Кіріспе
Ежелгі Мысыр және Месопотамия өнерінен белгілі мифтік жануар – серпопард. "Серпопард" сөзі – қазіргі заманғы ойдан туған сөз. Ол "жылан" және "барыс" сөздерінің қосылуынан жасалған, себебі бұл жануардың денесі барысқа, ал мойны мен басы жыланға ұқсас деп түсіндіріледі. Дегенмен, оны "жылан мойынды арыстан" деп те қарастырған. Ежелгі мәтіндерде осы жануардың нақты аты кездеспейді.
The serpopard is a mythical animal known from ancient Egyptian and Mesopotamian art. The word "serpopard" is a modern coinage. It is a portmanteau of "serpent" and "leopard", derived from the interpretation that the creature represents an animal with the body of a leopard and the long neck and head of a serpent. However, they have also been interpreted as "serpent necked lions". There is no known name for the creature in any ancient texts.
Суреттер
Сурет Мысырдың династияға дейінгі кезеңіндегі әсемделген косметикалық палитраларда және шамамен 3500–3000 ж.б.д. Месопотамияның протолитеративтік кезеңіндегі цилиндрлік мөрлердегі дизайн мотивтері ретінде кеңінен кездеседі. Мысалы, Нармер палитрасы және Оксфорд палитрасы. Уруктың цилиндрлік мөрі (жоғарыдағы сурет) осы мотивті өте айқын көрсетеді. Әдетте екі жаратылыс бейнеленеді, олардың мойындары бір-бірімен торысқан күйде болады.
Түсіндірме
Сурет әдетте мысық тұқымдасқа жатқызылады, және жақыннан қарағанда, тым ұзын мойынды арыстанға ұқсайды. Оның құйрығының ұшында осы түрге тән шошақ бар, денесінде дақтар жоқ, дөңгелек құлақты басы жыланға емес, арыстанға көбірек ұқсайды, себебі жыландарда құлақ болмайды, сондай-ақ жыланға тән қабық, тіл немесе рептилия бас пішіні де жоқ. Ежелгі Египет өнерінде серпопард «Мысыр шекарасының сыртында билік еткен хаостың символы» ретінде қарастырылады, оны патша бағындыруға тиіс. Олар көбінесе жеңілген немесе бағынышты күйде бейнеленеді, мысалы, Нармер палитрасында, немесе басқа жануарларға шабуыл жасайды. Бірақ Месопотамия өнерінде олар жұптап, мойындары бір-біріне торысқан күйде көрсетілген. Кейбір ғалымдар Месопотамиядағы осы «жылан мойынды арыстандардың» және басқа жануарлар мен жануарлардың будандарының «жерден шығатын барлық тіршілікте көрінетін табиғат күші құдайының хтондық жағының көрінісі» екенін айтады. Египеттіктер, басқа ежелгі халықтар сияқты, өздері көрген жануарларды дәл бейнелегендерімен белгілі. Олардың композиттік жаратылыстары бастапқыда осы құдайларды бейнелеген жануарлардың танымал белгілерін сақтайды, олар жаңа жаратылыстарға біріктірілген. Арыстан әйелдер Жоғарғы және Төменгі Египеттің діни ұғымдарында маңызды рөл атқарды және олар қорғау және патшалықпен байланысты жануарлар ретінде тағайындалған болуы мүмкін. Ұзын мойынды болуы – бұл әдемілеу үшін жасалған, көркемдік мотивтегі шеңбер ретінде қолданылған жай ғана шамадан тыс көрсету болуы мүмкін, мысалы, Нармер палитрасындағыдай косметикалық қосылыстар дайындалатын жерді құрайды немесе кішкентай палитрадағыдай оны қоршап тұрады. Осыған ұқсас фантастикалық жануарлардың бейнелері Элам мен Месопотамиядан, сондай-ақ көптеген басқа мәдениеттерден де белгілі.
Танымал мәдениетте
Серпопардтар Кейн хроникасының "Қызыл пирамида" кітабында кездеседі. Сет екі серпопардты Македониялық Филипп, Сейди Кейн, Картер Кейн және Хуфуға шабуыл жасау үшін жіберді. Баст оларды жеңді. Мысыр тақырыбындағы Амонхет әлеміндегі Magic: The Gathering карталық ойынында серпопард пайда болды. Оның жаратылыс түрі "мысық-жылан" деп аталады және ол ежелгі суреттерде көрінбеген айқын жылан сипаттамаларына ие. Розан А. Браунның "Жылқылар мен қираған жерлер туралы ән" романында серпопард Ксар Алахаридің төменгі жатқан некрополінде Малик пен Каринаға шабуыл жасайды.