Кіріспе

Румын биологы және дәрігері, армян тегінен шыққан Ана Аслан (; 1897 жылдың 1 қаңтарында Брайла, Румыния Корольдігінде туған – 1988 жылдың 20 мамырында Бухарест, Румыния Социалистік Республикасында қайтыс болған) – жартылай армян тегінен шыққан румын биологы және дәрігері, туған аты Анна Асланян, геронтология саласының маманы, 1974 жылдан академик және Ұлттық гериатрия және геронтология институтының директоры (1958–1988).

Ерте өмір

Ана Мкртич пен София Асланянның төрт баласының ең кішісі, екі ағасы мен екі апасы болған. Ана төрт жасында оқуға және жазуға үйренген, өте зиялы бала екені айтылады. 13 жасында әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның отбасы Бухарестке (Румыния) көшкен. Ол Бухарест қаласында оқуын бастады. 1915 жылы Бухарест орталық мектебін бітірді. Оның жақын болған әкесінің ерте қайтысы, оның дәрігер болуға деген ниетіне себеп болды деседі. Медицина саласы әйелдер үшін қалаулы болмаса да, Ана Аслан осы жолды таңдап, 1915 жылдан 1922 жылға дейін Медицина факультетінде оқыды. Анасының қаржылық қиындықтарға байланысты оның дәрігер болуына қарсылығы болды, сондықтан Ана Аслан анасы оның медициналық мансабын қабылдағанша аштыққа шықты. Оқу кезінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол әскерилерге медбике болып көмектесті.

Зерттеу

1922 жылы Медицина факультетін бітіргеннен кейін ол докторлық диссертациясын басшылық еткен Даниэль Даниэлополумен жұмыс істей бастады. 1924 жылы жүрек-қан тамырлары физиологиясы бойынша ғылым кандидаты дәрежесін алды. Оның зерттеулері физиология және қартаю процесіне қатысты болды. Прокаиннің артритке тигізетін әсерін зерттеу кезінде Аслан осы препараттың басқа да пайдалы қасиеттерін анықтады. Осы жаңалығы үш жылдық зерттеуге және нәтижесінде Геровитал (H3) атты дәрісін жасауға алып келді, ол қартаюдың салдарына қарсы қолданылды. Геровиталдың "жастық көзі" екеніне әріптес ғалымдар күмәндануы себеп болғандықтан, Аслан нәтижелерін дәлелдеу үшін зерттеу жүргізді. Екі жыл ішінде 15 000 адамнан қан үлгілері алынды, олардың бір бөлігі Геровитал, ал қалғаны плацебо алды. Геровитал қабылдаған пациенттердің 40%-ы науқасқа кеткен күндерінің саны азайды, ал грипп эпидемиясынан плацебо алған пациенттердің арасындағы өлім-жұлым 13% болса, препаратты қабылдағандарда бұл көрсеткіш 2,7% ғана құрады. 1976 жылы Елена Половрагеану атты фармацевтпен бірлесіп, терінің қартаю процесін баяулатуға арналған, Геровиталға ұқсас Аславитал атты тағы бір препаратты ойлап тапты.

Косметикалық желілер

Ана Аслан екі косметикалық өнімді (шаш лосьоны және Gerovital H3 кремі) патенттеді, олардың өндірісін Farmec компаниясы мен Miraj-ға сеніп тапсырды. Бұл екі компания содан бері косметикалық ассортиментін кеңейтті, ал дәстүрлі прокаин гидрохлориді формуладан алынып тасталды.

Мұра

Ана Аслан әлеуметтік медицинаның негізін қалаушысы деп есептелді. Бухарест эндокринология институтының физиология кафедрасын басқарғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, ол Бухарест гериатрия институтын құрды. Ана Аслан 1959 жылы Румыния геронтология және гериатрия қоғамын ұйымдастырды. Румыния геронтология қоғамы зерттеулерін клиникалық, эксперименттік және әлеуметтік бағытта жүргізіп, қартаю процесін тоқтатуға арналған терапиялық стратегияны жасап, қартаюдың алдын алу үшін ұлттық денсаулық сақтау жүйесін құрған әлемдегі алғашқы қоғам болды. Оның дәрісін әлемнің көптеген белгілі саясаткерлері мен танымал адамдары қолданды, олардың ішінде Джон Ф. Кеннеди де бар.