Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Генералдар төсекте өледі" – канадалық жазушы Чарльз Йель Харрисонның соғысқа қарсы повесті. Автордың өз әскери тәжірибесіне негізделген бұл туынды, Бірінші дүниежүзілік соғыстың окоптарындағы шайқаста болған жас әскердің оқиғасын баяндайды. Алғаш рет 1930 жылы Уильям Морроу баспасынан жарық көрді.
Generals Die in Bed is an anti war novella by the Canadian writer Charles Yale Harrison. Based on the author's own experiences in combat, it tells the story of a young soldier fighting in the trenches of World War I. It was first published in 1930 by William Morrow.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл Канаданың Бірінші дүниежүзілік соғысы туралы повесті Монреаль қаласынан басталады, онда аты-жөні айтылмаған жас сарбаз Францияға және соғысқа дайындалып жатқан түрлі жастағы канадалық әскерлердің қатарында болады. Оқиға солдаттардың Батыс майданның окоптарына енгенін көрсетеді, онда олар соғыстың атойын соғыс екенін сезіне бастайды. Бұрын соғысты даңқтың белгісі деп ойлаған баяндаушы, қатал шайқастың шындығына тап болады және оның достары қатарынан оздырылып, қаза бола бастайды. Кейін, баяндаушы шабуыл кезінде неміс сарбазын штыкпен қадап өлтіргенде қатты мазасыздыққа түседі; бұл жарақат баяндаушының кейіннен өлтірген сарбазының інісімен бірге артиллериялық оққа ұшырағандағы достығымен күшейеді. Баяндаушы тағы бір досының қазасына қатты қайғыдайды; осы кезде ол соғыстың қорқынышынан шаршап қалады. Ол 10 күндік демалысқа Англияға кетеді, онда бір әйел оған соғысты ұмытуға бар күшін салады. Дегенмен, күнделікті оқиғалар – мысалы, соғыс суреттерін жұртшылықтың көңіл көтеруі үшін бейімдеп, соғыстың құнына немқұрайлылық танытатын бурлеск шоу – анонимді сарбазға «үй майданы» мен окоптардың арасындағы қарама-қайшылықты еске салады. Окоптарға оралғаннан кейін канадалықтар окоп шабуылында ауыр шығынға ұшырайды; осы сәтте Бродбент баяндаушының достарынан жалғыз аман қалған адам болады. Әскерлерді шабуылға жіберу үшін жоғары шенді офицер әскерлерге немістердің госпитальдық кемені батырғанын айтады; осы қанды қақтығыс кезінде баяндаушы жарақат алады, ал Бродбент аяғының жартылай кесілуінен кейін қайтыс болады. Баяндаушының жарақаты оны әрекеттен шығарады, бірақ соғыс жалғасуда. Осы кезде сарбаздар немістер батырған кемеде қару-жарақ тасылғанын біледі. Шындықтың ашылуы соғыстың генералдар арасындағы стратегиялық ойын екенін және сарбаздардың ғана зардап шегетінін түсінуге әкеледі.
This Canadian World War I narrative begins in Montreal, where an unnamed young soldier is among Canadian troops of a variety of ages preparing to deploy to France and the war. The story follows the soldiers into the Western Front trench lines where they begin to experience the war of attrition being fought there. While he once thought of war as glorious, the narrator faces the reality of hard combat and his friends begin to die. Later, the narrator finds himself deeply disturbed when he bayonets a German soldier during a raid; this trauma is magnified by the narrator's subsequent camaraderie with the brother of the soldier he killed when together they endure shelling. The narrator becomes further affected by the death of another friend; it is at this point he begins to become exhausted by the horrors of war. He goes on his leave to England, a 10 day period during which a prostitute does everything in her power to help him forget the war. However, everyday incidents – such as a burlesque show that marginalizes the cost of war by adapting the imagery of war for public amusement – remind the anonymous soldier of the separation between the "home front" and the trenches. Upon his return to the trenches, the Canadians suffer heavy losses in a trench raid; at this point, Broadbent is the lone survivor of the narrator's friends. To motivate the troops for an offensive, a senior officer tells the troops of the Germans sinking a hospital ship; during this bloody confrontation, the narrator receives a wound, and Broadbent dies after his leg is nearly severed from his body. The narrator's wound takes him out of action, although the war continues. At this point, the soldiers learn that the ship sunk by the Germans was, in fact, carrying weapons. The illumination of the truth brings with it the realization that war is a game of strategy fought between generals, and soldiers are the ones who suffer.
Стиль және тақырыптар
Роман соғыстың мәнсіздігіне және көптеген сарбаздардың идеалдар үшін шайқасқан адалдығына ерекше назар аударады. Генералдар мен бейбіт азаматтар шұңқырдағы өмірдің қорқынышын түсінбестен, патриоттық ұрандарды таратады. Уилфред Оуэн мен Зигфрид Сассонның поэзиясы, Анри Барбюсстің "От астында" және Эрих Мария Ремарктың "Батыс майданындағы тыныштық" сияқты еуропалық романдармен салыстырғанда, "Генералдар төсекте өледі" соғыстың романтикасы мен сұлулығынан айырып, соғыстағы адамдардың нағыз өмірін көрсетуге тырысады. Бұл туындының ерекшелігі – басты кейіпкер және бірінші тұлға баяндаушы туралы біз көбінесе ештеңе білмейміз. Сондықтан оның рөлі көрерменнің орнын басу ғана деп санауға болады.
The novel focuses heavily on the vanity of war and how many of the soldiers were naive, fighting for ideals. Generals and civilians spew patriotic slogans without ever truly understanding the horror of trench life. Like the poetry of Wilfred Owen and Siegfried Sassoon, or such European novels as Henri Barbusse's Under Fire, or Erich Maria Remarque's All Quiet on the Western Front, Generals Die in Bed attempts to strip war of its romance and glamour, to show the real experiences of men at war. The story possesses a unique style in that we learn next to nothing about its main character and first person narrator. Therefore, it could be argued that his function is merely to serve as a surrogate for the audience.
Әдеби мәні және сын
"Жаттықта өлетін генералдар" романы жарық көрген кезде халықаралық бестселлер болды және Гаррисонның романдарының ең табыстысы еді. Нью-Йорк Evening Standard газеті оны "соғыс кітаптарының ең жақсысы" деп атады. Дегенмен, Канадада оны жылы қабылдамады, себебі онда канадалық сарбаздар француздық Аррас қаласын тонап, қарусыз немістерді атып жатқан көріністер бейнеленген (бұл соғыс қылмысына тең). Гаррисонның 14-ші батальон Монреаль полкі қарусыз неміс сарбаздарына оқ атқан деген мәлімдемесін қолдайтын ешқандай дәлел жоқ, тек оның өзінің сөздерінен басқа, ал полк күнделіктері бұл мәлімдемеге тікелей қайшы келеді. Сонымен қатар, HMHS Llandovery Castle атты медициналық кемеде медициналық жабдықтар мен жараланған сарбаздардан басқа ештеңе табылған жоқ. Бұған қоса, "Кек алу" атты тарауда баяндаушы жауынгерлердің беттері "үйге қайтқан соғыс ақындары жазған мак гүлдері сияқты қызыл" екенін айтады. Бұл "Фландрия далаларында" өлеңіне сілтеме, оны подполковник Джон МакКрей жазған. Джон МакКрей Канада армиясының хирургы болды және Ипрдің екінші шайқасына қатысты. Бұл жалғандықтар канадалық қоғамды, әсіресе 14-ші полктің ардагерлерін ашуға тікелей себеп болды. Сондай-ақ, бірнеше тарап атап өткендей, кітап атауында айтылғаннан өзгеше, Бірінші дүниежүзілік соғыста 200-ден астам британдық генералдар майдан желінде қаза тапты, тұтқынға алынды немесе жараланды. Көптеген адамдар бұл атау олардың естелігін қорлапты деп ойлады. Бұрынғы Канада экспедициялық күштерінің қолбасшысы генерал сэр Артур Кьюри, роман канадалықтардың соғыстағы беделін төмендеткенін айтты. Гаррисон 1930 жылы Торонтодағы Daily Star газетіне берген сұхбатында бұл айыптаманы жоққа шығарып, канадалық сарбаздарды мақтады және романын соғысты "нақты болғандай" көрсету әрекеті деп түсіндірді. Ремарктың "Батыс майдандағы тыныштық" романы "Жаттықта өлетін генералдар" романының, әсіресе штыкпен шабу көрінісінің бөліктерін көшірген болуы мүмкін. 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басындағы "соғыс кітаптарының қарқынынан" кейін, "Жаттықта өлетін генералдар" көбінесе ұмытылды, 1970 жылдары Онтарионың Гамильтон қаласындағы Potlach Publications баспасы оны қайта басып шығарғанға дейін. 2002 жылы Торонтодағы Annick Press "Жаттықта өлетін генералдар" кітабының түпнұсқасын жасөсперімдерге арнап қайта басып шығарды, содан кейін Австралиядағы Penguin Books және Ұлыбританиядағы Red Fox баспалары да оны шығарды. 2007 жылы Annick ересек оқырмандарға арналған басылымды қайта басып шығарды және оны оқу курстарына ұсынды. Мәтін әдетте Бірінші дүниежүзілік соғыстың қорқынышты жағдайларын көрсетеді. "Жаттықта өлетін генералдар" романына Эрнест Хемингуэйдің "Өлілердің табиғи тарихы" атты әңгімесінде қысқаша сілтеме жасалған, негізінен кітап атауына сатирикалық пікір ретінде.
Generals Die in Bed was an international bestseller upon its release, and was by far the most successful of Harrison's novels. The New York Evening Standard called it "the best of the war books". The reception was lukewarm in Canada, however, because of scenes depicting Canadian soldiers looting the French town of Arras and shooting unarmed Germans (which amounted to a war crime). There is no evidence to support Harrison's claim that the 14th Battalion Royal Montreal Regiment fired upon unarmed German soldiers, beyond his own claims, and, further, the regiment's diaries directly contradict this claim. There was also no evidence that the medical ship in question, the HMHS Llandovery Castle, was carrying anything other than medical supplies and wounded soldiers. Additionally, in one passage in the chapter entitled Vengeance, the narrator claims that the faces of the soldiers are "as red as the poppies of which the war poets are writing about back home." This is a reference to In Flanders Fields, which was written by Lieutenant Colonel John McCrae. John McCrae was a surgeon in the Canadian Army, and participated in the Second Battle of Ypres. These falsehoods served to incense the general Canadian public, especially the remaining veterans of the 14th Regiment. It was also noted by several parties that, contrary to the title's claim, more than 200 British generals of the First World War were killed, captured or wounded on the front lines. Many felt that the title dishonored their memory. Former Canadian Expeditionary Force commander General Sir Arthur Currie, said that the novel denigrated the legacy of Canadians in the war. Harrison denied the allegation in a 1930 interview with the Toronto Daily Star, praising Canadian soldiers and justifying his novel as an attempt to depict the war "as it really was." There is a strong likelihood that Remarque's 'All Quiet on the Western Front' plagiarized sections of 'Generals Die in Bed', notably the bayoneting scene. After its initial success as part of the "war book boom" of the late 1920s and early 1930s, Generals Die in Bed was largely forgotten, until the Hamilton, Ontario publisher Potlach Publications reissued it in the 1970s. In 2002, Toronto's Annick Press re issued the original text of Generals Die in Bed packaged for young adults, and further editions by Penguin Books Australia and Red Fox in the UK followed. In 2007, Annick republished an edition intended for adult readers and course adoptions. The text generally states the horrific nature of World War I. Generals Die in Bed is referenced briefly in the short story "A Natural History of the Dead" by Ernest Hemingway, primarily as a satirical commentary on its title.