Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші Табаско шайқасы, сондай-ақ Виллагермоса шайқасы деп те аталады, 1847 жылғы маусымда Мексика-Америка соғысы барысында Мексика шығанағындағы мексикалық порттарды АҚШ блокадасының бір бөлігі ретінде болды. Одан кейін ол Табаско штатының астанасы Сан-Хуан-Баутиста (қазіргі Виллагермоса) қаласына шабуыл жасауға шешім қабылдады. Перри сәуір айында Табаскодағы мексикалық командир, полковник Доминго Эчагарай қаланың қорғанысын күшейтіп, Табаско өзенінде (қазіргі Грихальва өзені) кедергілер салғаны туралы хабар алды. 14 маусымда Перри Frontera маңында Scourge, Scorpion, Spitfire және Vixen бу кемелерінен, сондай-ақ Washington, Stromboli және Vesuvius бригтерінен, және Spitfire сауда кемесінен тұратын "Mosquito Fleet" флотын жинады. Ол 40 кемелік қайықты сүйреп, 1050 сарбаз бен әрқайсысында бір далалық зеңбірек бар жеті жағалау қайығымен ағысқа қарай жылжыды.
The Second Battle of Tabasco, also known as the Battle of Villahermosa, was fought in June 1847 during the Mexican–American War as part of the U. S. blockade of Mexican Gulf ports. He next decided to move against the city of San Juan Bautista (present day Villahermosa), the capital of the state of Tabasco. Perry had received reports in April that the Mexican commander in Tabasco, Col. Domingo Echagaray, had strengthened the city's defenses and built obstructions in the Tabasco River (present day Grijalva River). Perry assembled the Mosquito Fleet, consisting of the steamboats Scourge, Scorpion, Spitfire, and Vixen, plus the brigs Washington, Stromboli, and Vesuvius, and the merchant schooner Spitfire, off Frontera on 14 June and began moving upstream, towing 40 ship's boats carrying 1,050 men and seven surfboats with a field piece each.
Шайқас
Сағат 16:15-те Сан-Хуан-Баутистадан 19 шақырым төменде, Санта-Тереза маңында флот аз қиындықпен тұзақтан өтті. Сағат 17:45-те, "Ібіліс бұрылысы" деп аталатын өзендегі "S" тәрізді бұрылыста Перри шапаралдан мексикалықтардың атысын кездестірді, "Везувий" кемесімен бір бөлім атқыштарды таратып, келесі күні жарық болғанда алдағы кедергілерді жою ниетімен түнде тоқтады. Күн батқанда, жалғыз мексикалық "Везувий" кемесінің алдында Перридің бір әскерін атқылады. 16 маусымда кедергілерді тексерген кезде Перридің лейтенанты Уильям Мэй жараланды, содан кейін Перри 1173 адам мен он артиллериялық құралды жағаға шығаруға шешім қабылдады. Олар Акачапанды жылдам басып алды, полковник Кларо Идальгоның 600 әскері тамақ ішпеген таңғы астарын тастап қашып кетті. Осы уақытта лейтенант Дэвид Д. Портер "Спитфайр" кемесінде өзенге кедергі келтіретін үйінділерді алып тастап, бу кемелерін таңғы сағат 10-ға дейін жылжыта алды. Бір сәтте Перри мексикалық қорғанысқа жақындағанда Портер америкалықтарды мексикалықтар деп жаңылысып, оларға оқ ашты. Қателік тез түзетілді, Портер өзен жоғары қарай жылжып, көп ұзамай қаланы өзен жағалауынан қорғайтын Итурбиде бекінісіне жетті. "Скорпион" және "Спитфайр" екі кемесі бекіністің басынан өтіп, арт жағынан оқ атуды бастады. Портер 68 әскерді алып, бекініске шабуыл жасап, американдық туды көтерді. Бу кемелері қаланы басып алуды жалғастырып, сағат 11:50-де губернатор үйіне АҚШ туын көтерді. Перри мен десант тобы сағат 15:30-да келді.
At 4:15 PM, near Santa Teresa, 12 miles (19 km) below San Juan Bautista, the fleet ran through an ambush with little difficulty. At 5:45 PM, at an "s" curve in the river known as the "Devil's Bend", Perry encountered Mexican fire from the chaparral, dispersed some cavalry with the Vesuvius, and anchored for the night intending to deal with the obstructions ahead during daylight the next day. At dusk, a lone Mexican shot one of Perry's men on the Vesuvius's forecastle. On 16 June, while investigating the obstructions, one of Perry's lieutenants, William May, was wounded, and Perry decided to lead ashore 1,173 men and ten pieces of artillery. They quickly took Acachapan, when Col. Claro Hidalgo's 600 men fled, abandoning their uneaten breakfasts. In the meantime Lieutenant David D. Porter, on board the Spitfire, managed to remove the piles obstructing the river and move the steamers past by 10 AM. At one point just as Perry was approaching the Mexican defenses, Porter opened fire on them mistaking the Americans for the Mexicans. The mistake was quickly remedied, and Porter kept on moving upriver, soon reaching Fort Iturbide guarding the city from the riverbank. Two ships, Scorpion and Spitfire, ran past the fort and began shelling it from the rear. Porter led 68 men ashore, seized the fort, and raised the American flag. The steamers continued on to capture the town, raising the US flag over the governor's house by 11:50 AM. Perry and the landing force arrived at 3:30 PM.
Салдары
Мексика шығанағының соңғы порты жаулап алынды. Полковник Эчагарей 111 әскер және 115 азаматпен Тамультеге дейін артқа шегінді, бірақ партизандық топтар қалып қойды. Перри Табаскода командир Гершом Дж. Ван Брунт басқаратын гарнизон қалдырды, бірақ сары қызба және партизандардың үнемі болуы Перриді 22 шілдеде гарнизонды кері шақыруға итерді, бірақ Фронтерадағы блокаданы сақтап, өзенді уақыт-уақыт қарауылдады. АҚШ-тың жеңісінен кейін Табаско және Чиапас штаттарында Мексикадан бөлініп, Гватемаламен бірігуді көздеген қозғалыс пайда болды, бірақ Перри қолдау көрсетпеді, және бұл қозғалыс ақырында тоқтап қалды.
The last Mexican port on the Gulf coast had been captured. Colonel Echagaray withdrew further upstream to Tamulte with 111 soldiers and 115 civilians, but guerrilla bands lingered behind. Perry left a garrison in Tabasco, under the command of Commander Gershom J. Van Brunt, but yellow fever and the constant presence of guerrillas persuaded Perry to withdraw the garrison on 22 July, but maintained the blockade at Frontera, periodically patrolling the river. In the aftermath of the U. S. victory, a movement in the states of Tabasco and Chiapas arose which sought to break the two states from Mexico and join with Guatemala, but Perry withheld support, and the movement eventually died off.