Кіріспе

Жапония, Шига префектурасы, Оцу қаласындағы тарихи Тендай буддалық ғибадатханасы

Энриаку-джи (延暦寺) – Киотоға қарайтын Оцудағы Хиэй тауында орналасқан Тендай монастыры. Ол 788 жылы Хэйан дәуірінің (794–1185) басында Сайчо (767–822) – Денгё Дайши деп те аталатын, Қытайдан Жапонияға Махаяна буддизмінің Тендай сектасын әкелген адам тарапынан негізделген. Одан бері ғибадатхана кешені бірнеше рет қайта құрылды, ең маңыздысы (бас залдың) 1642 жылы Токугава Иемцу тұсында жүзеге асты. Энриаку-джи – Тендай сектасының бас штабы және жапон тарихындағы ең маңызды монастырлардың бірі. Сондықтан ол ЮНЕСКО-ның «Ежелгі Киотоның тарихи ескерткіштері (Киото, Удзи және Оцу қалалары)» әлемдік мұрасының құрамына кіреді. Жодо шу, Жодо Шиншу, Сото Дзен және Ничирен буддизмінің негізін қалаушылары осы монастырда біраз уақыт өткізген. Энриаку-джи – сонымен қатар кайхогё (немесе «марафондық монахтар») тәжірибасының орталығы болып табылады.

Тарих

Император Канмудың қолдауымен буддалық монах Сайчо 807 жылы жүз шәкіртін дінге қабылдады. Хией тауында қатаң тәртіп сақталды. Оның монахтары он екі жыл бойы оқып, медитация жасап, уединениеде өмір сүрді. Осы мерзімнен кейін ең жақсы оқушылар монастырдағы лауазымдарда қалды, ал қалғандары үкіметте қызметке орналасты. Өзінің қуатының шарықталу кезеңінде Энриаку-джи 3000-ға жуық қосалқы ғибадатханалар мен күшті жауынгер монахтар (僧兵) армиясынан тұратын алып кешен болды. X ғасырда Эннин және Энчиннің ізбасарлары арасында Тендай монахтарының мұрагерлік дауы туды. Бұл даулар Энриаку-джи мен Мии-дерадағы қарсы Тендай орталықтарына әкеп соқты, олар тиісінше Тау Ордені (山門) және Ғибадатхана Ордені (寺門) деп аталды. Дауларды шешу үшін жауынгер монахтар қолданылды, ал Тендай басшылары бәсекелестеріне қауіп төндіріп, тіпті монастырлық талаптарды орындау үшін астанаға аттанған жалдамалы әскерлерді жалдауға кірісті. Барлық мүмкін бәсекелестерді жою және елді біріктіру мақсатымен соғыс басшысы Ода Нобунага 1571 жылы Энриаку-джиге шабуыл жасап, ғимараттарды қиратып, монахтарды қырды, осылайша буддалық әскериленуге нүкте қойды. Энриаку-джидің қазіргі құрылыстары XVI ғасырдың соңынан бастап XVII ғасырдың бірінші жартысына дейін салынды, ол үкімет ауысқаннан кейін ғибадатхана қайта жаңартылған кезде болды. Тек бір шағын ғимарат – Саи-то кешенінен ұзақ, белгіленбеген жолдың бойында орналасқан Рури-до (るり堂, "Лазурит залы") ғана сақталды. Бұл құрылыс 13 ғасырға дейін барады және 20 ғасырдағы ауа райының нашарлауынан кейін екі рет жөнделді. Қайта құру кезінде кейбір ғимараттар басқа ғибадатханалардан, әсіресе Мии-дерадан көшірілді, сондықтан ғимараттардың өзі ескі болғанымен, олар әрқашан осы жерде болған жоқ. Бүгінде Энриаку-джидің көптеген ғимараттары үш аймақта орналасқан: То-до (東塔, "Шығыс пагодасы"), Сай-то (西塔, "Батыс пагодасы") және Йококава (横川). Монастырдың ең маңызды ғимараттары То-дода шоғырланған. Сай-то То-додан 20 минуттық жерде, көбінесе төмен қарай, орналасқан және бірнеше маңызды ғимараттарға ие. Йококава оқшау және сирек барылатын жер, шамамен 1 сағат 30 минуттық саяхатта, және автобуспен жетуге ыңғайлы, ол үш кешенді және таудағы басқа да жерлерді байланыстырады.

Ұйымдасқан қылмыспен келісім

2006 жылғы 4 сәуірде Энриаку-джи Ямагучи гумидің бұрынғы басшылары үшін рәсім өткізді, ол Жапониядағы ең ірі якуза ұйымы. Мұндай ғибадатханалардағы рәсімдер Ямагучи гуми үшін қаражат жинау және күш көрсету мақсатында пайдаланылғандықтан, Шига префектурасының полициясы Энриаку-джиден рәсімді тоқтатуды сұрады. Өтінішті қабылдамай, Энриаку-джи рәсім үшін қылмыстық ақша алды және шамамен 100 жоғары деңгейдегі Ямагучи гуми басшыларының қатысуына рұқсат берді. "Асахи Шимбун" және "Йомиури Шимбун" газеттерінде жарияланған хабарлардан кейін Энриаку-джи бүкіл елде дауға себеп болды. Ғибадатхананы, якузаға қарсы күрес басқарған Жапония буддалық ғибадатханалар қауымдастығы (75 000 буддалық ғибадатхананы білдіретін) сынға алды. Нәтижесінде, 18 мамырда Энриаку-джидің барлық директоры қызметінен кетіп, веб-сайтында және 3000 филиалға жіберілген электрондық хаттар арқылы кешірім сұрады.