Генри Стаббе – ағылшын дәрігері, тарихшы, жазушы, ғалым (1632-1676). Оливер Кромвельдің әскерінде болған, саяси мәселелерде білгір, латын тілін жақсы білген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Генри Стубб немесе Стуббс (1632 – 12 шілде, 1676) – ағылшын корольдік дәрігері, латын тілінің маманы, тарихшы, оппозиционер, жазушы және ғалым.
Henry Stubbe or Stubbes (1632–12 July, 1676) was an English royal physician, Latinist, historian, dissident, writer and scholar.
Өмір
Ол Линкольнширдегі Партни қаласында дүниеге келді және Вестминстер мектебінде білім алды. Бала кезінде пуритан Генри Вэйн кішінің қамқорлығында болған ол, 1653 жылы Оксфордтың Крайст-Черч колледжіне шәкіртақы алып түсті және оны бітірді. Бұл Англия азамат соғысы кезінде болғандықтан, ол 1655 жылға дейін Оливер Кромвель үшін күресті. Ол "өз заманының ең көрнекті латын және грек тілінің шебері, ерекше математик және барлық саяси мәселелерді, кеңестерді, діни және әлемдік тарихты жақсы білген" деп сипатталған. Ол Бодлей кітапханасының екінші сақтаушысы болып тағайындалды, бірақ 1659 жылы Генри Вэйнмен болған достығы оны осы қызметтен шеттетуге әкелді. Оның "Қараңғылықтан нұр шашу" атты еңбегі көмектеспеді, себебі ол дін қызметкерлеріне жасалған шабуыл ретінде қарастырылды. Ол Стратфорд-апон-Авонда дәрігер болып жұмыс істеді, ал Реставрациядан кейін Англия шіркеуінде бекітілді. 1661 жылы Ямайкадағы Патшаның жеке дәрігері болып тағайындалды. Ямайка климаты оған ұнамағандықтан, 1665 жылы Англияға қайтып келді. Ол Бат және Уорвик қалаларында медициналық тәжірибесін дамытты. 1673 жылы ол Париж газетінде Йорк герцогы мен Моденаның Мэриіне қарсы мақала жазды. Ол тұтқындалды және асылып қалғандығы туралы қорқытты. Ол Бристольдегі апатта суға батып, Бат қаласында жерленді.
He was born in Partney, Lincolnshire, and educated at Westminster School. Given patronage as a child by the Puritan, Henry Vane the Younger, he obtained a scholarship to Christ Church, Oxford, from which he graduated in 1653. This being the time of the English Civil War, he fought for Oliver Cromwell from then until 1655. Described as a "most noted Latinist and Grecian of his age, a singular mathematician, and thoroughly read in all political matters, councils, ecclesiastical and profane histories." He was appointed second keeper to the Bodleian Library, but in 1659 his friendship with Henry Vane led to his being removed from this employment. His work A Light Shining Out Of Darkness did not help, being seen as an attack on the clergy. He became a physician in Stratford upon Avon, and after the Restoration was confirmed in the Church of England. In 1661 was appointed His Majesty's Physician for Jamaica. The Jamaican climate disagreeing with him, he returned to England in 1665. He developed medical practices in both Bath and Warwick. In 1673 he wrote against the Duke of York and Mary of Modena in the Paris Gazette. He was arrested and threatened with hanging. He drowned in an accident in Bristol and was buried in Bath.
Жазбалар
Стуббті Энтони Вуд өз дәуірінің ең көрнекті латын және грек тілінің ғалымы, сондай-ақ ұлы математик және тарихшы деп есептеді. Реставрациядан кейін ол Корольдік қоғамға қарсы polemikalyқ туындылар жазды. Олар оның саяси және діни көзқарастарының өзгергенін көрсетеді деп түсіндірілді. Алайда, соңғы зерттеулер оның өміріндегі басты тақырып – үзділіктік екенін, ал Корольдік қоғамға жасаған шабуылдары – Корольдік қоғамды қолдаған клерикалдық және монархиялық билікке қарсы жасырын шабуылдың бір бөлігі екенін көрсетеді. Оның Корольдік қоғамға қарсы шабуылдарымен байланысты Фрэнсис Бэконға қатысты сын-ескертулер де болды: Стубб Корольдік қоғамның алғашқы кезеңін «Бэконға бет бұрған» деп айыптады. Стубб сонымен қатар математик және Корольдік қоғамның негізін қалаушы мүшесі Джон Уоллиспен дауласқан Томас Хоббсты қолдады. 1671 жылы ол «Махамбетшіліктің өрлеуі мен дамуы туралы есеп» және «Христиандардың айыптауларынан өзі мен дінін қорғауы» атты еңбектерді жазды. Ол бұл кітабын жариялай алмады, ол ислам теологиясына көңіл білдірген ағылшын тіліндегі алғашқы еңбек саналады; ол жеке таралымда болды. Ол ислам және унитариандық христиандық сенімдерінің ұқсастығын көрсетуге тырысты. Стуббті сонымен қатар осы кезеңде үштік ілімнің зияткерлік қайшылықтарына наразылық білдірген және Таяу Шығыста христиан дәстүрінің түпкілікті унитариандық тамырларын табуға тырысқан өсіп келе жатқан дәстүрдің бір бөлігі ретінде қарастыруға болады. Яһудилерге қатысты Стубб, Джон Толанд пен Эдвард Стиллингфлитпен бірге Джон Сельден мен Джеймс Харрингтонның жолын ұстанды, діни төзімділік туралы пікір білдірді. Хафиз Мехмуд Хан Ширани 1911 жылы Ислам қоғамының қолдауымен «Махамбетшіліктің өрлеуі мен дамуы туралы есепті» жариялады. Стубб және басқа социниандар Мұхаммедтік христиандықтың бір түрін синтездеді. Оның әртүрлі қызығушылықтары мен шынайы зияткерлік кеңдігі шоколадты мақтайтын кітабының авторлығында көрінеді, ол оны «үнділік нектар» деп атайды және оны пуритандық негізде бас тартқандарды сынады. Ол үш өмірбаянның тақырыбы болды: Питер Малкольмнің «Исламның он жетінші ғасырдағы қорғаушысы: Генри Стуббе», Джеймс Р. Джейкобтың «ГЕНРИ Стуббе, радикалды протестантизм және ерте ағартушылық», Набиль Матардың «Генри Стуббе және исламның бастауы: Магометандықтың пайда болуы мен прогресі».
Stubbe was considered by Anthony Wood to be the most noted Latin and Greek scholar of his age, as well as a great mathematician and historian. Following the Restoration he wrote polemical pieces against the Royal Society. They have been interpreted as showing a change in his political and religious views. Recent scholarship suggests, however, that the main theme in his life is continuity and his attacks on the Royal Society are a part of his veiled attack on the clerical and monarchical powers, of which the Royal Society was seen to be supportive. Connected with his assault on the Royal Society was criticism of Francis Bacon: Stubbe taxed the early Royal Society with being "Bacon faced". Stubbe also supported Thomas Hobbes in his dispute with the mathematician and founding member of the Royal Society, John Wallis. In 1671 he wrote An Account of the Rise and Progress of Mahometanism, and a Vindication of him and his Religion from the Calumnies of the Christians. He was unable to publish this book, considered the first work in English sympathetic to Islamic theology; it circulated privately. He tried to demonstrate the similarity between the beliefs of Islam and Unitarian Christianity. Stubbe can also be seen as part of a growing tradition at this time which expressed a dissatisfaction with intellectual inconsistencies of trinitarianism and sought to discover the original unitarian roots of the Christian tradition in the Middle East. Relative to Judaism, Stubbe in common with John Toland and Edward Stillingfleet followed the lead of John Selden and James Harrington, arguing for religious toleration. Hafiz Mehmood Khan Shirani eventually published An Account of the Rise and Progress of Mahometanism in 1911 under the auspices of the Islamic Society. Stubbe and other Socinians synthesized a form of Muhammadan Christianity. His diverse interests and sense of genuine intellectual breadth are revealed in his authorship of a book celebrating chocolate, which he refers to as the Indian nectar, and in which he criticised those who refused it on puritanical grounds. He has been the subject of three biographies: Peter Malcolm's "A Seventeenth century Defender of Islam: Henry Stubbe", James R. Jacob's "HENRY STUBBE, radical Protestantism and the early Enlightenment", Nabil Matar's "Henry Stubbe and the Beginnings of Islam: The Originall & Progress of Mahometanism."