Кіріспе

Санжусангендо (三十三間堂) – Киото қаласының Хигасияма ауданында орналасқан Тондай сектасының будда ғибадатханасы. Ғибадатхана 1164 жылы Тайра но Киёмори император Го-Сиракава үшін салынған. Оның ресми атауы Реңгео-ин (蓮華王院), және ол Миохо-ин ғибадатхана кешеніне жатады. Санжусангендо ең әйгілісі – 1266 жылға (Камакура кезеңі) дейін салынған, өте ұзын гондо (негізгі зал), ол Жапонияның ұлттық қазынасы болып саналады. Сондай-ақ, онда 1001 тұрған Мың қолды Каннон, 28 тұрған қызметші, Фужин және Раижин мүсіндері, сонымен қатар ғибадатхананың басты бейнесі – Мың қолды Каннонның үлкен отырған мүсіні сақталған. Бұл мүсіндердің барлығы мүсіндер санатындағы ұлттық қазыналар деп танылған, олардың көпшілігі Хэйан мен Камакура кезеңдеріне жатады.

Тарих

Сандзюсанген-до 1164 жылы әйгілі самурай және саясаткер Тайра но Киёмори (1118-1181) император Го-Сиракава үшін салған. Ол императордың Ходзюдзи-доно резиденциясында ғибадатхана салды, осылайша патшалық канцлері атағына ие болды – бұл атаққа қол жеткізген алғашқы самурай болды. Го-Сиракаваның резиденциясы шамамен 1100 шаршы метрді құрады және Минамидоно (оңтүстік аймақ) мен Китадоно (солтүстік аймақ) деп бөлінді. 1192 жылы Го-Сиракава қайтыс болғаннан кейін, ол ғибадатхананың шығыс Хоккэдосында (Лотос Сутрасының залы) жерленді. Ғибадатхана кешеніне бастапқыда годжюното (бес қабатты пагода), Каннондо (Каннон залы) және Фудодо (Төрт Көк Патшасының залы) сияқты хондодан (негізгі зал) басқа бірнеше ғимараттар кірді. 1606 жылы Асаока Хебэй есімді самурай веранда бойымен тікелей қатарынан 51 жебені атып, көзге түскені айтылады. Бастапқыда садақшылар веранданың оңтүстік жағынан солтүстік жағына қарай атып, онда нысана ретінде перде тәрізді әшекей орнатылған. Бұл жарыс Эдо дәуірінде кең танымал болды, ал 17 ғасырдың соңында Овари және Кисю провинцияларының қатысушылары арасындағы жарыстар көп көрерменді жиып алды. 1000 Каннон мүсінінің айналасында 28 қорғаушы құдайдың мүсіні орналасқан. Сонымен қатар, Фудзин мен Райдзиннің екі танымал мүсіні де бар.

Қорғаушы құдайлар мен индуизм

Буддистік Каннонның алдында тұрған 28 қорғаушы құдайлар индуизмнің санскрит мәтіндерінен бастау алады. Бұл идеялар Қытай арқылы Жапонияға келді, ал Киотодағы Сандзюсангендо ғибадатханасында индуистік және буддалық құдайлардың болуы Үндістаннан Шығыс Азияға рухани және мәдени идеялардың таралуы мен шығу тегі туралы әртүрлі теорияларды ұсынады. Бұл құдайлардың нақты өлшемдегі мүсіндері Сандзюсангендода орналасқан, онда олар 11 фут биіктіктегі Сенджу Каннонның басты мүсінін қорғайды. Ғибадатханада сондай-ақ Сенджу Каннонның 1000 тұрған мүсіні де бар. Сандзюсангендодағы құдайлар: Нараэнго оу, Мишаку конгорикиши, Тоухоу тен, Бирурукуша тенно, Бирубакуша тенно, Бишамонтен, Дайбон тенно, Тайшаку тен, Дайбенкудоку тен, Мавара оу, Джинмо тен, Конпира оу, Манзенша оу, Хиппакара оу, Гобуджёго тен, Конджикуджаку оу, Саншитай шо, Нандарью оу, Сакарарью оу, Карура оу, Кондай оу, Мансен оу, Магорака оу, Макейшура оу, Кендебаба оу, Ашура оу, Киннара оу және Басусеннин. Бұл құдайлардың шығу тегі индуизм, джайнизм және буддизмді қамтитын үнді дхарма мифологиясына жетеді және Варуна, Вишну, Лакшми, Брахма, Шива, Гаруда, Ваю, Нараяна, Индра және басқаларымен сәйкес келеді.