Кіріспе

Су негізіндегі гельмен жасалған, жазуды жылтыр көрсететін арнайы қалам.

Гель қаламның сиясы сулы гельде ерітілген пигменттен тұрады. Сиясы қалың және жартылай мөлдір болғандықтан, допты немесе қаламұшты қаламдардың әдеттегі сияларына қарағанда жылтыр беттерде жақсы көрінеді. Гель қаламдар жазу және сурет салудың түрлі салаларында қолданылады. Гель қаламның жалпы құрылымы дәстүрлі сиялы қаламға ұқсас: жазу механизмі мен қақпағы бар корпусы және сиямен толтырылған резервуары болады. Сия түтігінің соңында, су негізіндегі сияны итермелейтін, көбінесе мөлдір болатын, тұтқыр гельден жасалған "итергіш" орналасқан. Итергіш негізінен сияның ағуы мен кері ағуының алдын алады. Корпустар әртүрлі өлшемде және дизайнмен жасалуы мүмкін, ал кейбіреулерінде резеңке немесе пластиктен жасалған саусақ ұстағыштары бар. Қалам ұшының өлшемі ... - дан ... - ға дейін ауыспалы.

Гельдік сиялар

Басқа сиялармен салыстырғанда, гель сиясының балқу нүктесі жоғарырақ, бұл ортада пигменттердің үлесін арттыруға мүмкіндік береді. Пигменттер әдетте мыс фталоцианині, көміртекті қара және темір оксидтерінен тұрады, ал гель судан, ксантан және трагакант сияқты биополимерлерден, сондай-ақ полиакрилат қоюлатушылардың кейбір түрлерінен жасалған. Пигменттер мөлдір емес, ал гель қаламдар түрлі жарқын және пастельді түстерде, сонымен қатар қара қағазда анық көрінетін опалесцентті, металл және жылтыр түстерде ұсынылады. Көптеген гель сиялары суға төзімді және кепкеннен кейін сумен жуылмайды. Алдауға қарсы гель сиясы ацетон сияқты еріткіштерге тұрақты және чектерді тазалауға төзімді. Гель сиясы сот-сараптама мақсатында сияның қаншалықты ескі екенін бағалау үшін қолданылатын талдау әдісіне төзімді келеді. АҚШ Құпия қызметі Халықаралық сия кітапханасын ондаған жылдар бойы сақтап келеді. Өндірушілер бояу формулаларын жыл сайын сәл өзгертетіндіктен, қаламның өндірушісі мен өндірілген күнін анықтау үшін қалың қабатты хроматография (ЖҚХ) әдісін қолдануға болады. Гель сиясындағы пигменттер ерімейді, сондықтан оларды ЖҚХ арқылы талдауға болмайды.

Тарих

Алғашқы гель қаламдарды Жапонияның Осака қаласындағы Sakura Color Products компаниясы өндірген. Коммерциялық тұрғыда шығарылған алғашқы гель қалам – Sakura Color Products компаниясы Жапонияда сатқан Ball sign 280 болды. Олардың Америкада 1980-жылдардың соңында қолжетімді болған алғашқы өнімі – Gelly Roll қаламы. Содан кейін Crayola балаларға сату үшін қалың корпусты қаламдарды шығара бастады. Бұл қаламдардың гелі металл жылтыры мен флуоресцентті түстерден тұрды, олар суретшілердің арасында оңай басқаруы мен тегіс салу мүмкіндігі үшін танымал болды. Дор округінің шериф кеңсесі халыққа чектерді гель қаламмен жазуға кеңес берді, себебі оны обыкновенды қалам сиясынан жою қиынырақ.