Кіріспе
1929 жылдан бастап 1930 жылдардың көп бөлігінде жалғасқан Ұлы депрессия кезінде өнеркәсіптік дамыған әлемдегі қалалар қатты қиындыққа тап болды. Әлемдік сауданың төмендеуіне байланысты порты бар қалалар мен темір және автомобиль өнеркәсібі сияқты ауыр өнеркәсіпке тәуелді қалалар ең көп зардап шекті. Қызмет көрсетуге бағытталған қалалар азырақ зардап тартты. Үкіметтің рөлінің кеңеюіне және көптеген жаңа жұмыс орындарының ашылуына байланысты Канада, Техас, Вашингтон, Лондон және Берлин сияқты саяси орталықтар Ұлы депрессия кезінде дамыды.
Ұлыбритания
Ұлы депрессияның Ұлыбританияға тигізген әсері басқа елдерге қарағанда жеңіл болғанымен, Мидлендс, Солтүстік және Шотландияның өнеркәсіптік қалалары ауыр соққыға ұшырады. Ливерпуль мен Манчестер қалаларында жылдар бойы жоғары жұмыссыздық болғандықтан, бұл аймақтар ұзақ уақыттан бері депрессиялық аймақтар ретінде танымал болды. Қала басшылары қарсы шаралар көріп, инфрақұрылымды жаңарту бойынша бірқатар реформалар мен жаңалықтарды іске қосты, соның арқасында олар қалаларды қайта дамыту саласында жетекшілікке шықты. Аталған жобалардың ішінде Уайтеншоу ауданы, Мерси туннелі және Манчестер орталық кітапханасы бар. Жобаларды ұйымдастырушылар Ливерпуль мен Манчестердің жаңа имиджін қалыптастырудағы қайта құру жобаларының маңыздылығын айрықша атап көрсетті. Мақсаттың бірі – жаңадан сайлау құқығы алған сайлаушыларды қоғамдық өмірге интеграциялау болды, бұл стратегияны Консервативтік партия да көпшілік сайлаушылармен байланыс орнату үшін қолданды.
Канада
Канада экономикасы сол кезде бастапқы өнеркәсіптерді (ауыл шаруашылығы, балық аулау, кен өндіру және орман шаруашылығы) өндіріске қарай индустрияландыруды бастады. Экспорт пен шикізат бағасы күрт төмендеді, жұмыспен қамту, бағалар мен пайда барлық салаларда азайды. Канада экономикалық жағдайына байланысты (АҚШ-тан кейін) ең көп қиындыққа тап болды. Оның негізгі сауда серіктестері АҚШ және Ұлыбритания болғандықтан, жағдай одан да ушықты. Ең ауыр соққыға ұшқан қалалар Оңтүстік Онтарионың ауыр өнеркәсіп орталықтары болды. Олардың ішінде Гамильтон (Канаданың ең ірі болат өндіру орталығы), Торонто, Тилбери және Детройттың ірі көршісімен байланысты автомобиль өндірісі орталығы – Виндзор бар. Онтариода жұмыссыздық шамамен 45%-ға дейін өсті. Прайрия провинциялары мен Батыс Канада да ең көп зардап шеккендердің қатарында болды; олар 1939 жылдан кейін толыққанды қалпына келді. Бидай бағасының құлауы көптеген шаруаларды Калгари, Альберта, Регина, Саскачеван және Брэндон, Манитоба сияқты қалаларға көшіруге мәжбүр етті. Қалалардағы жұмыс орындарының 25-30%-ын әйелдер алып отырды. Әйелдер ауыр өнеркәсіпте, теміржол саласында немесе құрылыста сирек жұмыс істеді. Көптегені үй шаруасында жұмыс істеді немесе мейрамханалар мен отбасылық дүкендерде еңбек етті. Әйелдер фабрикада көбінесе киім және азық-түлікпен айналысты. Білімді әйелдердің жұмыс таңдауы шектеулі болды, мысалы кеңсе жұмысы мен оқыту. Әйелдердің үйленгеннен кейін жақсы жұмыстан бас тартуы күтілді. Сригли түрлі факторлар мен отбасылық жағдайлардың маңыздылығын атап көрсетеді, "жыныс" өзі нәсіл, этникалық топ немесе әлеуметтік жағдайдан гөрі көбінесе аз маңызды болды деп санайды.
Австралия
Ұлы депрессия кезінде Австралия қоғамының әртүрлі топтары әртүрлі қиындықтарға, сынақтарға және мүмкіндіктерге тап болды. Көптеген адамдар жұмыс іздеу үшін ауылдық жерлерге және кері қайтуға көшті. Қала және қалалық тұрғындар жеміс-жидек пен көкөніс өндіру үшін бақшалар отырғызды. Кейбір қалаларда қолдағы ресурстарды бөлісу үшін бартер жүйесіне негіделген кооперативтер құрылды. Үлкен қалалардың шетінде үйлерін жоғалтқандарды орналастыру үшін шатырлар салынды.
Сингапур
Сингапур, британдық колония болған кезінде, әлемдік экономикаға интеграцияланды және басқа сауда қалалары сияқты экономикалық төмендеулерден зардап шекті. Алайда, Сингапур халқы қиындықтарға төтеп беруде жалпыға ортақ төзімділік танытты. Қалада қалғандар қытай туысқандары арасындағы күрделі байланыстарды пайдаланды; олар азық-түлік, тұрғын үй және киім-кешекпен бөлісіп, салқың әсерлерді азайтуға тырысты. Жұмыстың таратылуы және туыстарға уақытша жұмыс табуға көмектесетін ақпарат желісі құрылды. Сонымен қатар, ауылдық жерлерге эмиграциялау арқасында жалпы салқың әсері азайтылды.
Чили
Тұз және мыс экспорты құлдыраған кезде жұмыссыздық деңгейі күрт өсіп, солтүстіктен Сантьягоға жұмыссыз тұз кеншілерінің көші-қонына әкеп соқты. Сантьягода көптеген асханалар ашылды, ал баспанасыз адамдар осы қаланың төңірегіндегі төбелердегі үңгірлерде қоныстанды.
Франция
1930 жылға қарай Франция бір миллионнан астам тұрғыны бар (Париж) бір ғана қаласы, жарты миллионнан астам тұрғыны бар (Лион және Марсель) екі қаласы және 100 мыңнан астам тұрғыны бар он төрт қаласы бар, айтарлықтай ауылдық қоғам болып қала берді. Әлемдік Ұлы депрессия француз экономикасына орташа дәрежеде әсер етті, ол төзімді екенін көрсетті. 1931 жылы жағдай нашарлап, қиындықтар мен көңіл көтеріңкісіздік күшейді. Жұмыссыздық артты, жұмыс сағаттары қысқартылды; бірақ азық-түлік бағасы күрт төмендеді, бұл қиындықтардың бір бөлігін жеңілдетті. Париж халқының саны 1921 жылығы ең жоғары көрсеткішіндегі 2,9 миллионнан 1936 жылы 2,8 миллионға дейін азайып, қала тұрғындары экономикалық дағдарысты отбасыларының арасында күтіп шығу үшін ауылға қайтуды жөн көрді. Орталықтағы округтер халқының жиырма пайызына дейін азайды, ал шеткі аудандар он пайызға өсті. Париждегі төмен туу көрсеткіші Ресейден, Польшадан, Германиядан, Шығыс және Орталық Еуропадан, Италиядан, Португалиядан және Испаниядан келген көші-қонның жаңа толқынымен толықтырылды. Парижде саяси шиеленіс күшейді, солшыл жақтағы Коммунистер мен Халық майданы, оңшыл жақтағы Француз әрекеті арасында ереуілдер, демонстрациялар мен қақтығыстар болды.
Германия
Германияда экономикалық дағдарыс 1932 жылы ең қатты күшеді, 6 миллион адам жұмыссыз қалды, олардың саны барлық қалаларға тарады. 1928 жылдан 1932 жылға дейін Берлиндегі жұмыссыздық 133 мыңнан 600 мыңға дейін өсті. Гамбург қаласында бұл көрсеткіш 32 мыңнан 135 мыңға дейін жетті. Рур индустриалды аймағындағы Дортмунд қаласында 12 мыңнан 65 мыңға дейін өсті. Берлинде коммунистік және нацистік әскери ұйымдар көшелерді бақылау үшін күрескен кезде саяси тәртіпсіздік орнады. Жалпы алғанда, нацистер социалистік және коммунистік партиялардың (сондай-ақ католик аймақтарындағы Орталық партияның) бақылауындағы ірі қалаларда нашар болды. 1933 жылдан кейін нацистік үкімет қару-жарақ өндірісін күрт арттырды, бұл жұмыссыздықты азайтты. Берлин және басқа да мәдени орталықтар ерекше қиындыққа тап болды. Мәдени өмірдің орталығы болған мемлекеттік және қалалық театрлардың қаржыландырылуы қысқартылды. 1933 жылдан кейін нацистер нацистік идеалдарды дәріптейтін және Веймар дәуірінің өнер жетістіктерін қынжырлап сөйлейтін жаңа, жоғары деңгейде субсидияланатын мәдени жүйені енгізді.
Жапония
Жапонияда ең көп зардап шеккен сала – қалалық сауда және қызметтер болды, ол 1928–1933 жылдары 23 пайызға төмендеді, одан кейін ауыл шаруашылығы 12 пайызға төмендеді. Дегенмен, өндіріс дерлік әр жылы оң өсімді көрсетті. 1920 жылдары Жапония экономикасы баяу дамыды, ал қаржылық дағдарыс онда ертерек басталды, себебі 1927 жылы ірі банктік паника болды. Үкіметтік шығыстар, әсіресе Армия мен Флотқа жұмсалған қаражат, қалпына келуге көмектесті. Көмек бағдарламалары саяси маңызды ауылдық аймақтарға бағытталды. 1930 жылдары қалалық көмек жобаларына аз мән берілді, өйткені Токио 1923 жылғы зор жер сілкінісінен кейін қайта құруға көп көмек алған еді. Осака 1930 жылдары қала шеткеріне жаңа тұрғын үйлер салу үшін өз қаражатын пайдаланды.
Кеңес Одағы
Кеңес Одағы әлемдік істерден көптеп оқшауланды, ал 1930 жылдары шаруаларды жерінен қуғызып, өнеркәсіптік қалаларға қоныстандыру үшін ірі масштабты шараларға кірісті. Осы бағытта көптеген зауыттар, электр станциялары және көлік инфрақұрылымы салынды. Ең танымал нысаны – Мәскеу метросы. 1935 жылы ашылған Мәскеу метрополитені дереу көлік жүйесінің орталық бөлігіне айналды. Ол болашақ кеңестік ірі технологиялардың үлгісі болды. Лазар Каганович метроны азаматтардың кеңес өркениетінің құндылықтарын бойға сіңіруі үшін жобалады. Алғашқы 13 станцияның көркемдік безендірілісі ел ішінде және халықаралық деңгейде кең танылды. Мысалы, Свердлов алаңындағы метро станциясында совет халқының күнделікті өмірін бейнелейтін фарфордан жасалған бедерлер орналастырылған, ал Динамо стадионындағы бедерлер спортты және жаңа, күшті «Совет адамының» (Гомо Советникус) дене күшін мақтан тұтты. Метро жаңа әлеуметтік құрылыстың символы ретінде жарияланды – инженерлік прогрестің коммунистік соборы. Еңбек пен көркемдік жұмыстарды совет жұмысшылары атқарды, бірақ негізгі инженерлік жобалар, бағыттар мен құрылыс жоспарларын Лондон метросынан шақырылған мамандар жасады. Британдықтар «қазып, жауып тастау» әдісінің орнына туннель салуды, лифттердің орнына эскалаторларды қолдануды ұсынды және бағыттар мен пойыз құрамын жобалады. Сталиннің және НКВД-ның сақшылдығы құпия полицияның көптеген британдық инженерлерді тыңшылық жасады деген айыппен тұтқындауында көрінді – яғни, қаланың географиялық орналасуын тереңінен білгендігі үшін. «Метрополитен Виккерс Электрлік Компаниясының» инженерлеріне 1933 жылы көрсетілімді сот процесі жасалып, депортацияланды, бұл Ұлыбританияның КСРО-дағы бизнес рөлін аяқтады.
Америка Құрама Штаттары
1920 жылдары АҚШ-тың ірі қалалары қарқынды өсімді бастан өткерді. Ірі көші-қон аяқталғаннан кейін халық саны тұрақталды, ал қалалардағы жұмыс орындарының көптігі отбасылардың әлеуметтік мобильдігін арттырды. Кеңсе ғимараттарына, дүкендерге, зауыттарға, коммуналдық қызметтерге, көшелерге, әсіресе пәтерлер мен жеке үйлерге инвестициялар инфрақұрылымды дамытуға үлкен үлес қосып, жақсы күндер алда екеніне деген сенімді күшейтті. Бірақ 1929 жылдан кейін оптимизм жойылды, оны күшейе түскен пессимизм басып алды, бұл ұзақ мерзімді жеке инвестициялардың тиімді еместігін көрсетті. 1920 жылдары күшті болған ауылдық аймақтардан қалаларға көші-қон миллиондаған адамдардың отбасылық шаруашылықтарына оралуымен кері қайта бастады. Депрессияның ірі қалаларға, қала маңындағы аудандарға, қалалар мен ауылдық аймақтарға тигізген зияны экономикалық базаға байланысты әртүрлі болды. Ірі қалалардағы ең ауыр салдар құрылыс индустриясының құлдырауы болды, жаңа жобалар 1920 жылдардың соңындағы көрсеткіштердің 10% -ынан да төмен болды. Көп қажетті жұмыстар кейінге шегерілгенімен, 1930 жылдары жеке сектордың құрылыс бюджетінің үштен бірінен астамы қолданыстағы құрылыстарды күтуге және жөндеуге жұмсалды. Құрылыс саласында 2 миллионға жуық жоғары жалақылы жұмыс орнының жоғалуы, сондай-ақ мыңдаған жер иелері мен жылжымайтын мүлік инвесторларының кірістері мен жалға алудан түскен табысының жоғалуы ауыр соққы болды. Екінші орынды өнеркәсіптің, әсіресе ауыр өндірістің жалпы құлдырауы иеленді. Питтсбургтегі (Пенсильвания) және Гэридегі (Индиана) болат өндірісі, Детройттегі автомобильдер, сондай-ақ теміржол және көмір өндіру ең көп зардап шекті. Бұл салалардағы ірі қалалар кішкентай қалаларға, кеншілер лагерлеріне және теміржол орталықтарына қарағанда аздап зиян шекті. Жұмыссыздық барлық жерде проблема болды, бірақ ол әйелдерге қарағанда ерлердің арасында, ұзақ мерзімді емес өнеркәсіптерде (азық-түлік және киім-кешек сияқты) жұмыс істейтіндердің арасында, сондай-ақ қызмет көрсету және сату саласында, мемлекеттік қызметкерлердің арасында аз болды. Білім деңгейінің айқын айырмашылығы қала ішіндегі біліктілігі төмен ер адамдардың жұмыссыздық деңгейі сыртқы аймақтардағы және қала маңындағы жоғары білімді ер адамдарға қарағанда әлдеқайда жоғары екенін көрсетті. Қала маңындағы аудандар өсуін тоқтатса да, олар орталық қалалар сияқты көп зардап шекпеді. Кейбір жұмыссыздар көмек іздеп қалаға келгенімен, одан да көп жұмыссыздар отбасылық шаруашылықтарына оралды. Алғаш рет туған халқы қалалардан ауылдық Америкаға қарай қозғалды. Қалалық және округтік билік органдарының қаржылық тұрақтылығына көмек төлемдерінің өсуі және салық жинаудың күрт төмендеуі сын келтірді. Гувер әкімшілігі мемлекеттік және жергілікті билік органдарын қоғамдық жұмыстар жобаларын кеңейтуге шақырды, олар 1930 және 1931 жылдары солай істеді. Бұл кеңею жұмыссыздықтың өсуін баяулатқан болса да, салық түсімдерінің төмендеуі және инвесторлардың муниципалды облигацияларға ақша салуға құштар болмауы салдарынан бұл шығындар төленуге қиын болды. 1933 жылдан кейін жаңа салықтар мен федералды қаржының түсуі қаржылық қиындықтарды жеңілдетуге көмектесті. Салық түсімдерінің күрт төмендеуі барлық қалалық билік органдарының бюджетін қысқартуына әкелді. Кірістердің жоғалған бөлігін "Жаңа саясат" көмегімен толықтырды. Алайда, білім беруге тікелей федералдық көмек көрсетілмеді, ал мемлекеттік мектептер қиын он жылдыққа тап болды.
Көңіл көтеру
1932 жылға дейінгі жергілікті көмек ең мұқтаждарға шағын ақшалай көмек немесе азық-түлік пен көмір себеттерін беруге бағытталған болса, Гувер бастаған және «Жаңа мәміле» бағдарламасы арқылы кеңейтілген федералдық бағдарламалар экономиканы қозғау және жұмыссыздық дағдарысын шешу үшін үлкен жалақымен жаппай құрылыс жобаларын қолдануға тырысты. FERA, WPA және PWA мемлекеттік инфрақұрылымды қарқынды түрде салған және жөндеген, бірақ жеке сектордың жаңаруына көмектеспеді. Жеке тұрғын үй құрылысы елді экономикалық дағдарыстан шығарған Ұлыбританиядан өзгеше, американ қалаларында жеке құрылыс немесе инвестициялар аз болды, сондықтан олар парктері, кәріздері, әуежайлары және коммуналдық ғимараттары жақсартылғанмен де экономикалық қиындыққа тап болды. Кейіннен қарағанда, мәселе «Жаңа мәміле» бағдарламасының мемлекеттік инфрақұрылымға салған инвестицияларының әсері шағын болды, ал жеке инвестициялар тудыратын жұмыс орындарының әсері одан да жоғары болды.
Жаңа келісім саясаты
Франклин Делано Рузвельт қала тұрғындарына зор тартымдылыққа ие болды – ол олардың этникалық көшбасшыларын және аудандық басшыларын, сондай-ақ еңбек одақтарын қолдады және мойындады. Салық төлеушілер, шағын бизнес және орта тап 1936 жылы Рузвельтке дауыс берді, бірақ 1937-1938 жылдардағы экономикалық төмендеу оның жаңару уәделерін күмәндіге түсіргеннен кейін оған қарсы бұрылыс жасады. Рузвельттің «Жаңа келісім» коалициясы оның «Жаңа келісім» және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі үш қайта сайлау науқанында қалалық аппараттарды жаңа қызметтерге пайдаланудың жаңа жолын тапты. Дәстүр бойынша, жергілікті басшылар өздерінің округтері мен заңнамалық аймақтарын сенімді бақылауда ұстау үшін сайлауға қатысуды азайтуға тырысты. Алайда, сайлау коллегиясын жеңіп алу үшін Рузвельтке бүкіл штатты жеңіп алу қажет болды, сондықтан қала маңындағы және кішкентай қалалардағы наразылықты жеңу үшін ірі қалаларда үлкен көпшілік дауысқа мұқтаж болды. Гарри Хопкинс оның бас кеңесшісі ретінде Рузвельт WPA-ны ұлттық саяси машина ретінде пайдаланды. Көмекке мұқтаж адамдар саяси көзқарасына қарамастан WPA жұмыстарын ала алды, бірақ жүздеген мың жақсы жалақы төленетін басшылық лауазымдар жергілікті Демократиялық партияларға берілді. 1936 жылғы сайлау кезінде мемлекеттік жәрдем алатын 3,5 миллион сайлаушының 82 пайызы Рузвельтке дауыс берді. Қалалардағы белсенді еңбек одақтары да өздерінің игілігін көрушісіне қолдау көрсетті, оған 80 пайыз дауыс берді, сондай-ақ ирланд, итальян және еврей сайлаушылары да. Барлығы алғанда, 100 мыңнан астам халқы бар 106 қаланың 1936 жылы 70 пайызы Ф.Д.Р.-ге дауыс берді, бұл көрсеткіш басқа аймақтарда 59 пайызды құрады. Рузвельт 1940 жылы қайта сайланды, бұл қалалардың арқасы болды. Солтүстікте 100 мыңнан астам халқы бар қалалар Рузвельтке өз дауысының 60 пайызын берді, ал Солтүстіктің қалған бөлігі Уилкиге 52 пайызға 48 пайызбен дауыс берді. Бұл сайлау коллегиясындағы маңызды артықшылықты қамтамасыз етуге жеткілікті болды. 1940 жылдың жазында толыққанды соғысқа дайындық басталған кезде қалалар қайта жанданды. Жаңа соғыс экономикасы жаңа зауыттарға үлкен инвестициялар құйып, тәулік бойы қару-жарақ өндірісін қаржыландырды, зауыт қақпасына келгендердің барлығына жұмыс орнын кепілдеді.
Ұйымдасқан қылмыс
Америка мафиясы және тыйым салу дәуірінде пайда болған басқа да ұйымдасқан қылмыс синдикаттары, ФБР мен федералды биліктің күшті қысымына қарамастан, көбінесе билігін сақтап келді. Билік органдары тарапынан жабылмаған қылмыскерлер бұрыннан-ақ қуатты бизнес империяларын басқарып отырды және экономиканың төмендеуі оларға қиындық туғызғанымен, жұмыссыз және аз қамтылған жұмысшы табының бейшаралығы олардың билігі мен ықпалын арттырды. Құмар ойындар, жезөкшелік және қарыз беру заңсыз алкогольге балама болды. Кейбір қалалар осы қылмыстық кәсіпорындардың экономикалық белсенділігінің арқасында Ұлы депрессия кезінде де дамыды. Ұзақ жылдар бойы курорттық қала болып келген Атлантик-Сити депрессия кезінде қиындыққа тап болды, бірақ Филадельфия және Нью-Йорк қалаларынан келіп тұратын көптеген клиенттердің арқасында заңсыз құмар ойындар есебінен күшті экономикасын сақтап қалды. Техас штатындағы Галвестон қаласы ең табысты мысалдардың бірі болды; Масео синдикаты басқарған Галвестон еркін мемлекеті арал қаласы, жемқор құқық қорғау жүйесінің көмегімен, заңсыз казинолар аймақтарының арқасында ірі курорттық қалаға айналды. Бұл кезеңде Невада штатының Лас-Вегас қаласы, заңдарының салыстырмалы түрде жұмсақтығының арқасында, әртүрлі тәлкеу бизнесіне негізделген дамуды басталды.
Манила
Американың Филиппин колониясында тәуелсіздік туралы басты саяси дау 1934 жылы Филиппиннің 1946 жылы тәуелсіздікке ие болатыны туралы шешім қабылдану арқылы шешілді. Ұлы депрессия АҚШ-тағыдан әлдеқайда жеңіл болды, себебі қаладағы жұмысшы табының есесіне азық-түлік бағасының күрт төмендеуі оларға тиімді болды. Вашингтон ірі орта тап бюрократиясы мен маңызды құрылыс жобаларын қаржыландыруға көптеген қаражат жұмсады.
АҚШ және Канада
Аргерсингер, Джоанн Е. Балтимордағы жаңа мәмілеге қарай: Ұлы депрессиядағы халық және үкімет (1988)
Билс, Роджер. "Өткеннің жалғасуы: Мемфис Ұлы депрессия кезінде." Оңтүстік тарихы журналы (1986): 183–212. JSTOR журналында
Блэквелдер, Джулия Кирк. "Тыныш күйзеліс: Атланта әйелдері 1930 жылдары." Georgia Historical Quarterly (1977): 112–124. JSTOR-да
Билс, Роджер. Депрессия мен соғыстағы ірі қалалық басшы: Чикаго мэрі Эдвард Дж. Келли (1984). Дэнбом, Дэвид Б. "Фаргодағы ауылдық қыздар 1930 жылдары." Ауыл шаруашылығы тарихы (2002): 659–668. JSTOR-да
Федералды жазушылар жобасы. Лос-Анджелес 1930 жылдары: Періштелер қаласына арналған WPA нұсқаулығы (1939) үзінді
Федералды жазушылар жобасы. Сан-Франциско 1930 жылдары: WPA шығанақ қаласына арналған нұсқаулығы (1939) үзінді
Федералды жазушылар жобасы. WPA Нью-Йорк қаласына нұсқау: 1930 жылдарға арналған Федералды жазушылар жобасының нұсқаулығы (1939)
Родригес, Джозеф А. "1930 жылдардағы Сан-Франциско шығанағы аймағындағы жоспарлау және қалалық бәсекелестік." Жоспарлау білімі және зерттеулер журналы (2000) 20#1 б.: 66–76.
Ситтон, Том. "Қалалық реформаторлардың келесі буыны: Лос-Анджелес 1930 жылдары." Батыс тарихи тоқсандығы (1987): 315–332. JSTOR-да
Смит, Дуглас Л. Қалалық Оңтүстіктегі жаңа мәміле (1988)
Сригли, Катрина. Нан табушы қыздар: Депрессия дәуіріндегі жас жұмысшы әйелдер қаласы, 1929–1939 (2013), Монреаль, Канада
Сандростром, Уильям А. "Соңғы жұмысқа алынған, бірінші болып жұмыстан шығарылған? Ұлы депрессия кезіндегі жұмыссыздық және қалалық афроамерикандық жұмысшылар." Экономикалық тарих журналы 52#2 (1992): 415–429. JSTOR-да
Траут, Чарльз Х. Бостон, Ұлы депрессия және жаңа мәміле (1977).
Biles, Roger. "The persistence of the past: Memphis in the Great Depression." Journal of Southern History (1986): 183–212. in JSTOR
Blackwelder, Julia Kirk. "Quiet Suffering: Atlanta Women in the 1930s." Georgia Historical Quarterly (1977): 112–124. in JSTOR
Biles, Roger. Big City Boss in Depression and War: Mayor Edward J. Kelly of Chicago (1984). Danbom, David B. "Rural Girls in Fargo during the 1930s." Agricultural history (2002): 659–668. in JSTOR
Federal Writers Project. Los Angeles in the 1930s: The WPA Guide to the City of Angels (1939) excerpt
Federal Writers Project. San Francisco in the 1930s: The WPA Guide to the City by the Bay (1939) excerpt
Federal Writers Project. The WPA Guide to New York City: The Federal Writers' Project Guide to 1930s (1939)
Rodriguez, Joseph A. "Planning and urban rivalry in the San Francisco Bay Area in the 1930s." Journal of Planning Education and Research (2000) 20#1 pp: 66–76. Sitton, Tom. "Another Generation of Urban Reformers: Los Angeles in the 1930s." Western Historical Quarterly (1987): 315–332. in JSTOR
Smith, Douglas L. The New Deal in the Urban South (1988)
Srigley, Katrina. Breadwinning Daughters: Young Working Women in a Depression Era City, 1929 1939 (2013), on Montreal, Canada
Sundstrom, William A. "Last hired, first fired? Unemployment and urban Black workers during the Great Depression." Journal of Economic History 52#2 (1992): 415–429. in JSTOR
Trout, Charles H. Boston, The Great Depression, and the New Deal (1977).