Кіріспе

2005 жылғы Хемель Хемпстед, Англиядағы мұнай қоймасындағы өрт және жарылыс

Бунсфилд өрті – 2005 жылдың 11 желтоқсанында сағат 06:01 UTC-де Гертфордширдегі Хемл Хемпстед қаласының жанындағы M1 тас жолында орналасқан Hertfordshire Oil Storage Terminal мұнай қоймасында болған ірі өрт. Бірінші және ең ірі жарылыс 912-ші резервуардың жанында болды, және бұл 1974 жылғы Фликсборо апатынан бері Ұлыбританиядағы ең үлкен жарылыс еді. Өрт 2005 жылдың 13 желтоқсанында түстен кейін толығымен сөндірілді. Бірақ, сол түні бір резервуар қайтадан жануға ұшырады, өрт сөндірушілер оны қайтадан сөндіруге тырыспай, жануға рұқсат берді. Денсаулықты қорғау агенттігі және Ірі оқиғаларды тергеу кеңесі мұндай жағдайлардың алдын алу бойынша кеңес берді. Басты қажеттілік – отынның сақталатын резервуарлардан шығуына жол бермеу үшін қауіпсіздік шараларын енгізу. Отын шығып кеткен жағдайда қосымша қауіпсіздік шаралары қажет, негізінен оның тұтанғыш буға айналып, қоршаған ортаны ластауына жол бермеу үшін.

Өртпен күресу

ТЖ қызметі 06:08-де ауқымды төтенше жағдай жариялады және зор өрт сөндіру жұмысы басталды. Жұмыстың ең қарқынды кезінде 25 өрт сөндіру машинасы, 20 көмекші көлік және 180 өрт сөндіруші жұмысалды. 11 желтоқсан күні түнгі сағат 00:00-де көбікті пайдалануды бастау жоспарланған, бірақ жергілікті өзендер мен жер асты суларының ластану қаупіне байланысты соңғы сәтте шешім кейінге шегерілді. 13 желтоқсан күні түскі уақытқа дейін үш өрттен басқа барлық өрт сөндірілді, алайда ең ірі резервуар әлі де жанып тұрды. Өрт сөндірушілердің жағдайымен танысу үшін жергілікті епископ, жергілікті пастор және өрт сөндірушілерге рухани қолдау көрсететін өнеркәсіптік дін қызметкері өрт орнына келді. Түтіндегі ұсақ бөлшектерде көмірсутектік заттар бар, олар тітіркендіруі мүмкін, бірақ уыттылығы төмен және ұзақ мерзімді зиян келтірмейді деп күтілуде. Түтін бұлтын зерттеу мақсатында NERC және Метеорологиялық қызмет бірлесіп басқаратын әуе атмосферасын өлшеу орталығының зерттеу ұшағы 12 және 13 желтоқсанда екі рет ұшты. Бірінші ұшуда бұлтын шеті Англияның оңтүстік жағалауы бойымен бақыланды. Көміртек монооксиді, азот оксидтері және озон концентрациясы төмен болды, ал тұнба бөлшектері бұлтын құрауыш бөлігін құрады. Екінші ұшу бұлтын ортасына жасалды, соның нәтижесінде алдын ала болжам жасау және төтенше жағдайлармен күресу топтарына көмектесу үшін деректер жиналды.

Эвакуациялау және жабу

Хемель-Хемпстед аймағындағы жүздеген үйлер эвакуацияланды, және шамамен 2000 адам басқа тұрақ табуға мәжбүр болды; төтенше жағдайлар қызметі түтін тараған аймақтардың тұрғындарынан терезелерін және есіктерін жабылып, іште қалуды өтінді. Полиция және жергілікті билік органдары тұрғындарға Hertfordshire Direct веб-сайтынан жаңартылған ақпарат алуға кеңес берді.

Көлік қозғалысының бұзылуы

Оқиға М1 тас жолының 8-ші қиылысының жанында болды. Австралияға, Тынық мұхиты аймағына және Оңтүстік Африкаға ұзақ қашықтыққа ұшатын рейстер отын толықтыру үшін Стэнстед әуежайына немесе басқа еуропалық әуежайларға қосымша қонуға мәжбүр болды, ал жақын қашықтыққа ұшатын авиакомпаниялар Хитроуға ұшу алдында ұшақтарына толық отын құюын сұрады. ASOS 5 миллион фунт стерлингтік тауарын жоғалтып, Рождестволық сауда маусымында сата алмады. Барлығы алты ғимаратты бұзуға белгіледі, ал тағы 30 ғимаратты қайта пайдалану үшін күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу қажет болды. Нортгейт ғимаратындағы жабдықтардың жойылғандығына байланысты, онда орналасқан бірнеше веб-сайттарға, соның ішінде Лейбористік партияның веб-сайтына қол жеткізу мүмкін болмады. Кембридждегі Адденбрук ауруханасы да зардап шекті; қабылдау және шығару жүйесімен жұмыс істейтін IT жүйесі бірнеше күнге қолмен жүргізілетін жүйемен ауыстырылды. Бұл құдықтан алынған судың халыққа таратылмайтыны және өрттен кейін жақын жердегі құдық пен сорғы станциясы сақтық шаралары ретінде жабылды деп мәлімделді. Химиялық заттың денсаулыққа зиянды екені белгілі, ал Ұлыбритания үкіметі оның қолданылуын тоқтатуға дайын тұрды. Отынның көп бөлігі топыраққа құйылмай, жанып кетті, сондықтан айналағы жерге және жер асты суына тигізген әсері шектеулі болды. Кеңес құрамына Тони Ньютон, Брентридің бароны Ньютон; өрт қауіпсіздігі саласындағы сарапшы профессор Дугал Драйсдейл және медициналық сарапшы доктор Питер Бакстер кірді. Оның мақсаты – жарылыстың тікелей себептерін анықтау болды, ешқандай кемшіліктерге кім кінәлі екенін анықтау емес, соның салдарынан болатын сот процесіне әсер етпеу үшін. 146 талапкер Hertfordshire Oil Storage Ltd компаниясына қарсы топтық сотқа жүгінуді жоспарлап отырды. 2006 жылдың 17 наурызында Жоғары соттың өкілі, аға мастер Тернер, топтық сотқа рұқсат беру туралы тыңдауды 2006 жылдың қазанына дейін кейінге шегерді. BBC Cheetah Couriers компаниясының жарылыс салдарынан айналымы 20%-ға төмендегенін, нәтижесінде 300 000 – 400 000 фунт стерлингке дейін шығынға ұшырағанын хабарлады. Компания қоймадан өнеркәсіптік аймақтағы кеңседе орналасқан. Басты сотта Total UK сол кездегі кезекшінің жарылысқа жауапты екенін мәлімдеді, бірақ оқиға үшін азаматтық немесе қылмыстық жауапкершілікті мойындаудан бас тартты. Total сот шешіміне шағымданып, бірақ шағымы 2010 жылдың 4 наурызындағы отырыста қабылданбады.

Қылмыстық жауапкершілік

Бұл нысан COMAH ережелерімен реттеледі. Үлкен апаттар мен қауіптерді бақылау ережелерін тиісті орган – Қоршаған ортаны қорғау агенттігі мен Денсаулық сақтау және қауіпсіздік жөніндегі басқарма бірлесіп іске асырады. Олар өрт кезінде және одан кейін тергеу жүргізді. 2010 жылдың сәуірінде жарылысқа кінәлі деп айыпталған бес компания Денсаулық сақтау және қауіпсіздік басқармасы мен Қоршаған орта агенттігі тарапынан қылмыстық қудалауға тартылды. Екі айыпталушы, Total UK және British Pipeline Agency Limited, Еңбек және еңбек қауіпсіздігі туралы заңға сәйкес жасалған құқық бұзуларды мойындады. Қалған үш компания – Hertfordshire Oil Storage Ltd, TAV Engineering Ltd және Motherwell Control Systems 2010 жылдың маусымында кінәлі деп танылды. TAV Engineering Ltd және Motherwell Control Systems өз қызметкерлерін қорғамағаны үшін кінәлі деп танылды. Hertfordshire Oil Storage Ltd ірі апаттарды алдын алу және олардың салдарына жол бермеуде немқұрайлылық танытты, содан кейін Су ресурстары туралы заңға қайшы келіп, нысан маңындағы бақылаудағы сулардың ластануына себеп болды деп танылды. 2010 жылдың шілдесінде сот үкімі оқылды.

Терминал

Гертфордшир мұнай сақтау терминалы (HOSLHertfordshire Oil Storage Ltd), көбінесе Бунсфилд кешені деп аталады, Ұлыбританиядағы мұнай өнімдерін сақтаудағы ең ірі бес қойманың бірі болды, оның сыйымдылығы шамамен отынның 100 мың тоннасына жетеді, бірақ ол әрқашан толық бола бермейтін. Тергеу көрсеткендей, Бунсфилд мұнай қоймасындағы 912-ші резервуар бензинмен толтырылып жатқан. Резервуарда қызметкерлердің қолмен деңгейді бақылауына арналған деңгей өлшегіші және деңгей белгілі бір шектен жоғары көтерілген жағдайда ағынды автоматты түрде тоқтататын тәуелсіз жоғары деңгейлі ажыратқыш болған. 912-ші резервуарда қолмен басқаруға арналған өлшегіш істен шығып, тәуелсіз ажыратқыш та жұмыс істемеген, яғни резервуар деңгейді анық көрсете алмай, "көрінбей" бензинмен толтырылған. Соңында 912-ші резервуар толығымен толды, бензин жоғарғы жағындағы тежегіштер арқылы ағып шығып, жер бетіне жақын бу бұлтын құрады, ол тұтанды және жарылыс болды. Жарылыстан туған өрт бес күнге созылды.

Қайта құру

Жердің зақымдалған бөліктерін қайта жаңарту үшін Дакорум қалалық кеңесінен тиісті келісім алу қажет. BP учаскесі жарылыстан қашықта орналасқан және аз ғана зақымданып, сақталып қалды, бірақ 2009 жылдан бастап істен шықты. BP компаниясы осы учаскенің болашаққа қарайғы қолданылу жоспарларын қарастырып жатыр және Хитроу әуежайына отын құбырларын қайта ашуды қоса, бірнеше басымдықтарды анықтады. Ол өзінің учаскесін авиациялық отынды сақтау және автокөліктік отынды тарату орталығы ретінде пайдалануды қарастыруда, бірақ бұл көлем едәуір төмендетіледі. Осы учаскені қайта құру жұмыстары 2013 жылдың наурыз айынан бері жүргізіліп келеді.

Еске алу

Хемель қаласына кіре берістегі айналма жолда орналасқан "Феникс қақпасы" мүсіні Хосе Заваламен қаланың Бунсфилд мұнай қоймасының жарылысынан кейін жаңаруын бейнелеу мақсатымен жасалған.