Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Изабелла Леннокс (1458 жылы қайтыс болды) – Леннокс аймағын билеуші, кем дегенде 1437 жылдан 1458 жылға дейін, және Мормерлер немесе тума шотланд билеушілерінің соңғы өкілі. Олбэнидің 2-ші герцогы Мердок Стюарттың әйелі (1425 жылы қайтыс болған) ретінде ол сонымен қатар Альбэни герцогинясы болды (1420–1425), бірақ 1425 жылы оның күйеуі, әкесі және екі ұлы Шотландия королі Джеймс I жасаған бүліктері үшін жазаланып, таңдайынан тілсіз қалды. Олардың отбасынан тек бір ұлы, Жеймс Семіз ғана құтылып, Ирландияда жер аударылып қайтыс болды. Изабелла отбасының тағдырынан аман қалды, ақырында титулын және иелігін қайтарып алып, Лох-Ломондтағы қамалына шегінді, онда немерелерін тәрбиеледі. Ол отбасының қарсыласы король Джеймстің қаза табатынын көріп жетті. Төрт ұлының ешқайсысы одан кейін тірі қалмаса да, оның немересі Эндрю Стюарт, 1-ші лорд Авандейл уақыт өте Шотландияның лорд-канцлері болды.
Isabella of Lennox (died 1458) was the ruler of Lennox, at least from 1437 to 1458, and last in the line of Mormaers or native Scottish rulers. As the wife of Murdoch Stewart, 2nd Duke of Albany (died 1425), she was also Duchess of Albany (1420–1425), but in 1425 her family would be almost completely destroyed when her husband, father and two sons were executed by King James I of Scotland because of their rebellion. Only one son, James the Fat, would escape their family's punishment, and he would die in exile in Ireland. Isabella succeeded in escaping the fate of her family, and would eventually regain her title and estates, retiring to her castle in Loch Lomond where she raised her grandchildren. She would eventually live to see the assassination of her family's opponent, King James. Though none of her four sons survived her, her grandson Andrew Stewart, 1st Lord Avandale would in time rise to become Lord Chancellor of Scotland.
1425-ші жылды сот
Изабелланың отбасына апат келді, оның күйеуі, әкесі және ұлдары Уолтер мен Аласдейр патшаға опасыздық жасады деген айыппен сотталды. Оның тағы бір ұлы, Жеймс Толу патшаға қарсы көтеріліс көтеріп, Думбартонға жорық жасап, оны өртеп, ондағы патша сарайының күзетшісі, сонымен қатар патшаның інісі Дундональдтың сэр Джон Стюартын және сарай гарнизонын өлтірді. Осыдан кейін 21 рыцарь мен теңдесінен құралған қазылар алқасы оның күйеуі мен екі ұлын опасыздық жасады деп таныды, олар осы іс үшін өлім жазасына кесілді. Жеймс Толу 1425 жылы патшаның жазасынан қашып, Ирландияның Антрим аймағына өтіп, қалған өмірін эмиграцияда өткізді. Изабелла мен оның қызы Альбани Стюарттардың көтерілісінен зардап шеккенімен аман қалды, бұл олардың отбасын жоқ еткізуге жақын болды, бірақ ол сегіз жыл Танталлон қамалында патшаның кепілі ретінде уақыт өткізуге мәжбүр болды. Джеймс 1429 жылы Шотландия тағын қайта басып алуға жасалған сәтсіз әрекетке дейін қайтыс болды. Қызықтысы, кейбір дереккөздерде оның қайтыс болған күні 1449 жыл деп көрсетілген. Бірақ, 1429 жыл көбінесе айтылады.
Disaster struck Isabella's family when her husband, father, and sons Walter and Alasdair were tried for treason after her other son, James the Fat, raised a rebellion against the king, marched on Dumbarton, burned it, and killed the keeper of the royal castle there, Sir John Stewart of Dundonald, who was the King's uncle, along with the castle garrison. This led a jury composed of 21 knights and Peers to find her husband and two sons guilty of treason for which they were executed. James the Fat escaped the King's justice in 1425, escaping to Antrim, Ireland, where he would spend the rest of his life in exile. Isabella and her daughter survived the results of the rebellion by the Albany Stewarts, which almost obliterated her family, but she was forced to spend eight years as a royal hostage at Tantallon Castle. James died in 1429, prior to an abortive attempt to once again try to steal the throne of Scotland. Confusingly, some sources give his date of death as 1449. 1429 is the most common date given.
Джеймс I-нің өлімі
Изабелла Шотландия королі Джеймс I 1437 жылдың ақпанында оның туысы және бұрынғы одақтасы Уолтер Стюарт, Атолл графы жасаған сәтсіз төңкеріс кезінде қаза тап болғанын көрді. Ол күйеуін өлтіруге үкім шығарған сот алқасының мүшесі болған Уолтер Стюарт та көп ұзамай қорқынышты өлімге ұшырады. Ол және патшаға қарсы болған серіктері мемлекеттік қылмыс жасады деп айыпталып, Эдинбургте патша өлтіргені үшін түрлі азаптаулар арқылы өлім жазасына кесілді.
Isabella lived to see James I of Scotland assassinated in February 1437 in a failed coup by his kinsman and former ally Walter Stewart, Earl of Atholl. Walter Stewart, who had been on the jury that condemned her husband to death for treason also suffered a gruesome death soon afterward. He and his co conspirators against the King were attainted and put to death in Edinburgh by a series of tortures for regicide.
Өлім және мұра
1458 жылы Изабелланың өзі қайтыс болғанда, оның жауларын басып өтіп, ең көне үздіксіз гаэльдік мормаэрлік аяқталды. Изабелланың төрт ұлының ешқайсысы одан ұзақ өмір сүрген жоқ, бірақ оның немерелері тірі қалды. Олардың ішінде Ирландияның Антрим қаласында туған Уолтер Стюарттың ұлы, 1-ші Авондейл лорды Эндрю Стюарт болды. Ол 1459 жылы Авондейл лорды, сондай-ақ сол жылы Шотландияның лорд-канцлері болды, Шотландия королі III Джеймстің басты қызметкерлерінің біріне айналды. Ол 1488 жылы қайтыс болғанға дейін 25 жыл бойы канцлер қызметін атқарды.
When Isabella herself died in 1458, having outlived her enemies, the oldest continuous Gaelic mormaerdom came to an end. None of Isabella's four sons outlived her, but her grandchildren did survive. Among them was Andrew Stewart, 1st Lord Avondale, son of Walter Stewart, born in Antrim, Ireland. He became Lord of Avondale in 1459, and Lord Chancellor of Scotland in the same year, becoming one of the leading servants of King James III of Scotland. He would hold the office of Chancellor for 25 years, dying in 1488.