Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген шайқастарда маңызды техниканың жоғалуы зор болды. Мұндай техниканы қайта жасаудың қымбаттығына байланысты, көптеген армиялар өздеріне түскен жау техникасын қалпына келтіруге және қайта қолдануға күш салды.

Жабдықтарды жинау

Кеңес әскерлері неміс аяқкиімдерін, пышақтарын, асхана жиынтықтарын, фонарьларды және басқа да жеке заттарды, мысалы, бритвалар мен жеке қаруларын пайдаланды. Сол сияқты, неміс әскерлері жиі кеңес қысқы аяқкиімдерін (валенки) және бас киімдерін іздейтін. Екі жақтағы әскерлер бір-бірінің автоматтарына басымдық берді. Неміс әскерлері советтік PPSh 41 автоматтарымен, ал Қызыл Армия әскерлері (және совет партизандары) тұтқынға алынған неміс MP 40 автоматтарымен қаруланды. 1943 жылы Сталинград шайқасынан кейін бірнеше жүз неміс Panzer III танкілері мен ұқсас StuG III шабуылдық-танк жойғыштары қолға түсті. Олардың көптеп таралуына байланысты, оларды жөндеу және қайта пайдалану үшін үлкен күш салынды. 100-ден астам танкі СУ-76и өздігінен жүретін артиллериялық қондырғысы ретінде қайта жабдықталды, ал кейбіреулері тіпті советтік SG-122 өздігінен жүретін гаубица прототипі ретінде қолданылды. Panzer III және StuG III-тен басқа, кеңес әскерлері жүзге жуық бұрынғы неміс Panzer IV орта танкілерін, сондай-ақ Panther танкілерін де пайдаланды. Советтер тарапынан қолға түскен Tiger I және Tiger II танкілері көбінесе сынақтар үшін ғана қолданылды, майдан дауларында сирек пайдаланылды. Нацистік Германия өздерінің қолға түскен жау қаруларының көптеген түрлерін – мылтықтан танкіге дейін – пайдаланды. Атап айтқанда, неміс әскері соғыстың басында қолға түскен T-34/76 танкілерін, сондай-ақ Т-26 және КВ сериясындағы ауыр танкілер сияқты ескі және жеңіл үлгілерді де қолданды. Тұтқынға алынған совет мылтықтары мен автоматтары, сондай-ақ 76 мм танкіге қарсы/далалық артиллериялық қарулары сияқты әртүрлі типтегі артиллериялық қарулар неміс әскерлерімен пайдаланылды. Бұл қарулар 1941 жылы кеңес Қызыл Армиясының шығысқа қарай шапшаң шегінуі кезінде жоғалып кеткен болатын.

Қаптап алынған жабдықтарды пайдалану

Жаулап алынған техника советтерге неміс техникасының мүмкіндіктері мен әлсіз жақтары туралы мәліметтердің маңызды көзі болды. Неміс Tiger I және Königstiger танктерінің жауынгерлік қимылдарда тұтқындалған алғашқы үлгілері бағалау үшін советтік полигондарға жіберілді. Советтердің неміс техникасын пайдаланғандығын көрсететін фотосуреттер сақталған, бірақ көбінесе олар қысқа мерзімге ғана қолданылды. Отарлық күштердің танктері қолға түсіп, жөндеуге келген жағдайда, олар көбінесе шалақайлық операцияларында қолданылды. Көбінесе советтік танк бөлімшелері неміс позицияларына бір немесе екі тұтқынға алынған неміс танктерін алдымен жіберіп жақындасатын. Мақсаты – неміс қорғаушыларының «достық» танкты танып, атудан бас тартуы немесе советтік бөлімше жақындағанша уақыт беруі болатын. Отарлық күштердің танктері мен басқа да бронетранспорттық құралдары қайта боялды және кейде советтік қаруларымен жарақтандырылды. Мұндай мысалдың бірі – тұтқынға алынған Panzer III танкысінің негізінде жасалған SU-76i зымырандық атқыш. Сондай-ақ, неміс Panzer I танкысінің негізіндегі басқару көліктерінің советтік 20 мм ШВАК зеңбірегімен жарақтандырылғандығы туралы мәліметтер де бар.