Кіріспе
ақ адамдарды бейресми атау үшін қолданылатын малай тіліндегі сөз тіркесі; ақ адамдарды атау үшін қолданылатын малай термині, кейде қаралап айту мақсатында қолданылады. Mat Salleh – ақ адамдарды бейресми атау ретінде қолданылатын малай термині. Бұл сөздің нақты шығу тегін анықтау қиын, себебі терминнің пайда болуы туралы бірнеше әңгіме ауданнан ауданға тараған, оларды растайтын ресми құжаттар жоқтың қасы. Бұл термин Малайзия тарихындағы отаршылдық кезеңде пайда болды және қазірге дейін жиі қолданылады.
Malay term for white people; sometimes used as a slur
Mat Salleh is a Malay term used as a colloquial expression to refer to white people. The exact origins of the expression are difficult to ascertain, due to there being several versions of the term's origin being passed down via word of mouth, with little or no official documentation to support such oral claims. The term arose during the colonial period of Malaysian history and is still commonly used.
Этимология
Бір этимологиялық әңгіме бойынша, бұл сөз "ақылсыз теңізші" деген сөз тіркесінен туындаған болуы мүмкін. Малайзиялықтардың көптегені ақ түсті шетелдіктермен алғаш рет кездескенде, олардың жоғары мәртебелі колониялық шенеуніктер екенін көрді, бұл малайларды осы шетелдіктерге құрметпен қарауға және барлық ақ адамдар осылай әрекет етеді деп ойлауға итермеледі. Соғыс кемелері Малайзия порттарына жабдықтау үшін келген кезде, теңізшілерге кемеден түсіп, портта уақыт өткізуге рұқсат берілді. Бұл әдетте жұмысшы табының өкілдері болды, олар арақ ішіп, бір-бірімен төбелес жасауды ұнататын. Осындай мінез-құлық малайларды қатты таң қалдырды, олар колониялық шенеуніктерден теңізшілердің осы түсініксіз әрекеттері туралы дереу сұрады. Колониялық шенеуніктер өздерінің малайлар алдындағы беделін жоғалтпау үшін оларды жай ғана "ақылсыздар" деп есептеді. Малайзияның Сабах штатында "Мат Саллех" термині 1895 жылдан 1905 жылға дейін Британдық Солтүстік Борнео чартерлік компаниясының әскери күштеріне қарсы Мат Саллех көтерілісін еске түсіру үшін Сабахалықтардың қарсылығын білдірді. 1897 жылы Ғая аралындағы Компанияның бекінісіне шабуыл жасаған құпиялы Мат Салле оны толығымен өртеп жіберді. 6 жылдық көтерілістен кейін, оның Тамбунандағы бекінісі артиллериямен атқыланды және 1900 жылы қиратылды, ал ол өзі автоматты мылтықтан қаза тапты. Осы шайқаста шамамен 1000 көтерілісші қаза болды.