Кіріспе

Камбуснетан – Шотландиядағы Солтүстік Ланаркшир аймағындағы Вишоу қаласының шығыс жағында орналасқан ірі ауыл және қалалық елді мекен. Оның ұзындығы шамамен 2 километрді құрайды және А722 тас жолының екі жағында, Вишоу қаласын көріп тұратын төбеде жатыр.

Этимология

"Камбуснетан" атауы тарихи түрде "Камнетан" деп, ал ескірек дереккөздерде "Камыснетин" деп жазылған. Сол аттас ерте ортағасырлық шіркеудің болуы атаудың кельттік текті екенін көрсетеді. Атаудың "Камбус" бөлігі "каман/камас/камн" сөзінен туындаған болуы мүмкін, бұл сөз гаэль немесе кумбрик тілінде кездесіп, "қисық" немесе "шағылысу" мағынасын береді. "Нетан" бөлігін анықтау қиынырақ. Ол Шотландияның оңтүстігін аралаған Ниниан атының бұрмалануы болуы мүмкін, сондай-ақ, пиктік патша және мифологиялық кельт кейіпкері Нехтаннан да шыққан болуы мүмкін. Немесе, мүмкін, ғасырлар бойы осы жерді билеген Стратклайд патшасы, Альт Клуттың Нейттоннан да шыққан. Осылайша, атаудың мағынасы шамасы "Нетанның қисығы" болар.

Тарих

Бастапқыда Камбуснетхан немесе Камнетхан атаулары бүкіл Вишоу аймағын және Шотландияның Ланаркшир графтығының бір бөлігін білдірген. Кам(бус)нетхан приходы, ол заманда есімімен белгілі болған, 11 ғасырда құрылған, ал приход шіркеуі Клайд өзенінің жағасында, қазіргі Нетертон және Гоуктрапл елді мекендеріне жақын ауылдық жерде орналасқан. Приход кем дегенде 1600 жылдарға дейін ауылдық, сирек қоныстанған аймақ болып қала берді. Қазіргі елді мекен орта ғасырдан кейін біраз уақыттан соң пайда болды (нақты кезеңі белгісіз), бірақ шағын ауыл болып қалды. Ол көршісі Вишоумен бірге өнеркәсіптік революция кезінде теміржол, тоқыма, тас карьерлері және әсіресе көмір өндіру сияқты салалардың дамуымен бірге үлкен өсімді бастан өткерді. Бұл Камбуснетханның Шотландия экономикасындағы маңыздылығын анықтады. Дегенмен, 1859 жылы Ordnance Survey-дің алты дюймдік картасының бірінші басылымына дейін аймақ әлі де өнеркәсіптік даму ошақтары бар ауылдық жер сияқты көрінді. Ланаркширдің XVIII парағының 1896 жылы жаңартылған нұсқасында үлкен өзгерістер байқалады, әсіресе Вишоу мен Колтнесс айтарлықтай дамыған. Соңында, Вишоу мен Камбуснетханның екеуі де соншалықты өсті, қалалар арасындағы шекаралар жоғалып, екі елді мекен де бір үлкен қалалық аймаққа бірікті. 20 ғасыр бойы Камбуснетханда көптеген тұрғын үйлер салынды, осылайша оны одан әрі кеңейтті. Бүгінде Камбуснетхан Вишоумен тығыз байланысты, сондықтан ол көбінесе өз алдына қала емес, қаланың бір бөлігі ретінде қарастырылады.

Көлік

Камбуснетанға Глазго қаласындағы Буканен автобекетінен 267-ші маршруттық автобус әр 10 минут сайын қатынайды. Сонымен қатар, Глазгоға сағат сайынғы жеке экспресс автобус қызметі де бар, ол First компаниясының X11 маршруты арқылы жүзеге асырылады. Ливингстон қаласына, Батыс Лотианға сирек келетін жергілікті автобус та осы аймаққа қызмет көрсетеді. Аймақ арқылы бұрын өткен темір жолдың іздері сақталған. Бұл темір жол 80 жылдан бері қолданылмайды, көп бөлігі мен көпірлері бұзылыпты, бірақ телефон станциясы мен халық үйінің (әлеуметтік клубының) артында оның кейбір бөліктері әлі де бар. Таушылар клубы мен Ыстық су көлінің (Перчи көлінің) арасындағы бөлігі 70-80 жылдары қоқыс салынатын орын ретінде пайдаланылған, сондықтан қазір көбінесе толып жатыр. Дегенмен, Нэтертон қаласындағы жаңа қоқыс жинау орталығының жақсы жабдықталуына қарамастан, адамдар осы күнгі тамызға дейін сонда заңсыз қоқыс тастап жатыр.

Жергілікті нысандар

Камбуснетанның Шотландия Пресвитериан шіркеуінің екі шіркеуі бар: Кёрк жолының жоғарғы жағындағы Камбуснетан Солтүстік приход шіркеуі және төбенің төменгі жағында орналасқан Камбуснетан Ескі және Морнингсайд приход шіркеуі. Камбуснетан бастауыш мектебі діни емес және бұрын жолдың екінші жағындағы екі шіркеудің арасында орналасқан. Жаңа, жаңартылған бастауыш мектептің жоспарлары расталды, ал 2006 жылдың жазында Бранчал жолының жоғарғы жағында құрылыс жұмыстары басталды, жергілікті саябақ және аймақты қоршап тұрған орманның бір бөлігі тазартылды. Жаңа мектеп 2007 жылдың жазында аяқталды, ал ескі ғимарат бұзылды. Мемориалдық парктің (Шығыс қақпасы) кіреберісінде орналасқан жергілікті пошта бөлімшесі енді мұңайып, жабылды. Ең жақын пошта кеңселерi Ньюменс немесе Вишоуда орналасқан, екеуі де Камбуснетанның жанында. «Жаңа күн» пабы жабылып қалғаннан кейін қазіргі уақытта екі паб бар: «Жылқы мен якорь» және «Ескі үй». Аймақта екі шағын дүкен бар: «Боббис» және лицензиясы бар «Нортмуир» азық-түлік дүкені. Соңғы жылдары «Тандури Махал» үнді тағамы «Боббис» дүкеніне жақын орналасқан дүкенде сатылды. Камбуснетан сонымен қатар үлкен BT телефон станциясы арқылы Шығыс Вишоудың көп бөлігі үшін телефон кодтарын (01698 38xxxx) ұсынады. Тағы бір танымал кездесу орны – Вудхолл жолының етегіндегі, «қызыл жол» деп те аталатын Камбуснетан кеншілер клубы. Ескі Камбуснетан бастауыш мектебінің орнында қазір тұрғын үйлер салынған. Жаңа бастауыш мектеп Бранчал жолында орналасқан.

Ұлдар бригадасы

Камбуснетанның екі белсенді BB компаниясы бар: 1-ші Камбуснетан, ол Ескі шіркеуге қатысты, ал 2-ші Камбуснетан, Солтүстік шіркеуге қатысты. 1-ші және 2-ші Камбуснетанның 3 бөлімі бар: 5-7 жастағы Анкерлер (бастауыш мектептің 1–3 сыныбы), 7-11 жастағы Жүніорлар (бастауыш мектептің 4–6 сыныбы) және 12-18 жастағы Компания/Ағалар (Компания бөлімі үшін бастауыш мектептің 7-шы сыныбынан бастап орта мектептің 3-ші сыныбына дейін, ал Ағалар үшін орта мектептің 4-ші сыныбынан 6-шы сыныбына дейін). BB-дағы ұлдар Патша белгісіне қол жеткізу үшін бар күштерін салады.

Жергілікті көрнекті жерлер

Жергілікті танымал орын – "Бинг", балалардың дөңгелекті қорапта немесе нан жәшігінде сырғанауға танымал, 1960 жылға дейін аймақта белсенді болған кең көлемді кен өндіру операцияларының нәтижесінде пайда болған үлкен, бос тас шоқысы. Камбуснетан 20-ғасырдың басында маңызды көмір өндіру орталығы болды. Жұмыс тоқтатылғаннан кейін шахталар жабылып, қалдық үйінділері "Бинг" құру үшін ландшафтталды. Камбуснетан үйі немесе монастыры аймақтың батысында бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан, және ол шотланд сәулетшісі Джеймс Гиллеспи Грэмның әдемі готикалық стилдегі үйі. Ол осылай аталуына себеп, Вишоу қаласы құрылар алдында Камбуснетан Ньюменстен Клайд өзеніне дейін созылған бүкіл қаланың аты болған. Бүгінде қаланың орталық бөлігі Камбуснетан мен Клайд өзені арасында жатыр.

Атақты тұрғындар

Алекс Дюхарт (7 қазан 1925 – 27 қараша 1986) – шотландтық барабаншы, шотландтық құбырлы оркестр барабан тартуын революциялаған адам. Доктор Рут Сильвер, DBE – Левишем колледжінің директоры, Парламенттің арнайы комитетіне кеңесші және Біліктілік комиссиясының мүшесі. Питер Уильям Джонстон Милн. 1891 жылдың 21 желтоқсанында туған. 1917 жылдың 9 сәуірінде Франциядағы Телюс шайқасында, 16-шы батальон, Манитоба (Канадалық шотланд) полкінде қызмет етіп қаза тапты. Өлімнен кейін Виктория кресімен марапатталды. Сэр Джеймс Денхам Стюарт, Колтнестің 7-ші бароны, саяси экономика принциптерін зерттеген, Адам Смиттің «Халықтар байлығының табиғаты мен себептері туралы зерттеу» еңбегінен тоғыз жыл бұрын жарық көрген экономист, ескі Камбуснетхан шіркеуінің (қазір қираған) отбасылық мазарында жерленген. Том мен Джек Александр. Александр Бразерс деген атпен танымал шотландтық музыкалық дуэт.