Кіріспе
Түркиядағы Дача жарым аралы, сондай-ақ Решадие жарым аралы деп те аталады, Түркияның оңтүстік-батысындағы 80 шақырымдық, тар жарым арал. Ол солтүстіктегі Гёкова шығанағы мен оңтүстіктегі Хисаронуді бөліп тұрады. Бұл жарым арал Мюгла облысының бір бөлігі – Дача әкімшілік ауданымен шамамен толық сәйкес келеді. Дача қаласы жарым аралдың орта тұсында орналасқан. Бұл аймаққа тән ежелгі грекше атаулары – Дориан немесе Книдос жарым аралы, немесе Херсонисос Книдия.
The Datça Peninsula, also known as the Reşadiye Peninsula, is an 80 km long, narrow peninsula in southwest Turkey separating the Gulf of Gökova to the north from the Hisarönü to the south. The peninsula corresponds almost exactly to the administrative district of Datça, part of Muğla Province. The town of Datça is located at its halfway point. Older Greek names (that were native to the area), for the peninsula, include the Dorian or Cnidos Peninsula or the Chersonisos Cnidia.
Негізгі ерекшеліктері
Жарым аралдың шығыс бөлігі – далалы, таулы және сирек мекенделген. Жарым аралдың ортасы, Датча қаласы төңірегінде орналасқан, жарым аралдағы ең үлкен құнарлы жерлердің ауданы, екі жартысын бөлетін аралықтың оңтүстік-батысына қарай созылады. Батыс бөлігі де таулы, кейбір жерлері 1000 метрден асып кетеді, бірақ батыс жағындағы оңтүстік бөлігінде Паламутбүкү жерінде жағалауға дейін жеткен және «Бече» (бес ауыл) деп біріктірілген бірнеше ауылдарды қамтитын суы мол жердің кең аумағы бар. Жарым аралдың ең батыс ұшында Текир деген жер орналасқан, оны бұрын Крио/Крио мүйісі деп аталған Девебойнұ мүйісі көрсетеді. Бұл мүйіс – құрлықпен 100 метрлік тар тілше арқылы жалғасқан, дерлік арал сияқты. Көне заманда бұл қолмен салынған жол болған. Аралдың ежелгі атауы – Триопион, ол Книдостың құрылтайшысы болған Триоптан шыққан. Жарым аралдың шығыс ұшы – Бенчик шығанағы, ұзындығы шамамен 1,5 км, кейде жергілікті өлшемдерге сәйкес фьорд деп те аталады, ал оның тереңдігінде Датча жарым аралы Анатолия құрлығымен қосылатын тар тілше орналасқан. Бұл орын – табиғи кереметтік, солтүстік және оңтүстікке ашылатын екі шығанақтың кең көрінісін ұсынады. Бұл жер Балықшыран (сөзбе-сөз аударғанда, балықтың секіріп өте алатын жер) деп аталады және көбінесе шағын қайықтарды тасымалдау үшін қолданылады. Солтүстік жағалауы төмен, жазда «мелтем» желдерімен жуылған кең жағажайларға ие. Оңтүстік жағалауы тік жартасты және тілген. Көптеген табиғи шығанақтар мен бейіштердің болуына байланысты, жарым аралды көбінесе жеке яхталар аралап, Бодрум немесе Мармарис қалаларынан шығатын және «Көк круиздер» деп аталатын қайық саяхаттарына қосады. Датча мен Текирде грек қалаларының қираған орындары бар, олардың бірі немесе екеуі де ежелгі Книдосқа сәйкес болуы мүмкін.
Аттар
Ол Дориан түбегі немесе жай ғана Дорис деп аталды, себебі оны Пелопоннес аймағынан келген Дориан отаршылары қоныстандырған, салыстырыңыз Дориан Хексаполисімен. Датча атауы ежелгі қала Стадиядан шыққан. Стадия Тадья, Дадья, Датча деп дамыды. 20 ғасырдың басында Датча қаласы мен түбегі қысқа мерзімге Решадие деп аталды, бұл Османлы Сұлтан Мехмед V Решадтың құрметіне жасалған, сондықтан кейбір карталарда түбек әлі де осы атпен көрсетілуі мүмкін; қазір Решадие қаланың бір шағын ауданының атауы.