Кіріспе
Дарул Улум Деобанд - Үндістандағы ислам семинариясы (дарул улум), мұнда сүнни Деобанди ислами қозғалысы басталған. Уттар-Прадеш штатында орналасқан Дарул Улум Үндістандағы ең маңызды және әлемдегі ең ірі ислам семинарияларының бірі. Ол Уттар-Прадеш штатының Сахаранпур ауданындағы Деобанд қаласында орналасқан. Семинария 1866 жылы Мұхаммед Қасым Нанаутави, Фазлур Рахман Усмани, Сәйід Мұхаммед Абид және басқалар құрған. Махмуд Деобанди алғашқы ұстазы, ал Махмуд Хасан Деобанди алғашқы шәкірті болды. 2020 жылдың 14 қазанында семинарияның басқару кеңесі Аршад Маданиді директор (садр мударрис) және Әбуль Қасым Номаниді аға хадис профессоры (шайх әл-хадис) етіп тағайындады.
Darul Uloom Deoband (main)
The Darul Uloom Deoband is an Islamic seminary (darul uloom) in India at which the Sunni Deobandi Islamic movement began. Uttar Pradesh based Darul Uloom is one of the most important Islamic seminaries in India and the largest in the world. It is located in Deoband, a town in Saharanpur district, Uttar Pradesh. The seminary was established by Muhammad Qasim Nanautavi, Fazlur Rahman Usmani, Sayyid Muhammad Abid and others in 1866. Mahmud Deobandi was the first teacher and Mahmud Hasan Deobandi was the first student. On 14 October 2020, the executive council of the seminary appointed Arshad Madani as the principal (sadr mudarris) and Abul Qasim Nomani as the senior hadith professor (shaykh al hadith).
Тарих
Дарул Улум Деобанды 1866 жылдың 30 мамырында Фазлур Рахман Усмани, Сәйід Мұхаммед Абид, Мұхаммед Қасым Нанотави, Мехтаб Әли, Нехал Ахмад және Зұлфиқар Әли Деобандилер құрды. Махмуд Деобанди алғашқы мұғалім болып тағайындалды, ал Махмуд Хасан Деобанди семинарияға тіркелген алғашқы студент болды. 1982 жылы Мұхаммед Тәйіп Қасми вице-канцлер болып қызмет еткен кезде семинарияда әкімшілік даулар туындады, нәтижесінде Дарул Улум Вақыф құрылды. Деобанди қозғалысының Ұлыбританияда таралуы олардың дінаралық диалог, демократия, секуляризм және заң үстемдігі сияқты құндылықтарға қатысты пікірлеріне байланысты сынға ұшырады. 2007 жылдың қыркүйек айында «Таймс» газетінің журналисі Эндрю Норфолк «Британ мешіттеріне қатаң үстемдік» деген мақала жариялады, онда ол Деобандилерді «радикалды ислами секта» деп атады. 2008 жылдың ақпан айында семинария ұйымдастырған терроризмге қарсы конференция терроризмнің барлық түрлерін айыптады.
Бағдарлама
Мектепте ислам заң ғылымының ханафи мектебінің манкулат (аян етілген ислам ғылымдары) ілімі оқытылады. Бұл семинарда Нанавтави оқытудың заманауи әдістерін енгізді, мысалы, сыныптарда оқыту, тұрақты және мұқият таңдалған оқу бағдарламасы, өз салаларындағы көшбасшылар болып табылатын академиктердің дәрістері, емтихан кезеңдері, еңбегі үшін сыйлықтар және баспахана. Студенттер урду тілінде, кейде теологиялық себептермен араб тілінде немесе мәдени және әдеби себептермен парсы тілінде оқытылатын. Оқу бағдарламасы 18-ғасырдағы "Дәрс е Низами" деп аталатын Үнді-Ислам оқу бағдарламасының жоғары дәрежеде өзгертілген нұсқасына негізделген. Оқушылар Құран мен оның түсіндірмелерін, хадис пен оның түсіндірмелерін, мәтіндік және рационалды дәлелдермен заңдық шешімдерді үйреніп алады. Сонымен қатар Мұхаммедтің өмірбаянын, араб грамматикасын, араб тілі мен әдебиетін, парсы тілін зерттейді. Оқу бағдарламасы көптеген кезеңдерден тұрады. Бес жылдық Назира (бастауыш курс) - урду, парсы, хинди және ағылшын тілдерін үйретеді. Келесі деңгей - Құранды жаттау. Бұл екі жылдан төрт жылға дейінгі уақыт аралығында Құранды жаттап алуды білдіреді. Кейбір оқушылар таджвид е хафс (мелодиялық оқу) түрін таңдайды. Оқушыға араб хафтары жазған Құранның егжей-тегжейлі оқу ережелері үйретіледі. Ал келесі сабаққа баратындар әлі де аз болады, яғни сабақ және "Ашара" қира'ат (Құранның он оқылуын оқу). Аспирантурада 8 жыл бойы оқытатын Фазилат курсы бар. Ол араб тілінің негіздері негізгі мақсат болып табылатын Араби Әууалдан басталады және Мұхаммед пайғамбардың негізгі кітаптары оқылатын Даура е Хадиспен аяқталады. Бұл курсқа түсу үшін негізгі білім алу қажет. Сондай-ақ, Құранды жаттап алу да ұсынылады. Фазилатты бітірген студенттер Әлим немесе Маульви атағын қолдана алады. Даураи хадисі (соңғы жылы) сабағы "жеті қабатты ғимараттың" жертөлесінде оқытылады. 2017-2018 оқу жылында (1438-1439 жылы), 1664 оқушы Даурае хадисі сабағына қатысты. "Дәуре хадисі" оқуын бітірген студенттердің төрттен бірі оқуын жалғастырады. Бұл курстар арасында "Такмил Ифта" (Құқықтану), "Такмил Адаб" (Араб әдебиеті) және "Такхассус фил хадис" (Хадис) бар. Олар Шамли шайқасы деп аталатын шайқасқа қатысты. Оның тобы, Джамият Улама е Хинд, оның құрамында Хусайн Ахмад Мадани, Кифаятулла Делхави, Сайед Фахруддин Ахмад, кейіннен Хифзур Рахман Сеохарви, Атикур Рахман Усмани, Миннатулла Рахмани, Хабиб ур Рахман Лудhianви және Мұхаммед Миян Деобанди болды. 1926 және 1927 жылдары (1345-ші жылы 1346-шы жылы), мектеп түлектері Калькутта мен Пешаварда өткен джамият уламаларының кездесулерінде Үндістанның тәуелсіздігіне шақырды. Мадани Бүкіл Үндістан мұсылман лигасының сектанттық желі бойынша Үндістанды бөлу ұсынысына қарсы шықты. Сонымен қатар, ол діни бостандықты және төзімділікті қамтамасыз ететін демократиялық үкіметті қолдады. 1929 жылы 29 желтоқсанда Пәнжабтың Лахор қаласында консервативті суннит мұсылман Деобанди саяси партиясы - Мәжлис е Ахрар уль Ислам (Маджлис е Ахрар е Ислам, немесе Ахрар) құрылды. Партияның құрылтайшы мүшелері: Чаудри Афзал Хак, Сайед Ата Улла Шах Бухари, Хабиб Ур Рехман Лудхянви, Мазхар Али Азхар, Зафар Али Хан және Дауд Газнави. Құрылтайшы мүшелер Халифат қозғалысына көңілі қалды, ол Үнді ұлттық конгрессімен келісті. Партия қалалық төменгі орта таптың қолдауын жинады. Ол Бүкіл Үндістан мұсылман лигасының жетекшісі Мұхаммед Әли Джиннаға қарсы болды және Пәкістанның алғашқы жылдары Ахмадияның мұсылман емес деп жариялануын қалады.
Фәтуалар
Фатва – мұфтилердің (ислам заңгерлерінің) осы мәселе туралы қойған сұрақтарына жауап ретінде түсіндірілетін "заң және дінге қатысты туындаған мәселе". Дарул Ифта (фәтуа бөлімі), Дарул Улум Деобандтағы мұфтилер фәтуа беруге жауапты. 2008 жылдың 31 мамырында семинария бүкіл Үндістан бойынша 6000-ға жуық медреседен, соның ішінде түрлі ағымдардан келген 100 000-ға жуық өкілдер қатысқан Делидегі қоғамдық митингіден кейін маңызды "Терроризмге қарсы фәтуа" жариялады. Бұл фәтуа Оңтүстік Азиядағы тұңғыш рет жарияланған фәтуа болды және "Исламда әлеуметтік келіспеушілік немесе тәртіпсіздік тудыру, бейбітшілікті бұзу, бүлік-насаздақ шығару, қан төгу, тонау немесе әлемнің кез келген жерінде бейкүнә адамдарды өлтіру ең адамдық емес қылмыс саналады" делінген. Бұл жарлықты Хабибур Рахман Хайрабади қол қойды.
Даулы фәтвалар
2012 жылдың қаңтар айында Деобанди мектебінің ғалымдары жазушы Салман Рушдиге әдебиет фестиваліне қатысу үшін Үндістанға кіруге тыйым салу туралы діни үкім шығарды, оның себебі, олардың пікірінше, ол мұсылмандық сезімдерді қынжыр еткен. 2010 жылдың мамыр айында Деобанди мектебінің дінбасылары әйелдер тиісінше киінбесе, ерлер мен әйелдер мемлекеттік мекемелерде бірге жұмыс істей алмайтындығын айтқан фетва шығарды. 2013 жылдың қыркүйегінде Деобанди мектебінің ғалымдары сурет салуды исламға қарсы деп жариялаған фетва шығарды. 2024 жылдың ақпан айында Балалар құқықтарын қорғау жөніндегі ұлттық комиссия семинарияның «Газва-е-Хинд» идеясын насихаттады деген айыппен тергеу талап етті, олардың веб-сайтында осы идеяны қолдайтын фетва бар екенін мәлімдеді. Бұл талап «Хәдис Үндістанға шабуыл жасау туралы немесе Газва-е-Хинд туралы айта ма?» деген сұраққа жауап ретінде туындады.