Нитроглицерин – жүрек ауруларына, қан қысымына, кеуде ауруына қолданылатын дәрі. Жарылғыш заттың сұйылтылған түрінен жасалған. Әсері, жағымсыз әсерлері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрі-дәрмек, жарылғыш зат ретінде қолданылатын сұйылтылмаған түрі.
Medication
the undiluted form used as an explosive
Нитроглицерин, сондай-ақ глицерил тринитраты (ГТН) деп те аталады, жүрек жеткіліксіздігі, жоғары қан қысымы (гипертония), анальді жарықтар, ауыр менструальді цикл және жүрекке қан ағынының жетіспеуінен туындаған (стенокардия) немесе кокаинді ойын-сауық үшін қолданудан болатын кеуде ауыруын емдеу және алдын алу үшін қолданылатын тамыр кеңейткіш дәрі. Бұл жүрек шабуылынан туындаған кеуде ауыруын да қамтиды.
Nitroglycerin, also known as glyceryl trinitrate (GTN), is a vasodilator used for heart failure, high blood pressure (hypertension), anal fissures, painful periods, and to treat and prevent chest pain caused by decreased blood flow to the heart (angina) or due to the recreational use of cocaine. This includes chest pain from a heart attack.
Жағымсыз әсерлері мен механизмі
Жиі кездесетін қосымша әсерлерге бас ауруы және төмен қан қысымы жатады. Нитроглицерин дәрісі – жарылғыш зат ретінде қолданылатын нитроглицериннің сұйылтылған түрі.
Common side effects include headache and low blood pressure. The drug nitroglycerin is a dilute form of the same chemical used as the explosive, nitroglycerin.
Медициналық қолданыстар
Нитроглицерин стенокардияны, жедел миокард инфарктісін, қауыр гипертонияны және коронарлық артериялардың жедел спазмдарын емдеу үшін қолданылады. Оны тамырға салу арқылы, тіл астына шашырату арқылы немесе теріге жабыстырылатын жам ретінде беруге болады.
Nitroglycerin is used for the treatment of angina, acute myocardial infarction, severe hypertension, and acute coronary artery spasms. It may be administered intravenously, as a sublingual spray, or as a patch applied to the skin.
Жүрек қатерлері
Глицерил тринитраты қандағы NO концентрациясын толықтыру арқылы стенокардия ұстамаларын азайтуға көмектеседі, тіпті стенокардия ұстамасы басталғаннан кейін оны тоқтатуға қарағанда тиімдірек. Бұл эндотелийден шығатын релаксациялық фактор деп аталатын NO-ның жауапты агент екені белгілі болғанға дейін анықталды. Осыған байланысты, 24 сағат бойы дәріні шығаратын глицерил тринитратының трансдермалды жамылғысы жасалды. Дегенмен, глицерил тринитратының тиімділігі 2-3 апталық үздіксіз қолданудан кейін толеранттылық/тахифилаксия дамуымен шектеледі. Ұдайы қабылдау және сіңіру (күнделікті таблеткалар және әсіресе теріге жағылатын жамылғылар арқылы) толеранттылықтың пайда болуын жылдамдатады және препараттың тиімділігін азайтады. Сондықтан, глицерил тринитраты қысқа мерзімді, импульстік дозада қолданғанда ең жақсы нәтиже береді. Глицерил тринитраты миокард инфарктісіне (жүрек шабуылы) және өкпе ісінуіне де пайдалы, бірақ симптомдар пайда болғаннан кейін бірнеше минут ішінде импульстік доза ретінде қолданғанда тиімділігі артады. Сондай-ақ, стенокардия ұстамасын емдеу үшін оны тіл астына салынатын таблетка немесе ауызға шашыратылатын спрей түрінде беруге болады.
Glyceryl trinitrate is useful in decreasing angina attacks, perhaps more so than reversing angina once started, by supplementing blood concentrations of NO, also called endothelium derived relaxing factor, before the structure of NO as the responsible agent was known. This led to the development of transdermal patches of glyceryl trinitrate, providing 24 hour release. However, the effectiveness of glyceryl trinitrate is limited by development of tolerance/tachyphylaxis within 2–3 weeks of sustained use. Continuous administration and absorption (such as provided by daily pills and especially skin patches) accelerate onset of tolerance and limit the usefulness of the agent. Thus, glyceryl trinitrate works best when used only in short term, pulse dosing. Glyceryl trinitrate is useful for myocardial infarction (heart attack) and pulmonary edema, again working best if used quickly, within a few minutes of symptom onset, as a pulse dose. It may also be given as a sublingual or buccal dose in the form of a tablet placed under the tongue or a spray into the mouth for the treatment of an angina attack.
Басқа қолданыстар
Алдын ала мәліметтер глицерил тринитратының түрлі тендинопатияларды емдеуде, ауырсынды басқаруда және жұмсақ тіндердің жазылуын үдетуде тиімді екенін көрсетеді. Глицерил тринитраты анальды жарықтарды емдеу үшін де қолданылады, бірақ көбінесе стенокардияны емдеуге қолданылатын концентрациядан әлдеқайда төмен дозада қолданылады.
Tentative evidence indicates efficacy of glyceryl trinitrate in the treatment of various tendinopathies, both in pain management and acceleration of soft tissue repair. Glyceryl trinitrate is also used in the treatment of anal fissures, though usually at a much lower concentration than that used for angina treatment.
Жағымсыз әсерлер
Глицерил тринитраты ауыр гипотензия, рефлекстік тахикардия және күшті бас ауруын тудыруы мүмкін, осыған байланысты ауруды басу үшін анальгетикалық шаралар қабылдау қажет. Бас ауруының қаттылығы пациенттің емделуге деген ынтасын нашарлатуы мүмкін. Глицерил тринитраты, сондай-ақ, эректильді дисфункцияны емдеу үшін қолданылатын, мысалы силденафил, тадалафил және варденафил сияқты тамыр кеңейтетін препараттармен бірге қолданғанда, ауыр гипотензияға, қан айналымының тоқтауына және өлімге әкелуі мүмкін. Дефибрилляция жасау алдында глицерил тринитраты жамасын алып тастау керек, себебі жарылыс және/немесе күйік шалу қаупі бар. Алайда, зерттеулер көрсеткендей, кейбір жамалардағы металл тордың кедергіге төзімділігінің төмендеуі салдарынан дефибрилляция кезінде глицерил тринитраты жамасы жарылуы мүмкін.
Glyceryl trinitrate can cause severe hypotension, reflex tachycardia, and severe headaches that necessitate analgesic intervention for pain relief, the painful nature of which can have a marked negative effect on patient compliance. Glyceryl trinitrate also can cause severe hypotension, circulatory collapse, and death if used together with vasodilator drugs that are used for erectile dysfunction, such as sildenafil, tadalafil, and vardenafil. Glyceryl trinitrate transdermal patches should be removed before defibrillation due to the risk of explosion and/or burns, but investigations have concluded that glyceryl trinitrate patch explosions during defibrillation were due to the breakdown voltage of the metal mesh in some patches.
Әрекет ету механизмі
Глицерил тринитраты – пропрепарат, оны нитрит анионы немесе оған ұқсас заттар белсенді метаболит – азот оксидін (NO) алу үшін денитраттау керек, содан кейін оны тағы да азайту қажет. Денеде осы екі қадамды өтетін органикалық нитраттар нитровазодилататорлар деп аталады, ал денитрациялау мен азайту әртүрлі механизмдер арқылы жүзеге асырылады. Мұндай нитраттардың NO қалай өндіретіні жөніндегі механизм кеңінен даулы. Кейбіреулер органикалық нитраттар сульфгидрил тобымен әрекеттесіп NO өндіреді деп санайды, ал басқалары глютатион S трансферазалары, цитохром P450 (CYP) және ксантин оксидоредуктазасы сияқты ферменттер глицерил тринитратының биоактивациясының басты көзі деп есептейді. Соңғы жылдары глицерил тринитратының клиникалық маңызы бар денитрациясы мен тотығуы 1,2 глицерил динитратын (GDN) және NO береді деген тұжырымды қолдайтын көптеген деректер жиналды, сондай-ақ бұл реакцияны митохондриялық альдегид дегидрогеназа (ALDH2 немесе mtALDH) катализдейді. Бұл процесте түзілген NO гемоге тәуелді механизмдер арқылы гуанилилциклазаны (GC) күшті жақсартады; бұл жақсарту гуанозинтрифосфаттан (GTP) циклдік гуанозин монофосфатын (cGMP) құруға әкеледі. Басқа функцияларымен қатар, cGMP миозиннің жеңіл тізбегі фосфатазасын белсендіретін cGMP-ге тәуелді протеинкиназаның субстраты болып табылады. Осылайша, глицерил тринитраты сияқты сыртқы көздерден түзілген NO жасуша ішіндегі cGMP деңгейін арттырады және миозиннің дефосфорилирленуін күшейтеді, бұл қан тамырларындағы тегіс бұлшық ет жасушаларының босаңсуын бастайды.
Glyceryl trinitrate is a prodrug which must be denitrated, with the nitrite anion or a related species further reduced to produce the active metabolite nitric oxide (NO). Organic nitrates that undergo these two steps within the body are called nitrovasodilators, and the denitration and reduction occur via a variety of mechanisms. The mechanism by which such nitrates produce NO is widely disputed. Some believe that organic nitrates produce NO by reacting with sulfhydryl groups, while others believe that enzymes such as glutathione S transferases, cytochrome P450 (CYP), and xanthine oxidoreductase are the primary source of glyceryl trinitrate bioactivation. In recent years, a great deal of evidence has been produced that supports the conclusion that glyceryl trinitrate's clinically relevant denitration and reduction produce 1,2 glyceryl dinitrate (GDN) and NO, and that this reaction is catalysed by mitochondrial aldehyde dehydrogenase (ALDH2 or mtALDH). The NO produced by this process is a potent activator of guanylyl cyclase (GC) by heme dependent mechanisms; this activation results in formation of cyclic guanosine monophosphate (cGMP) from guanosine triphosphate (GTP). Among other roles, cGMP serves as a substrate for a cGMP dependent protein kinase that activates myosin light chain phosphatase. Thus, production of NO from exogenous sources such as glyceryl trinitrate increases the level of cGMP within the cell, and stimulates dephosphorylation of myosin, which initiates relaxation of smooth muscle cells in blood vessels.
Тарих
1846 жылы Асканио Собреро глицерил тринитратын алғаш синтездеген кезден бастап, нитроглицеринді қолдану мен дәміне тию кенеттен күшті бас ауруын тудыратыны белгілі болды, бұл тамырларды кеңейту әсерін көрсетеді (Собрероның болжамы бойынша). Константин Херинг 1847 жылы нитроглицериннің бір түрін жасап, оны көптеген ауруларды емдеу үшін қолдануды ұсынды; бірақ, оның қан қысымын және кеудедегі ауырсынуды емдеу үшін арнайы қолданылуы олардың ішінде болған жоқ. Бұл, негізінен, оның гомеопатияға берілген терең назарынан туындады. Томас Брэнтон амил нитритін кеудедегі ауырсынды емдеуге болатынын тапқаннан кейін, Уильям Мюррелл стенокардияны жеңілдету және қан қысымын төмендету үшін нитроглицерин қолданумен тәжірибе жасады және бас ауруларының дозадан асып кету салдарынан пайда болатынын көрсетті. Мюррелл 1878 жылы науқастарды глицерил тринитратының кішкентай дозаларымен емдеуді бастады, ал 1879 жылы The Lancet журналында нәтижелерін жариялағаннан кейін бұл зат кеңінен қолданысқа енді. Медициналық қауым пациенттерді алаңдатудан сақтау үшін «глицерил тринитраты» немесе «тринитрин» деген атауларды пайдаланды, себебі нитроглицериннің жарылғыш екені бәріне мәлім болды. Дозадан асып кету метгемоглобинемияны тудыруы мүмкін.
It was known almost from the time of the first synthesis of glyceryl trinitrate by Ascanio Sobrero in 1846 that handling and tasting of nitroglycerin could cause sudden intense headaches, which suggested a vasodilation effect (as suggested by Sobrero). Constantine Hering developed a form of nitroglycerin in 1847 and advocated for its dosing as a treatment of a number of diseases; however, its use as a specific treatment for blood pressure and chest pain was not among these. This is primarily due to his deep rooted focus in homeopathy. Following Thomas Brunton's discovery that amyl nitrite could be used to treat chest pain, William Murrell experimented with the use of nitroglycerin to alleviate angina and reduce blood pressure, and showed that the accompanying headaches occurred as a result of overdose. Murrell began treating patients with small doses of glyceryl trinitrate in 1878, and the substance was widely adopted after he published his results in The Lancet in 1879. The medical establishment used the name "glyceryl trinitrate" or "trinitrin" to avoid alarming patients, because of a general awareness that nitroglycerin was explosive. Overdoses may generate methemoglobinemia.