Кіріспе

Қан тамырларын контраст ортаны пайдалану арқылы белгілеу әдісі

Цифрлық субтракциялық ангиография (DSA) – интервенциялық радиологияда сүйекті немесе тығыз жұмсақ тіндердің арасында қан тамырларын анық көрсету үшін қолданылатын флюороскопиялық техника. Суреттер контраст ортаны құрылымға енгізгеннен кейін, алдын ала алынған «контрасттан бұрынғы суретті» немесе масканы келесі суреттерден алып тастау арқылы жасалады. Сондықтан бұл әдіс «цифрлық субтракциялық ангиография» деп аталады. Субтракциялық ангиография алғаш рет 1935 жылы, ал ағылшыл тіліндегі дереккөздерде 1962 жылы қолмен орындалатын техника ретінде сипатталған. 1970 жылдары цифрлық технология DSA-ны қолдануға мүмкіндік берді.

ДСА және флюорография

Дәстүрлі ангиографияда суреттер қан тамырларына контраст зат енгізілген кезде, қызығушылық тудыратын аймаққа уақыты бақыланатын рентген сәулелерімен түсіру арқылы жасалады. Алынған суретте қан тамырлары және олардың үстіндегі және астындағы барлық тіндік құрылымдар көрінеді.

Интравеноздық цифрлық субтракциялық ангиография

Інтравендік цифрлық субтракциялық ангиография (IV DSA) – 1970-ші жылдардың соңында алғаш рет жасалған ангиографияның бір түрі. IV DSA – бұл компьютерлік әдіс, ол дене аймағының рентгендік суретін радиокөлеңкелі йод негізіндегі препаратты тамырға енгізуге дейін және кейін салыстырады. Бірінші суреттегі тіндер мен қан тамырлары екінші суреттен цифрлық түрде алынып тасталады, нәтижесінде артерияның анық суреті қалады, оны дененің қалған бөлігінен тәуелсіз және бөлек зерттеуге болады. Шешімді зерттеулер IV DSA-ның қант диабеті немесе бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерге қолайсыз екенін көрсетті, себебі препараттың мөлшері артериографияда қолданылатын мөлшерден едәуір жоғары. Дегенмен, IV DSA ми мен жүректің тамырларын зерттеуде сәтті қолданылды, сондай-ақ қарын артериясының бітелуін анықтауға және мидағы қан ағынының схемасын жасауға көмектесті. Бұл әдіс қалауша артерияларындағы зақымдануларды анықтауға және диагноз қоюға да көмектеседі, бұл инсульттың себебі болуы мүмкін. IV DSA хирургиялық операцияға дейін, коронарлық артерияны айналып өту операциясынан кейін және кейбір трансплантациялық операциялардан кейін пациенттерді бағалауда да пайдалы болды.

Қолданбалар

DSA негізінен қан тамырларын бейнелеу үшін қолданылады. Артериялық және веналық тұйықталуларды, соның ішінде каротид артериясының стенозын, өкпелік эмболияны және аяқ-қолдың жедел ишемиясын диагностикалау және емдеуде тиімді; артериялық стенозды анықтауда, әсіресе бүйрек донорлары үшін бүйрек артериясының стенозын анықтау үшін маңызды (DSA бүйрек артериясының стенозын анықтаудағы алтын стандарт саналады); ми аневризмалары және артериовеноздық аномалиялар (AVM).

Болашақ

ДСА бейнелеу бөлімдерінде бұрынғыдай жиі жасалмайды. Оның орнына компьютерлік томографиялық ангиография (КТА) қолданылуда, ол науқас үшін аз инвазивті және көңілді жағдай туғызбайтын 3D-бейнелерді жасауға мүмкіндік береді, сондай-ақ рентген сәулесін пайдаланбайтын және бүйрекке зиян келтірмейтін контраст заттарын қолданбайтын магниттік-резонанстық ангиография (МРА) да пайдаланылады.