Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон қыш тоқымасының түрі. Oribe ware (жапонша 織部焼 Oribe yaki) – XVI ғасырда алғаш пайда болған жапон қыш тоқымасының стилі. Бұл жапондық тас тоқымдарының бір түрі, оның еркін жағылған глазурі және сол кездегі Раку тоқымдарында жиі кездесетін қараңғы, монохромды пішіндер мен ыдыстардан күрт ерекшеленуімен танылады.
Type of Japanese pottery
Oribe ware (also known as 織部焼 Oribe yaki) is a style of Japanese pottery that first appeared in the sixteenth century. It is a type of Japanese stoneware recognized by its freely applied glaze as well as its dramatic visual departure from the more somber, monochrome shapes and vessels common in Raku ware of the time.
Шығу тегі
Жапониядағы Момояма (1573–1615) және Эдо (1615–1868) кезеңдерінде жапон шай ішу рәсімінің өнері жаңа өзгерістерге ұшырады. Такено Жоо (1502–1555), Сен но Рикю (1522–1591) және Фурута Орибе (1544–1615) сияқты көрнекті шай шеберлері шай ішу рәсімдерінде қолданылатын құрал-жабдықтарды, дәстүрлерді және керамиканы жаңартты. Уақыт өте келе технология жетілді, пештердің мүмкіндіктері артты; жақсартылған өртеу шарттары осы шай ішу рәсімдерінде пайдаланылатын керамиканың жаңа түрі – Орибе ыдыстарын жасауға мүмкіндік берді.
Throughout the late Momoyama (1573–1615) and early Edo periods (1615–1868) in Japan, the art of the Japanese tea ceremony underwent new developments. Great tea masters such as Takeno Jōō (1502–1555), Sen no Rikyū (1522–1591), and Furuta Oribe (1544–1615) revolutionized the utensils, rituals, and ceramics used in tea ceremonies. As time passed, technology improved, and kilns advanced; improved firing conditions allowed the creation of Oribe ware, a new kind of ceramic used in these tea ceremonies.
Ғылымдық келіспеушіліктер
Ғалымдар үлкен шай шебері Фурута Орибе мен Орибе ыдыстары арасындағы байланыс туралы пікір келіспейді. Фурута Орибе тағы бір өте маңызды және ықпалды шай шебері Сен но Рикюдің шәкірті ретінде танылған. Кейбір зерттеушілер Орибе ыдыстары Фурута Орибе басшылығымен жасалғанын нақты айтады. Ал басқалары Орибе ыдыстары тіпті Фурута Орибенің өмір кезеңінде пайда болмаған болуы мүмкін екенін, сондықтан оларға бұрыс жатқызылғанын мәлімдейді. Тағы бір топ екеуінің арасындағы байланысты тарихтағы жай ғана сәйкестік ретінде қарастыру қажет дейді – олар бір уақытта өмір сүрген, және бұл Орибе ыдыстарының бүгінгі талқысына әсер еткен. Киотодағы Фурута Орибе мұражайы 2014 жылы ашылды және онда көптеген Орибе ыдыстары қойылған. Орибе ыдыстарының көптеген ерекше түрлерін қалай жіктеу және оларды жіктеуде шекараны қайдан жүргізу туралы да талас бар. Кейбір дереккөздерде Орибе ыдыстарының кем дегенде сегіз түрі бар екені айтылады, бірақ оларды тым қатаң қабылдамау керек, оларды жіктеуде белгілі бір еркіндікке рұқсат етіледі. Хигасида Шигемаса (д. 1955) және Шигеру Кояма.
Scholars tend to disagree over great tea master Furuta Oribe’s link to Oribe ware. Furuta Oribe was recognized as a disciple of Sen no Rikyū, another extremely important and influential tea master. Some researchers state plainly that Oribe was produced under Furuta Oribe’s guidance. Others argue that Oribe ware may not have even been introduced during Furuta Oribe’s lifetime, and therefore has been falsely attributed to him. Still others suggest that the connection between the two should be treated as a coincidence in history – that they happened to coexist at the same time, and this has influenced perceptions of Oribe ware today. The Museum of Furuta Oribe in Kyoto opened in 2014 and exhibits a number of Oribe wares. There is also some disagreement over how to classify the many distinct types of Oribe ware, and where to draw the line in categorizing them. Some sources state that there are at least eight varieties of Oribe wares, but that they “need not be taken too seriously,” granting some leniency in how to categorize them. Higashida Shigemasa 東田茂正 (b. 1955), and Shigeru Koyama.
Жасыл Орибе (青織部, Ao-Oribe)
Жасыл Oribe дәстүрлі түрде ерекше жасыл мыс жалатымен және мақсатты түрде асимметриялық пішіндерімен танылады. Бұл өрнектер көбінесе ойылып жасалады және қарапайым болып сақталады. Oribe-ның осы түрі көбінесе танымал жасыл жалатымен толығымен жабылады, сондықтан оны басқа түрлеріне қарағанда анықтау оңай.
Green Oribe is traditionally recognized by its distinctive green copper glaze, as well as the purposefully asymmetrical shapes. These designs are often incised and are kept simple. Because this category of Oribe is often entirely coated in the recognizable green glaze, it is sometimes more easily categorized than other forms.
Наруми Орибе
Наруми Орибе ақ жабынға қарама-қарсы жасыл глазурасымен ерекшеленеді, бұл сүйкімді асимметрия тудырады. Балшығы әдетте ақ және қызыл түсті болып келеді, бір-бірімен араласып, бір затта өте әдемі түстердің қосылысын жасайды, кейбір ғалымдар мұны Орибедің ең түрлі-түсті түрі деп санайды. Дизайнға шамалы мөлшерде қызыл немесе қоңыр түстер де қосылуы мүмкін. Текстура көбінесе дизайн арқылы енгізіледі, кейде тіпті ыдыстың өзіне кішкентай іздер түсіріліп, көлемді көрініс береді.
Narumi Oribe is recognizable by green glaze contrasted against a white slip, creating a welcome asymmetry. The clay is normally white and red, mixed and intermingling on a single piece to create what some scholars consider to be the most colorful type of Oribe. Designs can also include red or brown colors in moderation. Texture is often introduced in design and sometimes even by creating small imprints on the actual vessel, giving a multidimensional appearance.
Қызыл аққу (осылай-ақ Аққу)
Бұл типтегі Oribe-ны қызыл фонға жасыл немесе қоңыр түсті суреттер салынғандығымен тануға болады. Бұл ыдыстардың негізі ретінде Наруми Oribe-ден алынған қызыл саз қолданылады, нәтижесінде әдетте қызғылт түсті дене пайда болады, ал суреттер басқа Oribe түрлеріне қарағанда көбінесе ашық түсті болады. Кейбір өнер тарихшылары осы туындыларды "жандылық пен ұқыптылық арасындағы тамаша үйлесім" деп бағалайды. Көбінесе, осы типтегі Oribe-да суреттер ақ қабатпен де жасалады. Әдетте, осы Oribe ыдыстарының бұл түрінде жасыл глазурь кездеспейді.
This type of Oribe can be identified by a red background with green or brown colored designs. The red clay from Narumi Oribe is used as the base for these vessels, creating a generally reddish body, and designs are often more muted than other types of Oribe. Some art historians praise these pieces as striking the “perfect balance between liveliness and refinement.” Oftentimes, this type of Oribe features designs also done in white slip. Generally, there is no green glaze found on this category of Oribe ware.
Қара қайың (Oribe-guro)
Бұл ыдыстар дәстүрлі түрде толығымен қара түсті шынымен жабылады. Осы көрініске қол жеткізу үшін қыш өнерпаздары керамиканы пештен алып, жылдам суытады, нәтижесінде өте жылтыр қара глазурь пайда болады – қарапайым, бірақ тиімді әдіс. Шай ішетін тостағандар көбінесе Oribe қара түсті болады, және олардың көпшілігі Oribe ыдыстарына тән, қасақана бұрмаланған пішінде жасалады.
These vessels are traditionally glazed entirely in black. To achieve this appearance, potters take the ceramics from the kiln and rapidly cool them, resulting in a very lustrous black glaze a simple yet effective method. Tea bowls are commonly Oribe black, and often these tea bowls are in the “shoe” shape the intentionally misshapen vessel characteristic of Oribe ware.
Қара Орибе (黒織部, kuro-Oribe)
Black Oribe-ді Oribe Black-тен ажыратуға болады, себебі Black Oribe-де ою-өрнектер мен ақ түс қолданылады. Көптеген адамдар осы Oribe-ді қара Сетомен оңай және көбінесе шатастырады, себебі олардың глазурьлері өте ұқсас. Қара глазурь әдетте құю немесе сызықтармен жағу арқылы жағылады, бірақ ыдыстың кейбір бөліктері боялмай қалуы мүмкін. Содан кейін бос қалған жерлер қара темір бояуымен безендіріліп, әдемі контраст жасалады. Кейбір зерттеушілер осы Oribe-ді Oribe Black-тен айырып, кейбір жерлерінде ою-өрнегі бар қара деп атауды жөн көреді, ал Oribe Black әдетте толығымен қара және әсемдемесіз болады.
Black Oribe can be distinguished from Oribe Black in that Black Oribe features designs and white coloring. Many argue that this Oribe is easily and oftentimes confused with Black Seto, as the glazes are rather similar. Dark glaze is applied using a typical pouring or trailing method, but parts of the bowl may be left untouched. Then these empty areas are decorated with black iron wash, creating a beautiful contrast. Some scholars prefer to reference this kind of Oribe as black with decorations in some areas, as opposed to Oribe Black, which is generally all black in appearance and unadorned.
Шино Орибе (志野織部, сонымен қатар Plain Oribe деп те аталады)
Орибе жасауға арналған жаңа пештер танымал бола бастағанымен, ескі Шино пештері толығымен тоқтауына біршама уақыт кетті; қыш өнеркәсіпшілері Шино пештерінде Шино ыдыстарын жасауды біраз уақытқа дейін жалғастырды. Сондықтан, бұл ыдыстар Шино мен Орибе екеуінің де аралас белгілеріне ие, екі түрдің де ерекшеліктерін көрсетеді. Осы ыдыстарға қолданылған техникалар Шино дәстүрін еске түсіреді, мысалы, Шиноға тән суреттер; сонымен қатар, стиль жағынан бұл ыдыстар Жасыл Орибе ыдыстарында да кездесетін ерекшеліктерді қамтиды, мысалы, айқын және көзге түсетін темір бояуы. Shino Oribe ыдыстарына жағылатын глазурь көбінесе өте жұқа болады. Ең маңыздысы, бұл типтегі Орибе ыдыстары дәстүрлі Шино ыдыстарынан ақ глазурьге басымдық беру арқылы ерекшеленеді, оларда Шино ыдыстарына тән қызыл түс болмайды.
While the new kilns for producing Oribe were gaining popularity, it took some time for the older Shino kilns to fade away; for some time, potters of Shino kilns continued to fire Shino ware. Because of this, this ware is somewhat of a blend between Shino and Oribe, and bears characteristics from both wares. The techniques applied to these wares was reminiscent of Shino tradition, such as typical Shino designs; at the same time, stylistically, these wares included aspects also seen in Green Oribe wares, such as sharp and distinct iron wash coloring. Often the glaze applied on Shino Oribe is much more thinly applied. Most importantly, this type of Oribe ware is distinct from Shino ware in that it lacks the red coloring of traditional Shino ware, instead favoring white glaze.