Кіріспе

Пакистандық ислам ғалымы және философ (1952 жылы туған)

Жавед Ахмад Гамиди (; 7 сәуір 1952 жылы туған) – пакистандық философ, ақын, педагог және ислам ғылымының шебері. Ол сондай-ақ, Ислам ғылымдарының «Аль-Маурид» институтының және оның серіктес ұйымы «Даниялық Сара» институтының негізін қалаушы президенті. 2006 жылғы 28 қаңтарда ол Пәкістан Үкіметі мен ел Парламентіне ислам мәселелері бойынша заңдық кеңес беруге жауапты «Ислам идеологиясы кеңесіне» мүше болып сайланды, онда ол бірнеше жыл қызмет етті. 1979 жылдан 1991 жылға дейін он жылдан астам уақыт бойы Азаматтық қызмет академиясында исламтану пәнін оқытты. Ол сондай-ақ, ислам ғалымы және тәпсілші Амин Ахсан Ислахидің шәкірті болды. Қазіргі уақытта ол Пәкістанның танымал электрондық бұқаралық ақпарат құралдарында «Васатийя» бағытындағы зияткерлік қозғалысты жүргізіп келеді. Бүгінгі таңда ол АҚШ-тағы Ислам білімі орталығының бас ғылыми қызметкері және бас меценаты. Жавед Ахмад Гамиди 2019, 2020 және 2021 жылдарғы «The Muslim 500» (Әлемдегі ең ықпалды 500 мұсылман) тізіміне енді.

Ерте өмір

Жавед Ахмет Ғамиди 1952 жылғы 18 сәуірде Пәкістанның Пәнджаб провинциясы, Пакпатан ауданындағы Арифвала қаласының Живан Шах ауылында Каказай отбасында Мұхаммед Шафик (кейін өзін Жавед Ғамиди деп атады) болып дүниеге келді. Оның отбасылық ауылы Сиалкоттағы Дауд болды. Әкесі Мұхаммед Туфайль Жүнайди 1986 жылға дейін медицинамен айналысып, сонымен қатар тәсәууфтің берілген жақтасы болды. Ғамиди және оның екі үлкен әпкесі суфи отбасында өсті. Оның алғашқы білімі заманауи бағытта (Пакпатан қаласының Исламия орта мектебін бітірді), сондай-ақ дәстүрлі білімді (араб және парсы тілдері, Нанг Палдың Нур Ахметтан Құранды оқу) қамтыды. Ғамиди кітапханада Құранды зерттеуші Хамидуддин Фарахидің еңбектерімен кездесті. Бұл еңбекте Әмин Ахсан Ислахи (Фарахидің ойларын дамытқан) есімі айтылғандықтан, Ғамиди сол кезде Лахорда тұратын Ислахимен кездесуге ұмтылды. Бұл кездесу Ғамидидің философия мен әдебиетке деген қызығушылығын дінге ауыстырды. 1973 жылы ол Әмин Ахсан Ислахиның (1997 ж. қайтыс болды) жетекшілігіне ілесіп, оның өміріне терең ықпал етті. Сонымен қатар, ол ғалым және жаңартушы Абу әл-Ала Маудудимен (1979 ж. қайтыс болды) бірнеше жыл бойы байланыста болды. Ол олармен түрлі ислами ғылымдары, әсіресе тәпсір және ислам құқығы салаларында жұмыс істеді. "Мақамат" (مقامات) атты кітабында Ғамиди өзінің тегінің тарихын баяндайтын "Менің атым" (میرا نام) атты эсседен бастайды. Ол бала кезінде қайтыс болған әкесі Нұр Елахи есімін өзінің атына қосуға ниеттенгенін, себебі ол аймақтағы адамдар дау-жанжалды шешу үшін оған жүгінетін еді. Бұл беделі оның (әкесінің) бейбітшілік орнатушы (مصلح) ретінде танылуына әкелді. Кейіннен әкесінің суфи достарының бірі араб тайпасы Бану Ғамидтің атасы туралы әңгіме айтты, ол бейбітшілік орнатушы ретінде танымал болған. Ол осы екі оқиғаның уақыт жағынан жақындығын сезініп, өзінің атына – Жавед Ахметке – Ғамиди есімін қосуға шешім қабылдады. Таксила.