Кіріспе

Шиджо мектебі (四条派), сондай-ақ Маруяма-Шиджо мектебі деп белгілі, – жапондық сурет салу мектебі.

Тарих

Бұл Маруяма Окё және оның бұрынғы шәкірті Мацумура Гошун 18-шы ғасырдың аяғында құрған жапондық сурет салудың Маруяма мектебінен туындаған мектеп болды. Бұл мектеп Киото мектебінің құрамына кіретін бірнеше мектептің бірі еді. Мектеп Киотодағы Шиджо көшесі ("Төртінші даңғыл") атымен аталады, себебі осы көшеде көптеген көрнекті суретшілер жұмыс істеген. Оның негізгі демеушілері Киото/Осака және оның төңірегіндегі бай саудагерлер болды, сонымен қатар 18-19 ғасырлардың аяғындағы Императорлық астананың беделді аристократ және шебер отбасыларынан шыққан камигаталардың да ықыласына ие болды.

Стиль

Стильдік тұрғыдан алғанда, Шиджо стилін сол кездегі екі қарсылас стильдің қосындысы деп айтуға болады. Маруяма Окё – суми-э сиялы суреттердің тәжірибелі және шебер суретшісі болды, ол шығармаларында жоғары дәрежеде реализмге қол жеткізді, бейнеленген нысандарды тікелей бақылауға ерекше мән берді. Бұл сол кездегі ресми қолдауға ие болған Кано және Тоса мектептеріне тікелей қайшы келді, олар студенттерге бұрынғы шеберлердің суреттерін көшіру арқылы үйретілген, жоғары формальды және стильденген бейнелер арқылы әсемдіктің үстемдігін көрсетті. Осы кезде Кано және Тоса мектептері қатаң формализмнің символына айналды. Ал Окёнің реализміне қарсы тұрған бірқатар суретшілер қытай суретінің оңтүстік мектебіне негізделген, «оңтүстік суреттері» деген мағына беретін нанга мектебін құрды. Шиджо мектебінің суретшілері осы екі стиль арасындағы қарама-қайшылықты келістіруге тырысып, екеуінің де ең жақсы жақтарын біріктірген туындылар жасады. Мектеп стилі батыстық ықпалға ие объективті реализмге негізделген, бірақ дәстүрлі жапон сурет салу техникаларын пайдаланады. Ол нысанды нақты бейнелеуге емес, керісінше, ішкі мәнді жеткізуге көбірек назар аударады және Маруяма мектебімен салыстырғанда көңіл көтеруге және әзілге толы болады. Көрікті мотивтерге тыныш пейзаждар, качо (құс және гүл), жануарлар, сондай-ақ қытай поэзиясы мен конфуцийлік дәстүрдегі дәстүрлі тақырыптар жатады, бірақ көбінесе аңыздарға, тарихқа немесе классикалық әдебиетке қызығушылық аз немесе мүлдем болмайды.