Қан қысымының күрт өсуі: Жедел жағдай және емдеу тактикасы
Hypertensive urgency
Қан қысымының күрт өсуі (гипертензиялық жағдай) – жедел ем қажет емес, бірақ бақылауда ұстау керек. Симптомдарсыз, органдарға зиян келтірмейтін қысым.🩺📈
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қан қысымы өте жоғары клиникалық жағдай. Гипертониялық жедел жағдай – қан қысымы өте жоғары (мысалы, 220/125 мм рт. с.), бірақ минимал немесе ешқандай белгісі жоқ, сондай-ақ жедел органдық зақымдануды көрсететін белгілердің болмауымен сипатталатын клиникалық жағдай. Бұл гипертониялық төтенше жағдайдан өзгеше, онда қан қысымының күрт өсуі прогрессивті органдар немесе жүйелердің зақымдану белгілерімен бірге жүреді. "Қатерлі гипертония" термині де ІІІ/ІV дәрежелі гипертониялық ретинопатиямен бірге осы санатқа енгізілген. Алайда, 2018 жылы Еуропалық кардиология қоғамы және Еуропалық гипертония қоғамы "қатерлі гипертонияны" "гипертониялық төтенше жағдай" санатына жатқызған жаңа нұсқаулық жариялады, бұл жағдай шұғыл түрде емделмесе, нашар нәтижелерге алып келетініне баса назар аударады.
Clinical situation involving very high blood pressure
A hypertensive urgency is a clinical situation in which blood pressure is very high (e. g., 220/125 mmHg) with minimal or no symptoms, and no signs or symptoms indicating acute organ damage. This contrasts with a hypertensive emergency where severely high blood pressure is accompanied by evidence of progressive organ or system damage. The term "malignant hypertension" was also included under this category with grade III/IV hypertensive retinopathy. However, in 2018, European Society of Cardiology and the European Society of Hypertension issued a new guideline which put "malignant hypertension" under the category "hypertensive emergency", which emphasize on poor outcome if the condition is not treated urgently.
Емдеу
Гипертониялық жедел жағдайда қан қысымын сағаттардан бірнеше күнге дейін ≤160/≤100 мм рт.ст.-ге дейін сақтықпен төмендету керек, мұны көбінесе стационарсыз емдеу арқылы жасауға болады. Гипертониялық жедел жағдайларға ұсынылатын дәрілерге: каптоприл, лабеталол, амлодипин, фелодипин, израдипин және празозин жатады. Тіл астына қолданылатын нифедипин гипертониялық жедел жағдайларда қолдануға ұсынылмайды. Өйткені нифедипин қан қысымын күрт төмендетіп, мида немесе жүректе ишемиялық оқиғалардың туындауына себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, нифедипиннің гипертонияны бақылаудағы тиімділігін растайтын деректер жеткіліксіз. Керісінше, гипертониялық жедел жағдайда қан қысымын тез төмендетуге тырыспаудың қысқа мерзімді қауіптілікті арттыратынына қатысты да дәлел жоқ. АҚШ-тың мемлекеттік оқу ауруханасында жүргізілген тағы бір зерттеуге сәйкес, гипертониялық дағдарыстардың шамамен 60% гипертониялық жедел жағдайлармен байланысты. Ауыр гипертонияның қауіп факторларына: егде жас, әйел тегі, семіздік, коронарлық артерия ауруы, соматоформдық бұзылыс, бірнеше антигипертензиялық препараттарды қабылдау және дәрілерді қабылдамау кіреді.
In a hypertensive urgency blood pressure should be lowered carefully to ≤160/≤100 mmHg over a period of hours to days, this can often be done as an outpatient. Recommended medications for hypertensive urgencies include: captopril, labetalol, amlodipine, felodipine, isradipine, and prazosin. Sublingual nifedipine is not recommended in hypertensive urgencies. This is because nifedipine can cause rapid decrease of blood pressure which can precipitate cerebral or cardiac ischemic events. There is also lack of evidence on the benefits of nifedipine in controlling hypertension. conversely there is no evidence that failure to rapidly lower blood pressure in a hypertensive urgency is associated with any increased short term risk. Based on another study in a US public teaching hospital about 60% of hypertensive crises are due to hypertensive urgencies. Risk factors for severe hypertension include older age, female sex, obesity, coronary artery disease, somatoform disorder, being prescribed multiple antihypertensive medications, and non adherence to medication.