Кіріспе

"Шизоидты адам" – британдық "Төңкер" (The Prisoner) атты әңгімелік ғылыми-фантастикалық телесериалдың эпизоды. Оны Теренс Фили жазды, режиссері Пэт Джексон, ал ол жетінші туынды болды. Бұл эпизод Ұлыбританияда ITV (ATV Midlands және Grampian) арналарында 1967 жылғы 27 қазанда эфирге таратылды, ал АҚШ-та CBS арнасында 1968 жылғы 6 шілдеде алғаш рет көрсетілді. Эпизодта Патрик МакГухан – No6 және Антон Роджерс – No2 рөлінде ойнайды. Эпизодтың басты тақырыбы – жеке бастың психологиясы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Number Six көмектесіп, телепатиялық қабілеті бар жас әйел Number Twenty four ("Alison")-ға Зенер карточкалары арқылы ой оқуды үйретуде. Өте күрделі алдау мен қос алдаудан тұратын сюжет бойынша, Number Two, Number Six-қа ұқсайтын және "Number Twelve" деп аталатын агентті Ауылға әкеледі. Number Twelve-ні McGoohan да ойнайды, бірақ кейбір кадрларда дублер қолданылады. Нағыз Number Six интенсивті аверсиялық терапияға ұшыратылады, оның талғамдары мен инстинкттері өзгереді және барлық нәрсені сол қолымен жасауға үйретіледі. Емдеудің естелігін жою үшін оған дәрі беріледі. Ол оянғанда, оған "Number Twelve" ретінде қарасады, ал көрінетін адам Number Six рөлін атқарады. Нағыз Number Six-қа Number Two, "Number Six" (жалғаншыны) оған ол Number Six емес екеніне көндіріп, бұзу жоспары туралы хабарлайды. Six және Twelve, кімнің нағыз Number Six екенін дәлелдеу үшін түрлі сынақтардан өтеді; аверсиялық терапия жалғаншыға нағыз Number Six-тан гөрі Number Six-қа ұқсауға мүмкіндік береді. Number Two және Number Six-тың куәгерлігімен Number Twelve өзінің саусақ іздері Number Six-қа тиесілі екенін көрсетуге шақырылады. Олар сәйкес келеді. Оның сол білегінде Number Six-та жоқ ерекше айнек бар. Соңында, Number Twenty four шақырылады, себебі оның нағыз Number Six-пен ерекше "менталды байланысы" бар деген болжам бар, бірақ олар Зенер карточкаларымен сынақтан өтпейді. Ол "бұзылып" бара жатқандай көрінетін сәтте, нағыз Number Six миын жуудан құтылады, өйткені Number Twenty four оның суретін түсіруге тырысқанда алған, тырнағындағы көгершіннің ізіне тапты. Көгершін, сонымен қатар, тырнағының түбінен ортасына жылған, күндер немесе апталар өткенін көрсетеді, күнтізбесінде көрсетілген бір күн емес. Содан кейін ол өзіне электр тогын жіберіп, терапияны кері қайтарады. Ол сондай-ақ жалғаншыны, өзінің аты Curtis екенін мойындауға мәжбүр етеді. Curtis құпия сөзін ашуға және білегіндегі жалған айнекті алып тастауға мәжбүр болғаннан кейін қашып кетеді, бірақ кейін Rover оны қателікпен өлтіреді. Curtis болып көрініп, Number Six, Number Two-ге "Number Six өлді" деп хабарлайды. "Сәтсіздікке ұшырағандықтан", ол оралғанда сәтсіздік туралы есеп беруі керек. Ол көзін байлап, Ауылдан кету үшін тікұшаққа отырғызылады. Ол өзін Number Two-ні алдап, қашып кетуге рұқсат алғанына сенді, бірақ тікұшақ дереу Ауылға оралады. Number Two, Number Six, қайтыс болған Number Twelve-нің әйеліне сәлем беруге келіскенде шындықты анықтағанын айтады.

Эфир

Эпизодтың эфирге шығу күні Ұлыбританияның әртүрлі ITV аймақтарында өзгеше болды. Эпизод алғаш рет 1967 жылғы 27 қазанда кешкі сағат 19:30-да ATV Midlands және Grampian Television арналарында, 29 қазанда жексенбі күні ATV London, Southern Television, Westward Television және Tyne Tees арналарында көрсетілді; 2 қарашада Scottish Television арнасында, 3 қарашада Anglia Television арнасында, 16 қарашада Border Television арнасында және 24 қарашада Солтүстік-Батыс аймағындағы Granada Television арнасында көрсетілді. 1967 жылы маусымды бастаған ITV аймақтарының жалпы көру көрсеткіштері 11,7 миллионға бағаланды. Солтүстік Ирландияда эпизод 1968 жылғы 3 ақпанда, ал Уэльсте 1970 жылғы 4 ақпанда көрсетілді.