Кіріспе

Келіссөздер тактикасы. "Троллоптың айласы" – бұл Энтони Троллоптың романынан алынған оқиғаға байланысты аталған келіссөздер тактикасы. Онда әйел, қолын қысу сияқты бейжай романтикалық әрекетті, үйлену туралы ұсыныс деп қабылдайды.

Қатысушы тараптарды манипуляциялау

Бұл термин "ұсыныс" жасаған тараптың ұсынысын "жауап беруші" тараптың қалауынша қасақана бұрмалап түсіндірілетін жағдайды сипаттау үшін қолданылады. Жауап беруші тарап ұсыныстың бұрыс түсіндірілуін (көбінесе мақтаумен) қабылдағанын білдіреді. Осыдан кейін ұсыныс жасаған тарап бұрыс түсіндірілген нұсқаға келісуі керек, әйтпесе бастапқы ұсынысын түсіндіруге тырысып, түсініспеушілікті жоюға шара қолдануы керек. Ұсынысқа жауап беруші тарап бұрыннан-ақ ұсынысты қасақана бұрмалағандықтан, одан әрі түсінбегендік көрінетін әрекеттер жасауы мүмкін, бұл олардың мәселені әдейі қиындатып жатқанын көрсетпеуді мақсат етеді. Бұл тәсілдің мақсаты – ұсыныс жасаған тарапты қасақана бұрмаланған ұсынысты қабылдауға мәжбүрлеу, оларды қабылдау мен сыпайылық немесе жауап беруші тараптың жағымды әрекеттерін қабылдамау арасында таңдау жасауға итеру. Бұл тәсіл көбінесе ұсыныс жасаған тарап бұрмалауға наразылық білдіре алмайтын, достық ниеттен бас тарта алмайтын, оңай ашуланғыш немесе осы сияқты манипуляцияға осал жағдайда қолданылады.

Кездейсоқ бақылаушыларды манипуляциялау

Бұл әдістің тағы бір артықшылығы – сырттан қарап тұрған, кездейсоқ бақылаушыларға тигізетін психологиялық әсері. Егер талқыланып жатқан ұсыныстар күрделі болса, жауап беруші тарап қате түсінікке келгендей әрекет ете алады. Бұл әсер кездейсоқ бақылаушыларға сіңгеннен кейін, қабылданып алған келісімнің қателіктерін түсіндіруге жасалған әрекеттер келісімнен бас тартуға талпыну ретінде көрсетілуі мүмкін. Егер келісімге қол жеткізілген деген ой тудырылмаса да, қате түсінік дұрыс түсінік екендігі туралы әсер өте күшті болады, себебі қате түсіндірудің кемшіліктерін түсіндіруге жасалған кез келген әрекет ұсыныстан бас тарту ретінде бейнеленуі мүмкін, соның арқасында жауап беруші тарап ұсыныс жасаған тараптың адалдығына күмән тудыра алады. Осы артықшылықты үкіметтер, корпорациялар және ықпалды тұлғалар жиі пайдаланады, өйткені олар көбінесе журналистерге әсер ете алады, осылайша келіссөздердің қоғамдық пікірде қабылдануын бақылайды.

Кубалық зымыран дағдарысында қолданылуы

Бұл термин кейде Куба зымыран дағдарысының соңғы күндері Кеңес Одағының төрағасы Хрущевтің ұсыныстарына президент Джон Ф. Кеннедидің жауабын білдіру үшін қолданылады. 1962 жылғы 26 қазанда Кеннеди Хрущевтен жеке хат алды, онда Хрущев Кубаға шабуыл жасамауға АҚШ-тың уәдесіне қарылыс Кубадан кеңестік зымырандарды алып тастауды ұсынды. Келесі күні таңертең Хрущев Мәскеу радиосында ракеталарды Кубадан шығаруды Түркиядағы НАТО ядролық ракеталарын алып тастаумен байланыстыра отырып, ашық ұсыныс жасады. Көптеген кеңесшілермен кеңескеннен кейін (әсіресе кеңесші МакДжордж Банди мен ағасы Роберт Кеннедидің ықпалымен) Кеннеди Хрущевтің бірінші ұсынысын жариялады және қабылдады, ал екінші ұсыныстың алынғанын жай ғана мойындады. (Бұл Trollope амалының бір бөлігі болды.) Бірақ, көрінеуінде, Кеннеди Хрущевке Түркиядан зымырандарды алып тастауға дайын екенін түсіндірді, бірақ ішкі қоғамдық пікір мен НАТО одақтастарының сенімсіздігіне байланысты оны ашық түрде немесе дағдарыс кезінде істеуге болмайды. Оның орнына, Кеннеди түрік зымырандарын "төрт-бес айдың ішінде" алып тастауға уәде берді. Хрущев бұл келісімге келісті. Бұл келісімнің мәні 1980 жылдарға дейін жұртшылыққа жарияланбады.