Қоңыр шоколадты қояншалар мен соңғы күннің жақындауы

Кіріспе

Апокалипсистің шұңқыр шоколадты қояндары – британдық автор Роберт Рэнкиннің романы. Бұл Рэнкиннің 24-ші романы және Gollancz баспасынан шыққан алғашқы кітабы. Оқиға Ойыншық қаласында (бұрынғы Ойыншық қалашығы), ойыншықтардың тірі болатын және балалар өлеңдерінің кейіпкерлері жергілікті жұлдыздар болып табылатын жерде өтеді. Романның жалғасы "Тойминатор" деп аталады. Бұл роман Рэнкиннің бұрынғы "Оператордың фандомы" романындағы, қайта келетін кейіпкер Лазло Вудбайнның Ойыншық қаласындағы балалар өлеңдерінің кейіпкерлерін өлтіруді тергеп жатқанын айтатын бір жолды кеңейте түседі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Джек кішкентай қаласынан тыс қаланы зерттеуге толықтай дайын. Жолда ол бір шаруаға кездеседі, ол оны қалаға бармауға ескертеді. Алайда Джек құлағын бұрмай, сапарын жалғастырады. Шаруа оны тамақ үшін өлтіруге тырысады, бірақ Джек ақырында атын мініп қашып құтылады, ал аш шаруа шұңқырда қалады. Қалаға жеткенде ол оның тек ойыншықтармен толы екенін түсінеді. Ол бір барда ағаштан жасалған шефпен кездеседі және аты ұрланғанын біледі. Атын іздеуге шыққан Джекті белгісіз біреу соққыға жығып, жерге құлатады. Оны жеке детектив және Билл Винкидің (Уи Вилли Винки) көмекшісі, Эдди есімді ақсарық аю оятады. Эдди Джекке өзінің детективтік фирмасында серіктес болуды ұсынады, себебі Билл Винки жоғалып кеткен. Джек әлі де ойыншықтардың адам сияқты сөйлеп, жүріп, сезінуіне сенемі қиналады, бірақ ақырында оған көнеді. Эдди оған Ойыншық қаласында бірдеңе дұрыс емес екенін, біреу бай және белгілі PPP-ді (Балалық шақ поэзиялық тұлғаларын) өлтіріп жатқанын айтады. Осы PPP-лар "Хампти-Дампти", "Маленькая мисс Муфет", "Мэри-Мэри-Контрари" және "Олд Кинг Коул" сияқты өлеңдері үшін авторлық құқық алымдары арқылы байыған. Қылмыскерді іздеу кезінде бірнеше PPP-лар қаза табады. Хэмпти Дэмпти бассейнінің үстінде линзамен қайнатылады, Билл Винки жазушы оның балалар өлеңіне құқығын алаяқтықпен иеленеді, бірақ табиғи детектив – істі тергеу кезінде жай ғана жоғалып кетеді, Кішкентай Бала Көкті өз таяғымен тесіп, таяқ артқы жағынан кіріп, аузынан шығады, Джек Спратт бұрынғы әйелінің асханасында қуырылады, Кішкентай Томми Таккер ән салғанда, оның тамағына бомба тасталып жарылады, Кішкентай Джек Хорнер джеммен толтырылады, ал Ана казды жарып тастайды. Барлық оқиға орнында тек қуыс шоколадты қоян табылады. Тергеу барысында Эдди мен Джек кісі өлтірушінің "Андерс Андерс" сияқты Құдайдың зұлым егізі екенін және оның аты "Средна Средна" екенін түсінеді. Ол "Нұсқаулықты" (Қасиетті жазбаларды) және "Мағуин"ді алып қашып, басқа өлшемдерден Ойыншық қаласына кіруге мүмкіндік береді. Джекті өлтірушімен бетпе-бет келгенде, Средна оның иесінің бұйрығымен әрекет ететін шынайы ойыншықтар жасап шығаратынын айтады. Ол әлемді билеуді жоспарлайды, себебі Құдай жаңа әлемдерді құрумен тым айналысып, осы әлемді ұмытып кеткен. Ол осы мақсатқа жету үшін Гитлер мен АҚШ Президентінің ойыншықтарын жасады. Средна Эдди мен Джекті өлтіруге жақындады. Алайда, оларды Джектің сүйіктісі Джилл құтқарады. Соңында Джек патшалық PPP-лардан үлкен сома алып, ханзада болады, ал Эдди Андерс Андерс арқылы қала әкімі болады.

Jack is all set to discover the city beyond his small town. He meets a farmer on his way who warns him against going to the city. Jack however turns a deaf ear and continues his journey. The farmer tries to kill him for his meal, but Jack eventually escapes with his horse, leaving the hungry farmer in the pit. When he reaches the city he realises that it is populated by toys. He meets a wooden chef at a bar, and realises his horse has been stolen. Jack sets out to search for his horse, but he is hit by someone unknown and he faints on the ground. He is awoken by a teddy bear, Eddie, who is a private detective and the assistant of Bill Winkie (Wee Willie Winkie). Eddie offers Jack partnership in his detective firm, as Bill Winkie is missing. Jack is still shaken by the fact that toys can actually talk and walk and feel like humans, but eventually he comes on terms with it. Eddie informs him that something is wrong in Toy City someone is killing the rich and famous PPPs: Preadolescent Poetic Personalities. These PPPs have become rich due to the royalties they receive for their poems, like Humpty Dumpty, Little Miss Muffet, Mary Mary Quite Contrary and Old King Cole. While on their quest to find the murderer, several PPPs are killed. Humpty Dumpty is boiled with a lens above his pool, Bill Winkie – cheated out of the rights to his nursery rhyme by the writer, but a natural detective – simply vanishes while investigating the case, Little Boy Blue is pierced with his crook – the crook impaling him in the rear and exiting through his mouth, Jack Spratt is fried in his ex wife's diner, Little Tommy Tucker explodes when a bomb is dropped down his throat as he sings a high note, Little Jack Horner is stuffed with jam and Mother Goose is slit open. In all the cases the only clues are hollow chocolate bunnies left at the scene. In their investigation, Eddie and Jack realise that the killer is an evil twin of God like figure 'Anders Anders' and is called 'Sredna Sredna'. He is the one who had absconded with 'The Manual' (Holy Scripts) and 'The Maguffin', which lets the person get entry into the Toy City from other dimensions. When Jack is confronted by the killer, Sredna reveals that he manufactures lifelike toys who do as their owners command. He plans to rule the world, as he feels that God is too busy creating new worlds and has forgotten this one. He has created toys of Hitler and the President of the USA in order to achieve these aims. Sredna almost kills Eddie and Jack. However, they are saved by Jack's lover, Jill. In the end, Jack is made a prince and paid a hefty sum by the royal PPPs and Eddie is made the Mayor by Anders Anders.

Марапаттар

Апокалипсистің шұңқыр шоколадты қояндары 2003 жылы SFX журналының «Ең үздік роман» сыйлығының иегері атанды.