Кіріспе

Математикада топологиялық кеңістіктегі реттелген өлшем – кез келген өлшенетін жиынтықты жоғарыдан ашық өлшенетін жиынтықтармен, ал төменнен – ықшам өлшенетін жиынтықтармен жуықтауға болатын өлшем.

Тұрақты шаралар

Нақты түзудегі Лебег өлшемі – реттелген өлшем: Лебег өлшемі үшін реттелгендік теоремасын қараңыз. Кез келген жергілікті тығыз σ-тығыз Хаусдорф кеңістігіндегі кез келген Бейр ықтималдық өлшемі – реттелген өлшем болып табылады. Жергілікті компактты Хаусдорф кеңістігінде, егер топологиясы үшін саналатын база болса, немесе компактты метрикалық кеңістікте, немесе Радон кеңістігіндегі кез келген Борель ықтималдық өлшемі реттелген болады.

Сыртқы тұрақты емес ішкі тұрақты шаралар

Нақты түзуде әдеттегі топологиясы бар, сыртқы тұрақты емес өлшемнің мысалы – бұл өлшем, мұнда , , және кез келген басқа жиын үшін. Борелдің жазықтықтағы өлшемі, кез келген Борел жиынына оның көлденең қималарының (бір өлшемді) өлшемдерінің қосындысын сәйкес келтіреді, ішкі тұрақты, бірақ сыртқы тұрақты емес, себебі әрбір бос емес ашық жиынның шексіз өлшемі бар. Бұл мысалдың вариациясы – Лебег өлшемімен нақты түзудің санаусыз көп көшірмелерінің бірінен-біріне жатқан жиыны. Ішкі тұрақты, σ-шекті және жергілікті шекті, бірақ сыртқы тұрақты емес, жергілікті тығыз Хаусдорф кеңістігіндегі Борел өлшемінің мысалы келесідей беріледі. Топологиялық кеңістіктің негізгі жиыны – нақты жазықтықтың y осьімен берілген бөлігі, сондай-ақ m және n оң бүтін сандары бар (1/n, m/n²) нүктелері. Топология келесідей анықталады: жеке нүктелердің барлығы (1/n, m/n²) ашық жиындар болып табылады. (0, y) нүктесінің маңындағы аудандардың базасы – (u, v) түріндегі X-тегі барлық нүктелерден тұратын кенелер арқылы беріледі, мұнда |v − y| ≤ |u| ≤ 1/n, n – оң бүтін сан. Бұл X кеңістігі жергілікті тығыз. μ өлшемі y осьінің өлшемі 0-ге тең және (1/n, m/n²) нүктесінің өлшемі 1/n³-ке тең деп анықталады. Бұл өлшем ішкі тұрақты және жергілікті шекті, бірақ сыртқы тұрақты емес, себебі y осьін қамтитын кез келген ашық жиынның өлшемі шексіз.

Ішкі тұрақты емес сыртқы тұрақты өлшемдер

Егер μ бұрынғы мысалдағы ішкі реттелген өлшем болса, ал M – M(S) = inf{μ(U) : U ⊇ S, U – ашық жиын} арқылы берілген өлшем болса, онда M – жергілікті компактты Hausdorff кеңістігінде сыртқы реттелген, жергілікті шекті Борель өлшемі, бірақ күшті мағынада ішкі реттелген емес, барлық ашық жиынтықтар ішкі реттелген болғандықтан, ол әлсіз мағынада ішкі реттелген. M және μ өлшемдері барлық ашық жиынтықтарда, барлық компактты жиынтықтарда және M шекті өлшемді барлық жиынтықтарда сәйкес келеді. Y осінің шексіз M өлшемі бар, бірақ оның барлық компактты ішкі жиынтықтарының өлшемі 0-ге тең. Дискретті топологиясы бар өлшенетін кардинал Борель ықтималдық өлшеміне ие, сондықтан әрбір компактты ішкі жиынның өлшемі 0-ге тең, демек бұл өлшем сыртқы реттелген, бірақ ішкі реттелген емес. Өлшенетін кардиналдардың болуын ZF жиынтық теориясында дәлелдеу мүмкін емес, бірақ (2013 жылға дейін) онымен үйлесімді деп есептеледі.

Ішкі және сыртқы жүйелі емес шаралар

Барлық ординалдардың ең көп дегенде бірінші санауға келмейтін ординал Ω-ға дейінгі кеңістігі, ашық аралықтармен туындаған топологиямен, компактты Хаусдорф кеңістігі болып табылады. Саналатын ординалдардың шексіз жабық ішкі жиынын қамтитын Борель жиындарына 1 өлшемді, ал қалған Борель жиындарына 0 өлшемді тағайындайтын өлшем, ішкі тұрақты да, сыртқы тұрақты да емес Борель ықтималдық өлшемі болып табылады.