Кіріспе

Шектелген оверлердегі филдинг шектеулері

Powerplay – шектелген оверлердегі филдинг шектеулерінің атауы. Ол алғаш рет 1980-81 жылғы Австралия маусымында енгізілді. Филдинг шектеулері 1992 жылдан бері ODI (бір күндік жарыстар) крикетінде қолданылып келеді. 2005 жылы ICC оны Powerplay деп қайта атады. Тест крикетінен өзгеше, шектелген оверлердегі крикетте алаңшылар мүмкіндігінше көп ұпай жібермеу үшін алаңға кеңінен таралады. Powerplay ережелері, сондай-ақ басқа да бірқатар факторлар 1992 жылдан бері қазіргі бір күндік халықаралық матчтардағы жоғары нәтижелерге үлкен үлес қосты.

Ережелер

Бір күндік халықаралық (ODI) және Twenty20 матчтарында міндетті түрде күшті шабуыл (powerplay) ережелері қолданылатын оверлер санымен ерекшеленеді. Төмендегі ережелер тек матч үзіліссіз өткен жағдайда ғана қолданылады.

БІІ

Иннингтің алғашқы 10 овері кезінде 30 ярдтық шеңберден (27 метр) тыс жерде ең көп екі ойыншыға ғана рұқсат етіледі. Бұл бірінші Powerplay деп аталады. 11-ден 40-қа дейінгі оверлер аралығында 30 ярдтық шеңберден тыс жерде ең көп дегенде төрт ойыншыға рұқсат етіледі.

Тарих

Филдингтік шектеулер 1970-жылдары, әсіресе World Series Cricket турнирінде дамыды және алғаш рет бір күндік матчтарда 1980 жылы Австралияда қолданысқа енгізілді. Ең көп тараған ереже бойынша, алғашқы он оверде шеңбердің сыртында тек екі ойыншы ғана орналаса берді, ал қалған оверлерде шеңберден тыс бес ойыншыға рұқсат етілді. Powerplay терминологиясын Халықаралық крикет кеңесі 2005 жылы енгізді, онда филдингтік шектеулер 3 блокқа бөлінді: иннингтің басындағы міндетті он овер және боулингті ойнайтын команда уақытын таңдай алатын екі қосымша бес оверлік powerplay. Бірақ практикада олардың екеуі де мүмкіндігінше ертерек пайдаланылып, нәтижесінде 20 оверлік бір блок пайда болды. Бұған қарсылық ретінде 2008 жылы соққы беретін командаға екі powerplay-дің бірін қашан қолдануға құқық берілді. 2011 жылдың 1 қазанынан бастап ICC боулинг және соққы беру powerplay-леріне қосымша өзгерістер енгізді. Жаңа ереже бойынша, 50 оверлік матчта екі бес оверлік powerplay-дің ешқайсысы 16-шы овер басталғанға дейін қолданылмайды және екеуі де 41-ші овер басталғанға дейін аяқталуы керек, сондықтан 11-ден 15-ке дейінгі және 41-ден 50-ге дейінгі оверлер powerplay оверлері бола алмайды. Егер командалардың бірі немесе екеуі де өздерінің құқығын пайдаланбаса, олардың powerplay оверлері иннингтегі ең соңғы мүмкін уақытта автоматты түрде басталады (мысалы, 50 оверлік иннингте бір powerplay талап етілмесе, ол 36-шы овердің басында басталады). 2012 жылдың 29 қазанында ICC powerplay-лерге тағы да түзетулер енгізіп, powerplay блоктарының санын үштен екіге дейін азайтты. Сонымен қатар, 1992 жылдан 2005 жылға дейін алғашқы он оверде екі ойыншыны ұстап алуға дайын болу керек еді. 2015 жылдың 5 шілдесінен бастап ICC ережелерді одан әрі өзгертіп, бүкіл иннингті 3 powerplay-ден құрады, осылайша бұрын енгізілген соққы беру powerplay-ін жойды. Бұған қоса, бірінші powerplay кезіндегі екі ойыншыны ұстап алуға қойылған шектеулер жеңілдетілді.