Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрілік препараттар класы
Class of medications
Гонадотропин босататын гормон антагонисттері (GnRH антагонисттері) – гонадотропин босататын гормон рецепторын (GnRH рецепторын) және осылайша гонадотропин босататын гормонның (GnRH) әсерін тежеу арқылы әрекет ететін дәрілік препараттар класы. Олар простата безінің қатерлі ісігін, эндометриозды, жатырдың иілімді бұлшық етіндегі ісіктерді, әйелдердің сүйсіздігін емдеуде және басқа да жағдайларда қолданылады. Кейбір GnRH антагонисттері, мысалы, цетрореликс, құрылымы жағынан табиғи GnRH-ға (гипоталамустағы нейрондар жасаған гормон) ұқсас, бірақ қарсы әсер береді, ал елаголикс және релуголикс сияқты басқа GnRH антагонисттері пептид емес, шағын молекулалы қосылыстар болып табылады. GnRH антагонисттері GnRH рецепторларымен байланысу үшін табиғи GnRH-пен бәсекелеседі, осылайша организмде GnRH әсерін азайтады немесе тоқтатып тастайды.
Gonadotropin releasing hormone antagonists (GnRH antagonists) are a class of medications that antagonize the gonadotropin releasing hormone receptor (GnRH receptor) and thus the action of gonadotropin releasing hormone (GnRH). They are used in the treatment of prostate cancer, endometriosis, uterine fibroids, female infertility in assisted reproduction, and for other indications. Some GnRH antagonists, such as cetrorelix, are similar in structure to natural GnRH (a hormone made by neurons in the hypothalamus) but that have an antagonistic effect, while other GnRH antagonists, such as elagolix and relugolix, are non peptide and small molecule compounds. GnRH antagonists compete with natural GnRH for binding to GnRH receptors, thus decreasing or blocking GnRH action in the body.
Простаттың қатерлі ісігі
Тестостерон көптеген простата ісіктерінің өсуін күшейтеді, сондықтан қан айналымындағы тестостеронды өте төмен (кастрация) деңгейге дейін төмендету, простата қатерлі ісігі бар еркектерді емдеудегі мақсат болып табылады. GnRH антагонисттері тестостеронды жылдам басу үшін қолданылады, бұл GnRH агонисттерімен емделген пациенттерде байқалатын тестостерон деңгейінің күрт өсуіне алып келмейді.
Testosterone promotes growth of many prostate tumors and therefore reducing circulating testosterone to very low (castration) levels is often the treatment goal in the management of men with advanced prostate cancer. GnRH antagonists are used to provide fast suppression of testosterone without the surge in testosterone levels that is seen when treating patients with GnRH agonists.
Ұрықтық емдеу
GnRH антагонисттері сондай-ақ, FSH арқылы аналық безді гиперстимуляциялауға жататын пациенттерде, ин витро ұрықтандыруға (IVF) дайындалу кезінде, LH-ның ерте көтерілуін және эндогенді овуляцияны алдын алу үшін қысқа мерзімде қолданылады. Әдетте олар стимуляцияланған циклдерде, гонадотропиндер енгізілгеннен кейін және овуляцияны стимуляциялау үшін берілетін hCG енгізілгенге дейін, фоликулярлық фазаның ортасында қолданылады. Бұл протокол жұмыртқалық гиперстимуляцияға күшті жауап беретін әйелдерге, сондай-ақ оған нашар жауап беретін әйелдерге де пайдалы болуы мүмкін. GnRH антагонисттері мен GnRH агонисттері арасында тірі туылған балалардың саны немесе түсік тастау қаупі тұрғысынан айырмашылық шамалы немесе мүлдем жоқ, бірақ GnRH антагонисттері жұмыртқалық гиперстимуляция синдромының қаупін азайтуы мүмкін. Қазіргі уақытта ұрықтық емдеуде қолдануға рұқсат етілген GnRH антагонисттері – цетрореликс және ганиреликс.
GnRH antagonists are also used for short periods in the prevention of premature LH surge and endogenous ovulation in patients undergoing ovarian hyperstimulation with FSH in preparation for in vitro fertilization (IVF). Typically they are administered in the mid follicular phase in stimulated cycles after administration of gonadotropins and prior to the administration of hCG – which is given to stimulate ovulation. This protocol is likely beneficial in women expected to be hyper responders, and probably also those expected to be poor responders to ovarian hyperstimulation. There is probably little or no difference between GnRH antagonist and GnRH agonist protocols in terms of live birth or risk of miscarriage but GnRH antagonists probably reduce the risk of ovarian hyperstimulation syndrome. The GnRH antagonists that are currently licensed for use in fertility treatment are cetrorelix and ganirelix.
Жатыршалық аурулар
Элаголикс орташадан ауыр эндометриозбен байланысты ауырсынуды емдеу үшін, ал релуголикс жатырдың иілуін емдеу үшін көрсетілген.
Elagolix is indicated for the treatment of moderate to severe endometriosis pain and relugolix is indicated for the treatment of uterine fibroids.
Басқа қолданыстар
ГнРГ антагонисттері гормонға сезімтал сүт безі қатерлі ісігімен ауыратын әйелдерді емдеуде зерттелуде. Ерлерде олар еңбектік простата гиперплазиясын емдеу және потенциалды контрацептивтік құралдар ретінде қарастырылуда. ГнРГ антагонисттерін трансгендер жастарда жасөспірімдікке кедергі келтіру үшін, сондай-ақ трансгендер жасөспірімдер мен ересектерде жыныс гормондарының деңгейін төмендету үшін қолдануға болады, бірақ бұл жағынан зерттеулер жүргізілмеген.
GnRH antagonists are being investigated in the treatment of women with hormone sensitive breast cancer. In men, they are being investigated in the treatment of benign prostatic hyperplasia and also as potential contraceptive agents. GnRH antagonists could be used as puberty blockers in transgender youth and to suppress sex hormone levels in transgender adolescents and adults, but have not been studied in this context.
Қол жетімді нысандар
Abarelix Plenaxis Простата қатерлі ісігі Пептид IM (интрамысукулярлық инъекция) 2003 116,000 Cetrorelix Cetrotide Әйелдердің сүйексіздігі (көмекші репродукция) Пептид SC (тері астына инъекция) 2000 134,000 Degarelix Firmagon Простата қатерлі ісігі Пептид SC (тері астына инъекция) 2008 291,000 Elagolix Orilissa Эндометриоз; Жатырдың бұлшық қабығының ісігі Пептид емес Ауызға 2018 126,000 Ganirelix Orgalutran Әйелдердің сүйексіздігі (көмекші репродукция) Пептид SC (тері астына инъекция) 2000 134,000 Linzagolix KLH 2109; OBE 2109 Эндометриоз; Жатырдың бұлшық қабығының ісігі Пептид емес Ауызға III фаза 9,730 Relugolix Relumina Жатырдың бұлшық қабығының ісігі, Простата қатерлі ісігі Пептид емес Ауызға 2019 44,900 Ескертулер: Іске қосылу/статус = Іске қосылған жыл немесе даму статусы (2018 жылдың ақпан айына қарай). Google іздеу нәтижелері = Google іздеу нәтижелері (2018 жылдың ақпан айына қарай). Қазіргі уақытта бекітілген GnRH антагонистеріне пептид молекулалары абереликс, цетрореликс, дегареликс және ганиреликс, сондай-ақ шағын молекулалық қосылыстар елаголикс және релуголикс жатады. GnRH антагонистері тері астына (цетрореликс, дегареликс, ганиреликс), бұлшық етке (абереликс) немесе ауызға (елаголикс, релуголикс) инъекция арқылы енгізіледі. Тағы бір пептид емес және ауызға қабылдауға болатын GnRH антагонисі – линаголикс.
s marketed for clinical or veterinary use Name Brand/code name(s) Approved/intended uses Type Route(s) Launch/status* ((as of February 2018)) Hits (Google Search hits (February 2018)) Abarelix Plenaxis Prostate cancer Peptide IM (Intramuscular injection) 2003 116,000 Cetrorelix Cetrotide Female infertility (assisted reproduction) Peptide SC (Subcutaneous injection) 2000 134,000 Degarelix Firmagon Prostate cancer Peptide SC (Subcutaneous injection) 2008 291,000 Elagolix Orilissa Endometriosis; Uterine fibroids Non peptide Oral 2018 126,000 Ganirelix Orgalutran Female infertility (assisted reproduction) Peptide SC (Subcutaneous injection) 2000 134,000 Linzagolix KLH 2109; OBE 2109 Endometriosis; Uterine fibroids Non peptide Oral Phase III 9,730 Relugolix Relumina Uterine fibroids, prostate cancer Non peptide Oral 2019 44,900 Notes: Launch/status = Launch year or developmental status (as of February 2018). Hits = Google Search hits (as of February 2018). Currently approved GnRH antagonists include the peptide molecules abarelix, cetrorelix, degarelix, and ganirelix and the small molecule compounds elagolix and relugolix. GnRH antagonists are administered by subcutaneous injection (cetrorelix, degarelix, ganirelix), by intramuscular injection (abarelix), or by oral administration (elagolix, relugolix). Another non peptide and orally active GnRH antagonist that is in development is linzagolix.
Жанама әсерлер
Барлық гормоналды терапиялар сияқты GnRH антагонисттері де гормоналды жанама әсерлерге, мысалы, қызу сезіміне, бас ауыруына, құсқысқа және салмақ өсуіне байланысты болуы мүмкін. Сүек тудыру емдеуінде олар ішкі ауыру мен жұмыртқалық бездің гиперстимуляциясына да себеп болуы мүмкін. Ал, абереликс (бұл екеуі де GnRH агонисттері емес, антагонисттер болып табылады) дереу пайда болатын жүйелік аллергиялық реакциялармен байланыстырылған.
As with all hormonal therapies, GnRH antagonists are commonly associated with hormonal side effects such as hot flushes, headache, nausea and weight gain. When used in fertility treatment they can also be associated with abdominal pain and ovarian hyperstimulation. and abarelix (neither of these being GnRH agonists, but instead being antagonists) has been linked with immediate onset systemic allergic reactions.
Фармакология
GnRH антагонисттері гипофиздегі GnRH рецепторларына бәсекеге қабілетті және қайтымды байланысады, лютеинизациялау гормонының (LH) және фоликулға ынталандыратын гормонның (FSH) алдыңғы гипофизден шығарылуын тоқтатады. Ерлерде ЛГ деңгейінің төмендеуі ұрықта тестостерон өндірісінің тез басылуына алып келеді; әйелдерде жұмыртқалықтардан эстрадиол және прогестерон өндірісінің басылуына әкеледі. GnRH антагонисттері гонадальды жыныс гормондарының өндірісін тоқтатуға және жыныс гормондарының деңгейін кастрациялық диапазонға дейін немесе шамамен 95%-ға дейін төмендетуге қабілетті. Гипоталамус-гипофиз-гонадальды осьтің (ГПГ осьінің) бастапқы күйзелісін тудыратын, тестостерон немесе эстроген деңгейінің өсуіне әкелетін GnRH агонистерінен өзгеше, GnRH антагонисттері дереу әрекет етеді және бастапқы өсімсіз жыныс гормондарының деңгейін жылдам төмендетеді.
GnRH antagonists competitively and reversibly bind to GnRH receptors in the pituitary gland, blocking the release of luteinizing hormone (LH) and follicle stimulating hormone (FSH) from the anterior pituitary. In men, the reduction in LH subsequently leads to rapid suppression of testosterone production in the testes; in women it leads to suppression of estradiol and progesterone production from the ovaries. GnRH antagonists are able to abolish gonadal sex hormone production and to suppress sex hormone levels into the castrate range, or by approximately 95%. Unlike the GnRH agonists, which cause an initial stimulation of the hypothalamic–pituitary–gonadal axis (HPG axis) that leads to a surge in testosterone or estrogen levels, GnRH antagonists have an immediate onset of action and rapidly reduce sex hormone levels without an initial surge.