Т-50 – советтік жеңіл танк, 2-дүниежүзілік соғыс басында жасалған. Жаңа технологияларға қарамастан, өндіріс қиын болды, барлығы 69 дана ғана шығарылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Т-50 – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Одағында салынған жеңіл танк. Бұл машинаның дизайнында бірнеше жетілдірілген мүмкіндіктер болған, бірақ ол күрделі және қымбатқа соқты, нәтижесінде бар болғаны 69 танк өндірілді.
Soviet light tank of World War II
The T 50 was a light infantry tank built by the Soviet Union at the beginning of World War II. The design for this vehicle had some advanced features, but was complicated and expensive, and only a short production run of 69 tanks was completed.
Өндіріс тарихы
Т-50 – Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында Қызыл Армия үшін жасалған жеңіл танк. Испания азаматтық соғысының тәжірибесі үлкен совет танк паркін жаңарту немесе ауыстыруға әкелді. 1939 жылға дейін Қызыл Армиядағы көптеген танктар шетелдік үлгілердің жетілдірілген нұсқалары болды. Мысалы, ең көп санды танк – Т-26 жеңіл жаяу әскер танкі, британдық Vickers 6 Ton танкінің көшірмесі еді, оған советтік мұнара және 45 мм-лік зеңбірек орнатылған. Алайда, соғысқа дейін және соғыс кезінде КСРО жаңа жеңіл, орта және ауыр танктарды жасады. Т-50 жеңіл танкі Т-26 жаяу әскер танкісін алмастыру мақсатында болды; соғысқа дейінгі жоспарлар бойынша Т-50 BT жылдам танкілерімен қатар жұмыс істейтін ең көп санды совет танкісі болуға тиіс еді. Т-50 жобасын әзірлеу 1939 жылы Ленинградтағы С.М. Киров атындағы №185 зауытындағы ОКМО конструкторлық бюросында Л. Троянов пен И. Бушнев басшылығымен Т-26 және БТ танктарын алмастыру үшін басталды. Бастапқы үлгілер, Т-126 және Т-127, сол жылдың басында тоқтатылған Т-46 5 жобасынан көп жақсармады, бірақ одан әрі дамыту үшін ауыр Т-126 таңдалды. Конструкторлық бюро Ұлы тазалау кезінде таратылды және жобаны жалғастыра алмады, сондықтан ол 1940 жылдың мамырында Ленинградтағы К.Е. Ворошилов атындағы №174 зауытына көшірілді, онда Ворошилов және Киров зауыттарының екі үлгісі сынақтан өтті. Алғашқы екі машина №174 зауытта 1940 жылдың соңында дайын болды. Троянов Т-50 жобасын 1941 жылдың қаңтарында аяқтады. Бірнеше түзетулерден кейін ол 1941 жылдың сәуірінде жеткізілуге дайын болды. Өндіріс рұқсат етілді, бірақ техникалық мәселелерге байланысты ол жалғаса алмады. Шасси T-40 негізінде болуы керек еді, бірақ жүріс бөлігі басқаша жұмыс істеді. Осы уақыт аралығында Украинадағы Малышев зауытында (ХПЗ) БТ жылдам танктарының орнына жаңа үлгілер жасалды, ол бастапқы жоспардан асып кетті. Нәтижесінде өте қабілетті және экономикалық Т-34 орта танкі пайда болды. Неміс басқыншылығынан кейін, маусым айында "Барбаросса" операциясы кезінде танк зауыттарын Уралға көшіруге бұйрық берілді. Қыркүйектен кейін ОКМО-ның бір бөлігі Чкаловқа көшірілді. Т-50 өте жақсы жобаланған, бірақ техникалық мәселелерге тап болды және сол кезде Т-34 сияқты өндіруге қымбат болды. Т-60 жеңіл танктары бұдан әлдеқайда қарапайым болды. Барлығы 69 Т-50 танкісі (олардың тек 48-і қаруланған) 1942 жылдың қаңтарында өндіріс тоқтағанға дейін жасалды. Т-45 деп аталатын жаңа үлгіні жасау жұмысы №174 зауытта және №100 Киров зауытында жалғасты. Бірақ Т-34 өндірісін жеделдету қажеттілігі туындағаннан және даладағы әскерлердің қызығушылығы болмағандықтан, советтік жаяу әскер танкісі тұжырымынан бас тартты.
The T 50 was a light tank developed on the eve of World War II for the Red Army. The experience of the Spanish Civil War led to an effort to upgrade or replace the large Soviet tank fleet. Prior to 1939, most tanks in Red Army service were improved versions of foreign designs. For example, the most numerous tank, the T 26 light infantry tank, was a copy of the British Vickers 6 Ton tank with a Soviet designed turret and 45 mm gun. However, just prior to and during the war, the USSR developed new light, medium and heavy tanks of wholly indigenous design. The T 50 light tank was intended to replace the T 26 infantry tank; in prewar planning, the T 50 was intended to become the most numerous Soviet tank, operating alongside the BT fast tank. Development of the T 50 started as the SP project (Soprovzhdeniya Pekhoty, 'Infantry Support') in 1939 at the OKMO design bureau in the S. M. Kirov Factory Number 185 in Leningrad, under the direction of, and headed by, L. Troyanov and I. Bushnevov, to create a light tank replacement for the T 26 and BT tanks. Initial prototypes, called T 126 and T 127, were not much improved over the T 46 5 project which had been abandoned earlier that year, but the heavier T 126 was selected for further development. The design bureau was gutted during the Great Purge, and was unable to continue the project, so it was transferred to the K. E. Voroshilov Factory Number 174 in Leningrad, May 1940, where two prototypes from the Voroshilovsky and Kirovsky factories were tested. The first 2 vehicles were finished at Factory No. 174 in Leningrad in late 1940. Troyanov completed the T 50 design in January 1941. After a few modifications it was ready for delivery in April 1941. Production was then authorized, but due to technical problems, it was unable to proceed. The chassis was supposed to be based on the T 40, however, the suspension operated differently. In the meantime, a replacement for the BT fast tanks was developed and built at the Malyshev Factory (KhPZ) in Ukraine, which exceeded its original programme. The result was the very capable and economical T 34 medium tank. After the German invasion, Operation Barbarossa in June, tank factories were ordered to be transferred to the Urals. Part of OKMO was moved to Chkalov after September. The T 50 was of an excellent design, but still suffered from technical problems, and at that time was found to be as expensive to produce as the more capable T 34. Much simpler T 60 light tanks were already being mass produced. A total of 69 T 50 tanks were built (only 48 of them armed), before production ended in January 1942. Some further infantry tank design work on a prototype, called the T 45, continued at Factory Number 174 and the Kirovskiy Factory Number 100. But faced with the need to accelerate T 34 production, and due to a lack of interest from troops in the field, the Soviet infantry tank concept was abandoned.
Сипаттама
Т-50 сол кездегі заманға сай дамыған конструкция еді, торсионды тіреулі ілгішпен, дизельді қозғалтқышпен (барлық жаңа совет танктеріндегідей) және жақсы еңіспен, толық дәнекерленген бронямен. Оның ерекшелігі – командирдің күмбезі. Бұл басқа совет танктерінде 1942 жылға дейін пайда болған жоқ, олар панорамалық перископтарға сүйенді. Бұрынғы совет жеңіл танктерінен өзгешелігі, ол үш адамдық мұнарамен жабдықталған, бұл T-28, T-35 және KV-1 сияқты орта және ауыр танктерінде де болған. Сонымен қатар, барлық T-50 танктерінде радиолар орнатылған, бұл мүмкіндік бұрынғы жеңіл танктерде тек командирлік машинада ғана кездесетін. Дегенмен, T-50 танк үшін арнайы әзірленген жаңа тізбекті алты цилиндрлі дизельді қозғалтқышында мәселелер болды, ал басқа совет жеңіл бронетехникалары стандартты жүк көліктерінің қозғалтқыштарын пайдаланды. Т-60 және Т-70 жеңіл танктері мен СУ-76 өзі жүретін артиллериялық құралдары стандартты ГАЗ жүк көліктерінің қозғалтқыштарымен жабдықталған. Көбірек өнімділікке ие техникаға арналған арнайы танк қозғалтқыштары өндіруге қымбат болды. Жылдам BT-7 танктері, T-34 орта танктері, KV-1 Климент Ворошилов танктері, IS-2 ауыр танктері және олардың модификациялары бірдей стандартты 12 цилиндрлі V-2 дизельді қозғалтқышының түрлерін пайдаланды. V-4 қозғалтқышы өте сенімсіз болды және конструкциялық ақауларын жою мүмкін болмады. Қозғалтқыштың сенімсіздігі мен жоғары құны T-50 танктерінің тоқтатылуына себеп болды.
The T 50 was an advanced design for its time, with torsion bar suspension, diesel engine (in common with all the new Soviet tanks) and well sloped, all welded armor. A notable feature was the commander's cupola. This would not appear on other Soviet tanks until 1942, which instead relied on panoramic periscopes. A break from previous Soviet light tanks, it featured a three man turret as was the case on medium and heavy tanks such as the T 28, T 35 and KV 1. Additionally, all T 50s had radios, a feature only found on the commander's vehicle of earlier light tanks. However, the T 50 had problems with its power plant the new inline six diesel engine developed specifically for this tank, unlike other Soviet light AFVs, which used standard truck engines. The T 60 and T 70 light tanks and the SU 76 self propelled gun used standard GAZ truck engines. Specialized tank engines, being more expensive to produce, were reserved for higher performance vehicles. The very mobile BT 7 fast tank, the T 34 medium tank, KV 1 Kliment Voroshilov tanks, the IS 2 heavy tanks, and their derivatives all used variants of the same standard 12 cylinder model V 2 diesel engine. The V 4 engine was extremely unreliable, and the design flaws could not be worked out. The engine's low reliability and high cost contributed to the demise of the T 50.
Нұсқалар
Екі нұсқасы болды: базалық модель және қосымша броньдалған модель. Германияның КСРО-ға шабуылына дейін көптеген совет танктерінің бронясы дәнекерленген немесе бұрандаланған қосымша пластиналармен күшейтілді. Кейбір Климент Ворошилов ауыр танктері, Т-28 орта танктері және Т-26 жеңіл танктері қосымша бронь жиынтығын алды. Аз ғана Т-50 танктеріне де осы қосымшалар орнатылды. Бұл қосымша броньдалған нұсқасын мұнара қабырғаларына және корпустың алдыңғы бөлігіне бекітілген броньдың бұранда бас жағынан тануға болады. Қарапайым Т-50 осыған қарағанда әлдеқайда "таза" көрінеді. Қосымша броньдалған Т-50 танктерінің ең қалың жерінде 57 мм бронь болған.
There were two variants; a basic model and an up armored model. Just prior to the German invasion of the USSR, many Soviet tanks had their armor reinforced with welded or bolted add on plates. Some Kliment Voroshilov heavy tanks, T 28 medium tanks and T 26 light tanks received add on armor fittings. A few T 50s also received these add ons. This up armored variant is recognizable by the bolt heads that hold the armor added to the turret sides and hull front. The normal T 50 is a very 'clean' looking vehicle by comparison. The uparmored T 50 had 57 mm of armor at its thickest points.
Жауынгерлік тарихы
Т-50 танкілерінің аз ғана саны Ленинград майданына жөнелтілді. Қызметте болған кезеңде түсірілген фотосуреттердің өте аз бөлігі сақталған, олардың жауынгерлік тарихы туралы көп мәлімет жоқ. Бір Т-50 танкісін фин әскерлері 1944 жылы қолға түсіріп, пайдаланған. Бұл танкі соғыстан аман қалды және қазір Парола танк мұражайында қойылған. 1941–1943 жылдары өндірілген жеңіл танктердің көп бөлігі Т-60 және Т-70 жеңіл танктерінен құралды, олардың конструкциясы бұрынғыларға қарағанда кем жетілген. 1943 жылға қарай, жеңіл танктердің жаяу әскерге қолдау көрсету рөлі ескірген деп есептелді, оның орнын арзан SU-76 өзі жүретін артиллериялық қондырғылары басты. Танк полктеріндегі жеңіл танктер Т-34 орташа танктерімен алмастырылды. Жеңіл танктердің байланыс және барлау қызметтерін арзан брондалған автомобильдер атқаратын болды. Ленинград және Чкаловский зауыттарында жасалған 27 Т-50 танкісі Транскавказ майданына жөнелтілген 488-ші жеке танк батальонының құрамына кірді. 1942 жылдың қазан айынан 1943 жылдың қаңтар айына дейін батальон Солтүстік Кавказдағы шайқастарға белсенді қатысты. 1943 жылдың 1 ақпанына дейін батальонда жұмыс істейтін танкілер қалмады, сондықтан ол жақын арада қайта ұйымдастырылуға жіберілді.
The few T 50s available were deployed on the Leningrad front. Few in service photos survived and not much is known of their combat record. One uparmored T 50 was captured by Finnish forces and was used by them in 1944. This unit survived the war and is now on display at the Parola tank museum. Most light tank production in 1941–43 consisted of the less advanced T 60 and T 70 light tanks. By 1943, the infantry tank role was considered obsolete, and cheaper SU 76 self propelled guns took over the light infantry support role. Light tanks in tank regiments were being replaced by T 34 medium tanks. The liaison and reconnaissance roles of light tanks were assumed by cheaper armoured cars. 27 T 50 tanks, both from Leningrad and Chkalovsky factories, were included in the 488th separate tank battalion deployed to the Transcaucasian Front. In October 1942 January 1943, the battalion actively participated in battles in the Northern Caucasus. By February 1, 1943, the battalion did not have any working tanks and soon departed for reorganization.
Нұсқалар
Т 50 2 Киров зауытының прототипі 174-ші зауыттың үлгісінен корпусының пішіні өзгертілгендіктен ерекшеленді. Бір танк салынды және Ленинград маңындағы шайқастарға қатысты. T 126(SP) – қалың бронясы бар Т 50 танкысының алғашқы нұсқасы. Екі машина 45 және 37 мм қалыңдықтағы бронямен жасалды.
T 50 2 a prototype of the Kirov plant differed from the model of Factory Plant No. 174 with changed shape of the hull. One tank was built and took part in the battles near Leningrad. T 126(SP) an early version of the T 50 tank with thicker armor. Two vehicles were built with armor thickness of 45 and 37 mm.
Тірі қалған бірліктер
Бүгінде кем дегенде екі Т-50 танкі сақталған. Олардың бірі – Пароладағы финляндия танк мұражайында. Бұл, үстіне қосымша броня болттармен бекітілген кейінгі үлгі. Максим Коломыц өзінің Т-50 танкы туралы кітабында (Т 50. Luchshiy legkiy tank Velikoy Otechestvennoy) бұл қосымша броняны финляндиялық жөндеу шеберханасы қосыпты деп жазады. Стандартты Т-50 танкі мен Т-126(SP) түрі Мәскеудің сыртындағы Кубинка танк мұражайында көрсетілген.
Today, at least two T 50s survive. One is at the Finnish tank museum at Parola. This is a later model with bolted on appliqué armour. Maxim Kolomyets has written in his book on T 50 (T 50. Luchshiy legkiy tank Velikoy Otechestvennoy) that this additional armour was added by Finnish repair workshop. A standard T 50 is on display at the Kubinka Tank Museum outside Moscow along with the T 126(SP) variant.