Кіріспе

Қалқымалы қатты шатыры бар көлік

Қалқымалы қатты шатыр — сондай-ақ "купе кабриолет" немесе "купе кабриолет" деп те аталады — дәстүрлі кабриолеттерде қолданылатын бүгілетін матадан жасалған шатырдан айырмашылығы, автоматты түрде жұмыс істейтін және өзін-өзі сақтайтын қатты шатыры бар автомобиль. Жақсартылған климатты бақылау мен қауіпсіздіктің артықшылықтары, механикалық күрделіліктің жоғарылауы, құнының өсуі, салмағының артуы және көбінесе багаждың сыйымдылығының төмендеуімен салыстырылады. 2006 жылғы New York Times газетінде жарияланған мақала бойынша, қалқымалы қатты шатыр текстильді шатырлы кабриолеттердің жойылуына әкелуі мүмкін.

Тарих

1922 жылы Бен П. Эллербекке автомобильдер үшін қатты, қайырылатын шатыр дизайны үшін патент берілді (АҚШ № 1,379,906, 31 мамыр 1921 ж.). Ол Нью-Йорктегі 1922 жылғы Автомобильден жасаушылар көрмесі үшін бірнеше масштабты модельдер жасады. 1922 жылы ол 1919 жылғы Hudson Super Six роудстерін қолмен басқарылатын тісті дөңгелектері мен серіппелі "қалқымалы" жүйесімен жаңартып өзгертті. Дизайн өндіріске енгізілген жоқ. 1931 жылы Жорж Паулин ажыратылатын қатты шатыр дизайнына патент алуға өтініш беру арқылы өзінің идеясын жариялады, оны автомобильдің артқы багаждық бөліміне, кері ашылатын артқы қақпақтың астына автоматты түрде жылжытуға және сақтауға болатын еді. 1934 жылы Paulin Eclipse қайырылатын қатты шатыры алғаш рет Peugeot 401D Éclipse Décapotable төмендетілген кабриолет купесінде ұсынылды. 1933 жылы Паулин өзінің дизайндарын жетекші дизайнер ретінде алған Марсель Пуртуға көрсетті, ал 1934 жылы олар алдымен Peugeot 401D, содан кейін 601C машиналарын "Eclipse" шатырларымен және Эмиль Дарльмат ұсынған шассимен жабдықталды. Сол жылы француздық Lancia Augusta, Lancia Belna да Eclipse ретінде жасалды. 1935 жылы Peugeot Паулиннің патенін сатып алып, 1935 жылы алғашқы зауыттық өндірісті, электрмен басқарылатын, қайырылатын қатты шатырлы "402BL Éclipse Décapotable" ұсынды, оның 470 данасы жасалды. 1947 жылы американдық Playboy Automobile компаниясы бірінші серияда шығарылған кабриолеттердің бірін сатты, оның бірнеше бөлімнен тұратын қайырылатын шатыры болды. 1951 жылы банкротқа ұшырағанға дейін 97 модель шығарылды. 1953 жылы Ford Motor Company Continental Mark II машинасына сервомен басқарылатын қайырылатын шатырды жасауға шамамен 2 миллион АҚШ доллары (доллармен) жұмсады. Жобаны 30 жастағы суретші Бен Смит басқарды. Бұл идея шығын мен маркетингтік себептерге байланысты қабылданбады. 1955 жылы Эд және Джим Гейлорд ағалары 1955 жылғы Париж автосалонында өздерінің прототипін көрсетті, бірақ машина өндіріске шығарылмады. 1956 жылы 4000 сағат жұмыс істегеннен кейін және бүкіл машинаға 100 доллар инвестициялағаннан кейін, Реймонд П. Мейетт 1952 жылғы Nash Ambassador шассиін пайдалана отырып, бір бөліктен тұратын электрмен басқарылатын қатты шатырлы кабриолет жасады. 1957 жылы Ford Fairlane 500 Skyliner-ді АҚШ-та таныстырды. Транзисторлар пайда болғанға дейінгі кезеңде 1957 жылдан 1959 жылға дейін барлығы 48 394 дана жасалды. Оның механизмі он қуат релесін, он шекті қосқышты, төрт құлыптағыш моторды, үш қозғалтқыш моторды, сегіз тоқ өткізгішті және 610 фут (186 м) электр сымын қамтиды. Француздық каросерия жасау маманы Heuliez өндірген Macarena шатырын шамамен 30 секундта бүктеуге болады. MX 5 қатты және жұмсақ шатырлы кабриолет таңдауын ұсынатын сирек автомобильдердің бірі болды. Қатты шатыр поликарбонаттан жасалған және неміс Webasto фирмасы өндірді. Chrysler Sebring (және оның мұрагері Chrysler 200) қайырылатын қатты шатыры жұмсақ шатырымен қатар сатылады. Даму инженері Дейв Лаузунның айтуынша, құрылыс кезінде Karmann жасаған шатырлар негізінен бірдей кузовқа орнатылады: екі шатыр да – жұмсақ және қайырылатын – бірдей автоматты тоннеу қақпағын, багаж бөлгішін және багаж кеңістігін қамтиды. Қайырылатын шатырда жұмсақ шатырда жоқ корпустың астындағы көлденең тіреуіш бар.