Кіріспе

Америкалық автор және орындаушы ақын (1950 жылы туған)

Рамона Лофтон (1950 жылдың 4 тамызында туған), Sapphire атты қаламды есімімен әйгілі, американдық автор және орындаушы ақын.

Ерте өмір

Рамона Лофтон Калифорния штатының Форт-Орд қаласында дүниеге келді, ол Армиядағы ата-анасының төрт баласының бірі еді. Олар АҚШ-тың ішінде және шетелде көшіп-қоныс аударған. Отбасы қайда қоныстанатыны туралы даудан кейін оның ата-анасы ажырасып, Лофтонның анасы "оларды тастап кеткендей" болды. Лофтон орта мектепті бітірмей, Сан-Францискоға көшіп, GED алды және "хиппи" болу үшін Сан-Франциско қалалық колледжіне түсті, бірақ оны да тастап кетті. 1970 жылдардың ортасында Лофтон Нью-Йорк қалалық колледжіне қатысты және Бруклин колледжінде М.Ф.А. дәрежесін алды. Жазушылық мансабын бастамас бұрын Лофтон түрлі жұмыстар істеді, оның ішінде өнерге қатысты қойылымдарда өнер көрсетіп, сондай-ақ оқу және жазу пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді.

Мансап

1977 жылы Лофтон Нью-Йорк қаласына көшіп келіп, поэзиямен белсенді түрде айналысты. Ол сонымен қатар United Lesbians of Color for Change Inc. атты геилер ұйымының мүшесі болды. Лофтон Нью-Йорктегі Слам Поэзия қозғалысының қарыштаған шағында өлеңдерін жазып, орындап, соңында жариялады. Лофтон «Сапфир» есімін таңдады, себебі ол бір кезде мәдени тұрғыдан «күшті қара әйел» бейнесімен байланысты болған, сондай-ақ ол бұл есімді өз туған атына қарағанда кітап мұқабасында көруге оңай болатынын айтты. Сапфир 1987 жылы «Радугаға арналған медитациялар» өлеңдер жинағын өз күшімен шығарды. Шерил Кларк атап өткендей, Сапфирдің 1994 жылғы «Американ армандары» өлеңдер кітабы көбінесе оның тұңғыш кітабы деп жаңылыс жатады. Бір сыншы оны «1990-шы жылдардың ең күшті дебюттік жинақтарының бірі» деп сипаттады. Сапфир Уильям Пауэрспен сұхбаттасқанда, «Пенн Стейшн вокзалының кітап дүкендерінің бірінде «Пуш» кітабын сатылып жатқанын көргенін және сол сәтте ол енді өзінің өнер журналдары мен баспанасыздықтан зардап шеккендер үйінен шыққан кішкентай әлемінің бір бөлігі емес екенін түсінгенін» айтты. Фильмде Габурэ Сидибе, Прешестің анасы Мэри рөлі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алған Мо’Ник, Мэрайя Кэри және Ленни Кравиц сомдады. Сапфирдің өзі де фильмде балалар бақшасының қызметкері ретінде шағын эпизодта көрінеді. 2011 жылы ол Прешестің ұлы Абдул туралы «Пуш» романының жалғасы – «The Kid» романын жариялады. Сапфирдің айтуынша, оның осы тарихты жалғастыру шешіміне «Пуш» кітабына ғылыми айналымдағы қызығушылық пен ынта ықпал еткен. Сапфирдің шығармалары 2007 жылы Аризона штаты университетінде өткен академиялық симпозиумның тақырыбы болды. 2009 жылы ол Америка Құрама Штаттарының суретшілерінен әдебиет саласындағы грантты иеленді. Сапфир өмірдің көбінесе назардан тыс қалған жақтарын жарыққа шығаруға баса назар аударды. Оның сөзімен айтқанда: «Менің өнерімнің басты мақсаты – адамзаттың маргиналданған және көрінбейтін бөлігін адам өмірінің бағытына қайтару еді. Мен жыныстық зорлық-зомбылық, кедейлік және нәсілдік дискриминациядан зардап шеккен әйелдерді қоғам назарына әкелдім. Мен өнер арқылы оларды әлемнің ортасына қоюға тырыстым». Сапфирдің еңбектері Маргарет Басби құрастырған 2019 жылғы «Африканың жаңа қыздары» антологиясына енді.

Жеке өмір

Сапфир Нью-Йоркте тұрады. Ол бисексуал. Прешес сияқты Сапфир де сегіз жасында әкесімен жыныстық қатынасқа түседі.