбүрлеуге ұшырағанын мәлімдеді. Кроудың мойындауы мен Хаузердің полицияға берген мәлімдемелері судья тарапынан мәжбүрлеу арқылы алынған деп жоққа шығарылды; Тредуэйдің мойындауының бір бөлігі де қабылданбады. Кейіннен үш жігіттің де айыптары алынып тасталды. Прокурорлар кейіннен бұл қылмысқа қатысы жоқ адамды айыптады. Оның қорғаушылары алғаш айыпталған үш жігіттің кінәлі екенін мәлімдеді. Үш балаға қатысты айыптаулар (кейінірек айыптауды қайта жаңартуға мүмкіндік беретіндей) ДНК-тестілеу нәтижесінде Стефанидің қанына қатысы бар жергілікті тұрғын Ричард Тьюиттің есімі байланысқаннан кейін тоқтатылды. Бұл жағдайдан ұялған Эскондидо полициясы мен Сан-Диего округінің прокуроры екі жыл бойы істі қарастырмады. 2001 жылы округтік прокурор мен Сан-Диего округінің шерифтері бұл істі Калифорния Әділет министрлігіне беруді сұрады. Тьюит 2004 жылы кісі өлтіргені үшін айыпталды, бірақ үкім күшін жойды. 2013 жылы екінші сотта ол кінәсіз деп танылды. Стефани Кроудың өлтірілуі әлі де ашылмаған қылмыс болып қалуда. 2012 жылы Жоғарғы сот судьясы Кеннет Со Майкл Кроу, Тредуэй және Хаузердің айыптаулар бойынша нақты түрде кінәсіз екендігі туралы сирек кездесетін шешім шығарды, бұл оларға қарсы Эскондидо қаласының ісін толығымен тоқтатуға мүмкіндік берді. Бұл оқиға туралы "Майкл Кроудың тергеуі" (2002) атты телефильм түсірілді.

Коретиан Белл (2000)

2000 жылы зиякерлік қабілеті шектеулі деген диагноз қойылған Коретиан Белл анасы Нетта Беллдің денесін тауып, Кук округінде (Иллинойс штаты) полиция шақырғаннан кейін оны кісі өлтіруде айыпталды. Полиция оны 50 сағаттан астам сұраққа алды. Ол, полиция оны соншалықты қатты ұрып, креслодан құлатқандықтан және мойындаса тергеу тоқтатылады деп ойлағандықтан, анасын өлтіргенін мойындағанын айтты. Ол сотта өзін ақтай алатынына және бостандыққа шығатынына сенді. Оның мойындауы бейнежазбаға түсірілді, бірақ тергеу процесі жазбаға алынбады. Ол кезде Кук округінің прокурорлары кісі өлтіру бойынша күдіктінің мойындауын бейнеге түсіруге міндетті болған, бірақ алдын ала тергеуді емес. Беллдің мойындауы жазбада болғандықтан, ол сотталды, кінәлі деп танылды және түрмеге жіберілді. Бір жыл өткен соң қылмыс орнынан алынған ДНК-ны тексергенде, ол ДеШон Бойд деген сериялық зорлаушының ДНК-сымен сәйкес келді. Ол бұрыннан түрмеде отырды, өйткені үш зорлық-зомбылыққа байланысты жыныстық шабуыл жасағаны үшін сотталған, барлық оқиға Нетта Белл өлтірілген ауданда болған. Белл Гершелла Кониерс және Чикаго университетінің құқық мектебінің студенттерінің көмегімен азаматтық сотқа жүгінді, және 2006 жылы қала бұл істі 1 миллион долларға реттеді.

Кевин Фокс (2004)

Кевин Фокс 14 сағат бойы Иллинойс штатының Уилл округі полициясымен тексерілді, содан кейін ол 2004 жылы 3 жасар қызы Райлиді өлтіргенін мойындады. Ол кінәлі деп танылып, түрмеге жіберілді. Бірақ кейін оның мойындауы күштеп алынған деп шешілді. ДНК-тестілеу нәтижесінде полиция Скотт Эбиді кісі өлтіруші ретінде анықтады. Райли өлтірілген кезде ол Фокс отбасынан бірнеше шақырым жерде тұратын көрші болған. Полиция оны жыныстық қылмыстар үшін 14 жылға сотталған кезде кісі өлтіруші деп тапты. Сұраққа алу және ДНК-тестілеу нәтижелерін көрсеткеннен кейін Эби кінәсін мойындады, содан кейін сотта кінәлі деп танылды. Кевин Фокс сегіз ай түрмеде отырғаннан кейін босатылды. Ақырында Фокс отбасы округ әкімшілігіне қарсы 8 миллион долларлық азаматтық сот шешіміне қол жеткізді.

Лаверн Павлинац (1990)

Лаверн Павлинац 1990 жылы Орегон штатында әйелді өзінің жігітімен бірге өлтіргенін мойындады. Олар сотталды және түрмеге кесілді. Бес жыл өткен соң Кит Хантер Джесперсон бірнеше қаңғырды жасағанын мойындады, соның ішінде осы әйелді де өлтіргенін. Павлинац полиция тергеуі кезінде қылмыстың мән-жайларына үлкен қызығушылық танытқан. Кейін ол, зорлық-зомбылық көрген жігітінен құтылу үшін мойындағанын айтты. Оның жігіті болса, өлім жазасынан қорғану үшін мойындаған көрінеді.