Кіріспе

Аэрон SBJ – американдық Aerion Corporation компаниясы жобалаған үстін қозғалатын бизнес-ұшақ жобасы. 2004 жылы таныстырылған бұл жобаның авторы 7-8 жыл ішінде 1,2–1,4 миллиард доллар көлеміндегі даму үшін бизнес-ұшақ өндіруші компаниямен бірлескен кәсіпорын құруды көздеген. Aerion 2014 жылы жобаны кеңейтіп, Aerion AS2 деп атағанға дейін 50 ниет хаттарын алды. Екі Pratt & Whitney JT8D 219 қозғалтқышымен жабдықталған, құны 80 миллион доллар болатын бұл ұшақ 8–12 жолаушыны 1,6 Мах жылдамдығына дейін тасымалдауға арналған еді. Aerion 2021 жылдың 21 мамырында капитал тартудағы қиындықтарға байланысты жабылатынын күрт жариялады.

Даму

2003 жылы Aerion Bombardier Aerospace және Dassault Aviation сияқты ірі аэроғарыш серіктесін іздеуді бастады. Global Express жетекші дизайнері Джон Холдинг 2008 жылы Aerion компаниясына қосылып, жобалау жұмыстарын басқарды. Әрбір клиент 250 мың доллар көлемінде аванс төледі. 2010 жылға қарай компания 50 ниет хат алды. Осы кезде Aerion бизнес-ұшақтар өндірушімен бірлескен кәсіпорын құруға ұмтылды, ол бес-алты жыл ішінде тапсырыстарды жүзеге асыруды көздеді. 2012 жылдың наурыз айында Ұлыбританиялық Indigo Lyon, Swiss ExecuJet Aviation Group компаниясымен Солтүстік Америкадан тыс аймақтарда сату агенті ретінде келісім жасады. 2013 жылдың қазанында компания 2019 жылы ұшу сынақтарын бастауды, ал 2021 жылы нарыққа шығуды жоспарлап отырды. Aerion компаниясы өз жобаларына сұраныс болатынына сенімді, АҚШ-тың үстіркілді ұшуға тыйым салғандығына қарамастан, ал Gulfstream бұл тыйымды қанағаттандыруға мүмкін емес деп санайды. 2014 жылы жоба жаңартылып, Aerion AS2 деп аталды, клиенттердің тілектерін ескере отырып, ұзындығы мен ұшу салмағы арттырылды.

Дизайн

80 миллион долларлық ұшақ 8–12 жолаушыны 1,6 Мах жылдамдығына дейін тасымалдайтын болды. Оның конструкциясында дәстүрлі алюминий фюзеляжы және композиттік материалдан жасалған, үстіртолақ табиғи ламинарлық ағыны бар қанаты қарастырылған. Жалпы салмағы 40 800 кг (90 000 фунт) болатын ұшақ Pratt & Whitney JT8D 219 қозғалтқышымен жабдықталуы тиіс еді. Егер өндірілсе, ол Еуропадан Солтүстік Америкаға және кері бір жұмыс күні ішінде тоқтаусыз саяхаттауға мүмкіндік берер еді. Aerion SBJ-дің маңызды технологиясы – үстіртолақ табиғи ламинарлық ағын – үстіртолақ жел туннеліндегі сынақтарда және NASA-мен бірлесіп жүргізілген үстіртолақ ұшу сынақтарында нақты дәлелденді. 2010 жылдың жазында Aerion жобалаған калибрлеу құрылғысы NASA F 15B ұшағында сынақтан өтті. Осы тәжірибелердің мақсаты болашақта ламинарлық ағынды аэродинамикалық қабаттың беттік сапасы мен құрастыру толеранттарына қатысты стандарттарды жақсарту болды. 2013 жылдың бірінші жартысында екінші сынақ беті ұшырылды, оның дизайны 2010 жылғы сынақтардың нәтижелеріне сүйенген. Жаңа сынақ бетінің конструкциясы кең ауқымда ламинарлық ағынды қамтамасыз етуге және шекаралық қабаттағы тұрақсыздықтардың салыстырмалы түрде баяу және тегіс өсуіне бағытталған. Бұл ерекшеліктер келесі кезеңде жүргізілетін дөрекілік және биіктік эксперименттерінде шекаралық қабатты жақсы бейнелеуге көмектесуі керек.