Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Генерал Станислав Зараковский (7 қараша 1907 – 11 сәуір 1998) – Польша Халық Республикасының бас әскери прокуроры. Ол Польшаның астыртын мемлекетінің офицерлерін бірнеше сот процесінде соттап, көптеген өлім жазасына кесілгенімен әйгілі болды. Зараковский Вильна губерниясындағы (Ресей империясы, қазіргі Беларусь) Свольна ауылындағы жергілікті жер иесінің отбасында дүниеге келді. Оның отбасының мүлігі он жасында болшевик революциясы кезінде ұлттандырылды. Олар Вильнюске көшіп, онда Зараковский Вильнюс университетінің құқық факультетін бітірді (сол кезде Екінші Польша Республикасы). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Кеңес Одағына қашып, содан кейін Советтік қолдаумен келген Польша халық армиясымен соғысқа қиналған Польшаға оралды. Қатал сталинист болған Зараковскийге Бас әскери прокуратурада жұмыс берілді және ол тез арада Польша Халық Республикасының Бас әскери прокуроры болды.
General Stanisław Zarakowski (7 November 1907 – 11 April 1998) was a chief military prosecutor in the People's Republic of Poland who was famous for his role in several trials of Polish Underground State officers which resulted in many death sentences. Zarakowski was born to a local landowner in Svolna village in Vilna Governorate (Russian Empire, present day Belarus). His family's estate was nationalized during the Bolshevik revolution when he was ten years old. They moved to Vilnius, where Zarakowski graduated from the law faculty of the Wilno University (then in the Second Polish Republic). During World War II he fled to the Soviet Union and arrived back in war torn Poland with the Soviet sponsored Polish People's Army. A hardline Stalinist, Zarakowski was assigned a job with the Chief Military Prosecutor Office and quickly rose to become the Chief Military Prosecutor of the People's Republic of Poland.
Сталиндік террорлық билік
Зараковский түрлі сталиндік сот процестерінде бас прокурор болды, соның ішінде 1951 жылы Армия Крайова командирлеріне, оның ішінде генерал Станислав Татарға қарсы өткен әйгілі генералдар сотында. Соттың нәтижесінде жоғары шенді офицерлерге қатысты 20-дан астам өлім жазасы шығарылды (кейіннен Ұлттық естелік институты бұл жазаларды сот арқылы жасалған кісі өлтіру деп санайды). Жарияланған өлім жазалары орындалмады, бірақ әке Фудалі түсініксіз жағдайда қайтыс болды. 1950 жылдары Қоғамдық қауіпсіздік министрлігі, директоры Джулия Брайстигер (туған есімі Прайс) 5-ші бөлімнің басшысы ретінде, "елге опасыздық" айыбымен тергеліп жатқан Рим-католик дін қызметкерлерін түрмеге қамап, жүйелі түрде азаптады. 1953 жылға дейін олардың 37-сі, соның ішінде 54 монах қаза болды. Зараковский генерал Роман Ромковскиймен (Мәскеуден Натан Гриншпан Кикиел) және басқа да бірнеше шенеуніктермен бірге МОН-ның кеңесшісі болды. IPN институтының мәліметінше, ол судьяға капитан Витольд Пилецкийді, "Аушвиц батырын" өлім жазасына кесуге бұйрық берген адам болды. 1956 жылы Польшадағы қазан төңкерісі кезінде Зараковский мемлекеттік қызметтен босатылып, оның тірі қалған құрбандары босатылды.
Zarakowski was the main prosecutor in various Stalinist trials including the infamous Trial of the Generals in 1951 against commanders of the Armia Krajowa including General Stanisław Tatar. The trial resulted in over 20 death sentences against high ranking officers (later classified as court murders by the Institute of National Remembrance). The pronounced death sentences were not enforced although Father Fudali died in unexplained circumstances. Throughout the 1950s the Ministry of Public Security with Dir. Julia Brystiger (née Prajs) at the helm of the 5th Department, incarcerated and routinely tortured Roman Catholic priests investigated for "treason". Before 1953 already, 37 of them were killed including 54 monks. Zarakowski was a Communist party advisor to MON along with General Roman Romkowski (Natan Grinszpan Kikiel from Moscow) and a few other officials. He was also the man to order the presiding judge to sentence Capt. Witold Pilecki, the "hero of Auschwitz" to the death penalty, according to IPN institute. Zarakowski was fired from his government job in 1956 during the Polish October revolution and his surviving victims were released.