Кіріспе
Ресейлік орталық-солшыл саяси қозғалысы, құқықтық марксизм – марксистік теорияның нақты бір түсіндіруіне негізделген орыс марксистік қозғалысы, оның жақтастары 1894 және 1901 жылдар аралығында социалистік айналымдарда белсенділік танытты. Қозғалыстың негізгі теоретиктері – Петр Струве, Николай Бердяев, Сергей Булгаков, Михаил Туған-Барановский және Семен Франк. Атау оның қолдаушылары өз идеяларын заңды түрде жариялағандығынан туындаған. Бұрынғы буын орыс социалистерінен, халықшылдардан (народниктерден) өзгеше, олар социализмге өтуде шаруалардың рөлін баса көрсетті, ал құқықтық марксистер Карл Маркс экономикалық теориясын пайдаланып, Ресей империясында капитализмнің дамуы қажетті және пайдалы екенін дәлелдеді. Струве айтқандай, олар Ресейде «капитализмді ақтады». Құқықтық марксистер 1890 жылдардың ортасынан 1900 жылдардың басына дейін, әсіресе Санкт-Петербургтегі Бос экономикалық қоғамда көптеген ашық пікірсайыстар өткізді және 1897 мен 1901 жылдар аралығында үш журнал шығарды, олардың барлығы кейіннен императорлық үкімет тарапынан тоқтатылды:
Legal Marxism was a Russian Marxist movement based on a particular interpretation of Marxist theory whose proponents were active in socialist circles between 1894 and 1901. The movement's primary theoreticians were Pyotr Struve, Nikolai Berdyaev, Sergei Bulgakov, Mikhail Tugan Baranovsky and Semyon Frank. The name was derived from the fact that its supporters promoted their ideas in legal publications. Unlike the earlier generation of Russian socialists known as narodniks (populists), who emphasized the role of the peasantry in transitioning to socialism, Legal Marxists used the economic theory of Karl Marx to argue that the development of capitalism in the Russian Empire was both inevitable and beneficial. As Struve put it, they provided a "justification for capitalism" in Russia. Legal Marxists held numerous open debates from the mid 1890s through the early 1900s, notably at the Free Economic Society in Saint Petersburg, and published three magazines between 1897 and 1901, all of them eventually suppressed by the imperial government:
«Новое Слово» (1897)
«Начало» (1899)
«Жизнь» (1899–1901, 1902 жылы шетелде қайта жаңғыртылды)
Nachalo (1899)
Zhizn (1899–1901, resumed abroad in 1902)
Құқықтық марксистер 1895–1896 жылдары орыс марксизмінің революциялық қанатының басшылары (Юлий Мартов және Владимир Ленин сияқты) тұтқындалғаннан кейін айқын ықпалға ие болды. Құқықтық және революциялық марксистер 1890 жылдардың соңында жаңа құрылған Ресейлік Социал-демократиялық Еңбек партиясының құрамында бірікті, оның манифестін Струве 1898 жылы жазды, ал құқықтық марксистердің журналдары революциялық марксистер қуғын-сүргінде немесе шетелде тұрып өз жазбаларын жариялау үшін кеңінен пайдаланды.
Қатынасы
Алайда, 1897 жылдан бастап заңгер марксистер Эдуард Бернштейннің марксизмді қайта қарауына көбірек қолдау көрсетті, бұл Георгий Плеханов, Ленин және басқа да революциялық марксистердің сынына ұшырады. Струв және басқа да заңгер марксистік көшбасшылар философиялық материализмді тез арада неокантизмге ауыстырды, ал Бердяев, Булгаков және Франк ақырында дін философтарына айналды. Туған-Барановский капитализмдегі циклдік экономикалық дағдарыстар туралы теорияны жасады, оны революциялық марксистер де сынады. 1901 жылдан бастап заңгер марксистердің марксизмнен бас тартуы орыс әлеуметтік-демократтарымен қарым-қатынастың үзілуіне әкелді және олар либерализмге бет бұрды. Струв 1902 жылдан бастап либералдық журнал «Освобождение» («Азаттық») журналын басқарды. Қозғалыстың басшылары ақырында 1903-1905 жылдары «Союз Освобождения» («Азаттық Одағы») құрамында земствоның радикалдық бөлігімен одақтасты. Олардың көпшілігі 1905 жылғы революциядан кейін Конституциялық-демократиялық партияның белгілі қолдаушылары болды.
Starting in 1901, Legal Marxists' abandonment of Marxism led to a break with Russian social democrats and they drifted toward liberalism with Struve editing Osvobozhdenie (Liberation), a liberal magazine, from 1902 on. Eventually the leaders of the movement became allied with the radical part of the Zemstvo within Soyuz Osvobozhdeniya (Liberation Union) in 1903 1905. Most of them were prominent supporters of the Constitutional Democratic party after the Russian Revolution of 1905.