Кіріспе

Химикалық қосылыс

Дәрілік карточка
| расталган түсініктеме = 464367029
| IUPAC атауы = (1S,2R,13R,14S,17R,18S) 17 этинил 2,18 диметил 7 окса 6 азапентацикл[11.7.0.02,10.04,8.014,18]икоса 4(8),5,9 триен 17-ол
| сурет = Danazol.svg
| ені = 225px
| сурет2 = Danazol molecule ball.png
| ені2 = 235px

| саудалық атауы = Данатрол, Данокрин, Данол, Дановал, басқалар
| Drugs.com =
| MedlinePlus = a682599
| жүктілік AU = D
| жүктілік US = X
| заңды AU = S4
| заңды CA = Rx ғана
| заңды UK = POM
| заңды US = Rx ғана
| қолдану жолдары = Ауыз арқылы
| класы = Андроген; Анаболикалық стероид; Прогестоген; Прогестин; Антигонадотропин; Стереогенез ингибиторы; Антиэстроген

| биожетімділігі = Дозаға қарай қанықтырылады, тамақпен қабылдағанда жоғарылайды. Ауыз арқылы қабылданады. Даназолдың күрделі әсер ету механизмі бар және ол әлсіз андроген және анаболикалық стероид, әлсіз прогестоген, әлсіз антигонадотропин, әлсіз стероидогенез ингибиторы және функционалдық антиэстроген ретінде сипатталады.

Медициналық қолданыстар

Даназол негізінен эндометриозды емдеуде қолданылады. Сонымен қатар, ол басқа да жағдайларда, атап айтқанда, меноррагияны, фиброкистоздық сүт безі ауруын, иммундық тромбоцитопениялық пурпураны, етеккір алдындағы синдромды, сүт безінің ауыруын және тұқым қуалайтын ангиоэдемді басқару үшін де қолданылған. Қазіргі уақытта меноррагияға стандартты ем болмаса да, даназол меноррагиясы бар жас әйелдерде зерттеуде айтарлықтай жеңілдету көрсетті және маңызды қосымша әсерлердің болмауына байланысты балама ем ретінде ұсынылды. Даназол жүйелік қызыл жегіш (эритематозды) сирек кездесетін ауруды емдеуде тиімді болып көрінеді.

Қол жетімді нысандар

Даназол 50, 100 және 200 мг дозадағы ауызға қабылданатын капсулалар түрінде шығарылады.

Жанама әсерлер

Андрогендік жанама әсерлер маңызды, себебі даназол қабылдаған кейбір әйелдерде немесе шаштың артық өсуі (гирсутизм), безең, дауыстың қайтымсыз тереңдеуі сияқты жағымсыз құбылыстар пайда болуы мүмкін. Эндометриозбен ауыратын пациенттерде аналық бездің қатерлі ісігіне қатысты ерекше тәуекел факторлары бар, сондықтан бұл басқа қолдануларға қатысты болмауы мүмкін. Даназол, көптеген басқа анаболикалық стероидтар сияқты, бауыр ісіктерінің пайда болу қаупімен байланысты. Бұл ісіктер көбінесе қатерсіз болады.

Фармакодинамика

Даназол күрделі фармакологияға ие, оның әсер ету механизмдері көптеген. Оларға жыныс гормондарының рецепторларына тікелей байланысып, оларды белсендіру, стероид синтезіне қатысқан ферменттерді тікелей тежеу, стероид гормондарының тасымалдаушы ақуыздарына тікелей байланысып, оларды толыстыру және осы ақуыздардан стероид гормондарын ығыстыру кіреді.

Ерлердегі әсері

Ерлерде даназол гонадотропин секрециясын тежейтіні және тестостерон деңгейін айтарлықтай төмендетіні анықталды, бұл оның стероидгенез ингибиторы және антигонадотропин ретінде әрекет етуіне байланысты болуы мүмкін. Сондай-ақ, δ2 гидроксиметилэтистерон, 6β гидрокси 2 гидроксиметилэтистерон және δ1 6β гидрокси 2 гидроксиметилэтистерон сияқты басқа да шағын метаболиттер де бар. Кем дегенде 10 түрлі метаболит анықталған. Бұл этистеронның туындысы, онда C3 кетоны 2,3-изоксазол тобымен алмастырылған (яғни, изоксазол сақинасы C2 және C3 позицияларында А сақинасына біріктірілген). Этистерон – әлсіз андрогендік активтілігі бар әлсіз прогестин.

Тарих

Даназол 1963 жылы Нью-Йорк штатының Ренсселер қаласындағы Стерлинг Уинтроп компаниясының Хельмут Нойманн, Гордон Поттс, У.Т. Райан және Фредерик У. Стоннер кіретін ғалымдар тобымен синтезделді. 1971 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы оны елде эндометриозды емдеуге арналған алғашқы препарат ретінде бекітті.

Жалпы атаулар

Даназол - бұл препараттың жалпы атауы және оның түрлері, дозалары, қолданылуы, жағымсыз әсерлері, ескертулері және қарсы көрсетімдері.

Қолжетімділік

Даназол АҚШ-та, Еуропада және әлемнің көптеген елдерінде қолжетімді. Даназолдың төмен дозасы диабеттік макулярлық эдеманы емдеу үшін ІІІ фазалық клиникалық сынауда зерттелді. 2016 жылғы I/II фазалық проспективті зерттеуде 27 науқасқа теломерлік аурулары бар кезеңде күніне 800 мг ауыз арқылы берілді. Негізгі тиімділік көрсеткіші – өлшенген теломерлердің жылдық азаю деңгейінің 20%-ға төмендеуі болды. Токсикалық әсерлер негізгі қауіпсіздік көрсеткіші құрады. Теломерлердің азаюы 12 бағаланатын науқастың барлығында байқалғаннан кейін зерттеу мерзімінен бұрын тоқтатылды. 27 науқастың 12-сі негізгі тиімділік көрсеткішіне қол жеткізді, олардың 11-і 24 айда теломерлердің ұзындығын арттырды. Гематологиялық жауаптар (екіншілік тиімділік көрсеткіші) 24 айда бағаланатын 12 науқастың 10-ында байқалды. 2 немесе одан төмен дәрежедегі бауыр ферменттерінің жоғарылауы және бұлшық еттердегі спазмдар (белгілі жағымсыз әсерлер) пациенттердің 41%-ында және 33%-ында тіркелді.