Кіріспе

Америкада туған британдық саясаткер (1897–1958)

Сэр Генри Ченнон (7 наурыз 1897 – 7 қазан 1958), көбінесе Чипс Ченнон деп аталады, Америкада туған британдық консервативті саясаткер, автор және күнделік жазушы. 1920 жылы Англияға көшіп келген ол, Американың мәдени және экономикалық көзқарастары дәстүрлі еуропалық және британдық өркениетке қауіп төндіретінін сезініп, Америкаға қарсы болды. Ол бұл пікірлері туралы көп жазды. Ченнон Лондон қоғамына тез қызығып, әлеуметтік және саяси карьера жасауға ұмтылды. Ченнон алғаш рет 1935 жылы Парламент мүшесі болып сайланды. Саяси мансабында ол 1938 жылдан бастап Чемберлен үкіметінде Раб Батлердің Сыртқы істер жөніндегі парламенттік жеке хатшысы қызметін атқарды. Ол Уинстон Черчилль кезінде де бұл лауазымын сақтап қалды, бірақ Чемберленнің жақтастарымен тығыз байланысының салдарынан министрлік қызметке жол таба алмады. Ол 20 ғасырдың ең белгілі саяси және әлеуметтік күнделік жазушыларының бірі ретінде танылады. Оның күнделіктері алғаш рет 1967 жылы өңделген түрінде жарық көрді. Кейіннен олар толыққанды жарияланды, Саймон Хеффер редакциялап, 2021 және 2022 жылдар аралығында үш томдық жинақ ретінде Hutchinson баспасынан шықты.

Алғашқы жылдар

Ченнон Чикагода ағылшын-американдық отбасында дүниеге келді. Ересек болған соң ол 1899 жылды туған жылы деп айтатын, бірақ британдық газеттің 1897 жылы туғанын жариялағанына ұялды. Оның әкесінің әкесі XIX ғасырдың ортасында АҚШ-қа көшіп келіп, Ұлы көлдерде табысты кемелер флотын құрды, ол отбасының байлығының негізін қалады. Ченнонның анасының әжесі XVIII ғасырғы ағылшын қоныс аударушыларының ұрпағы болған. 1917 жылдың қазанында Ченнон Америка Қызыл Кресімен бірге Францияға сапар шекті, ал келесі жылы Париждегі АҚШ елшілігінің құрметті атташесі болды. 1920 және 1921 жылдары Ченнон Оксфордтағы Крайст-Черч колледжінде француз тілінен бітірді және «Чипс» деген лақап атқа ие болды. Оксфордтың Ұлттық өмірбаян сөздігі (ODNB) оның өмірінің осы кезеңі туралы былай деді: «Лондондық қоғамды, жеңілдіктерді, мәртебені және байлықты сүйіп, ол белсенді, кешірімсіз, бірақ жақсы көрілетін әлеуметтік өрлеуші болды». Оның американдыққа қарсы көзқарасы «Джоан Кеннеди» (1929) романында көрінді, оны баспагерлер «бір ағылшын қызының бай американдыққа үйленуі және нәсіл мен білімнің айырмашылықтары тудырған алшақтықты жоюға жасаған әрекеттері туралы әңгіме» деп сипаттады. Ченнонның американдыққа қарсылығы оның Америкада жасалған отбасылық ақшаға сүйенуіне кедергі болмады. Әкесінен алған 90 000 долларлық грант және әкесінің әкесінен қалған 85 000 долларлық мұра оған жұмыс істемей-ақ қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етті. Дегенмен, 1952 жылы қайта басылған кітап «тамаша жазылған қызықты зерттеу» деп сипатталды.

Қарым-қатынастар

1933 жылы Ченнон сыра зауытының мұрагері Леди Онор Гиннесске (1909–1976) үйленді, ол Руперт Гиннестің, Ивег графының 2-ші титулының ең үлкен қызы еді. 1935 жылы олардың жалғыз баласы, ұлдары Пол дүниеге келді. Екі жылдан кейін олар Эссекстегі Брентвуд қаласының жанындағы Келведон Хатчта орналасқан Келведон Холл атты ауылдық меншікті де сатып алды. Оның мансабының шыңы, мүмкін, 1936 жылғы 19 қарашада болды, онда қонақтар тізімінде король Эдуард VIII және миссис Симпсон болды, Ченнон олардың досы және жанкүйері еді, сондай-ақ Югославияның ханзадасы Пауль, содан кейін регент және оның әйелі Грекия және Дания ханшайымы Ольга, Кент герцогы және оның әйелі Грекия және Дания ханшайымы Марина да бар еді.

1939 жылдың шілдесінде Ченнон ландшафт дизайнері Питер Дэниел Коутспен (1910–1990) танысты, олардың арасындағы қарым-қатынас келесі жылы Ченнонның әйелінен ажырасуына себеп болуы мүмкін. Оның әйелі, кем дегенде 1937 жылдан бастап некеден тыс қарым-қатынастар жасаған, 1941 жылы Келведон Холл иелігіне жақын жерде тұратын фермер және жылқы сатушы Фрэнк Вудсманмен болған қарым-қатынасы салдарынан Ченноннан ажырасуды сұрады. Олардың некесі 1945 жылы ажырасылды. Ченнонның тағы бір байланысы драматург Теренс Раттиган болды. Ченнон Югославияның ханзадасы Пауль және Кент герцогымен жақын қарым-қатынаста болды, бірақ бұл қарым-қатынастар достықтан асып кеткені белгісіз. Ол консервативтік партияға қосылды. 1935 жылғы жалпы сайлауда ол Саутхендтен парламент депутаты болып сайланды, бұл орынды бұрын оның енесі Гвендолен Гиннесс, Ивег графинясы иеленген еді. 1950 жылы шекаралар өзгергеннен кейін ол жаңа Саутхенд-Уэст сайлау округінен қайта сайланды және 1958 жылы қайтыс болғанға дейін осы мандатты сақтап қалды. Ченнон концентрациялық лагерьге барды, ол оны күнделігінде «таза, тіпті қуанышты» деп мақтады, ал 2021 жылғы мақалада ол көргендерге «әсерленгені» айтылды. Әдетте, жоғары сыныпты адамдарға деген құрметпен қараушы Ченнон осы лагерьлердің мақсаты «кластық сезімдерді жою» екенін жазды. Ченнон Чемберленнің жесірімен достығын сақтап қалды. Осыдан кейін Ченнонның саясатқа деген қызығушылығы төмендеді және ол Гиннес отбасының сыра өндіру ісіне көбірек қызығушылық танытты, бірақ сайлау округінің адал және танымал депутаты болып қалды. Темекі шегіп, көп ішетін Ченнон 1958 жылғы 7 қазанда Лондондағы ауруханада инсульттан 61 жасында қайтыс болды.

Беделі

Ричард Давенпорт Хайнс, Оксфорд ұлттық өмірбаян сөздігіне (ODNB) Ченнонның жазбасын жазған автор, У. Сомерсет Моэмнің «Жылы жүзі» (1944) романындағы Эллиот Темплтон және Теренс Раттиганның «Браунинг нұсқасы» (1948) пьесасындағы көңілі толмаған мектеп мұғалімі Кроккер Харрис Ченноннан ішінара шабыттанғанын айтады. Өмірлік әріптестері арасында оның беделі әртүрлі болды – жоғары да, төмен де. Нэнси Митфорд күнделік туралы: «Оның қаншалықты жаман, өрескел және ақымақ екенін көзге елестете алмайсыз. Чипс жақсы адамдай көрінетін, бірақ іштей қаншалықты зұлым екенін білмейтінбіз!» – деді. Дафф Купер Чаннонға «жанжар» атанды. Макс Хейстингс Чаннонға «надан» деген баға берді.