Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сирена дискісі пневматикалық сиреналарда қолданылады және оның тесіктері әртүрлі арақашықтықта орналасқан. Дискіні ауа ағынының алдында айналдырғанда, тесіктер ауа ағынын өзгертіп, дыбыс тудырады. Сиренаның тоны "айналмалы дискідегі тесіктер арқылы өтетін қысылған ауа импульстарының жиілігімен" анықталады. Сондықтан, тон дискінің айналу жылдамдығымен, ауадан өтетін тесіктердің санымен, тесіктердің мөлшерімен және олардың арақашықтығымен шартталған.
A siren disk is used in pneumatic sirens and has holes which are variously spaced apart. When the disk is spun in front of a jet of air, the holes modulate the air jet which produces a sound. The pitch of a siren is produced by "the frequency of the impulses of compressed air passing through the openings in a rotating disk." The pitch is therefore determined by the speed at which the disk rotates, the number of holes which air passes through, the size of the holes and their spacing apart.
Сирена дисктерінің әдеттегі қолданылуы
Сирена дискілері бұрын сиреналардың белсенді бөлігі ретінде қолданылған, бірақ қазіргі уақытта жасалатын сирена дискілерінің көп бөлігі дыбыс және музыка механикасын оқытуға арналған оқу құралы ретінде пайдаланылады. Мысалы, Онтарио ғылым орталығында балаларға арналған интерактивті оқу көрмесі ретінде металл сирена дискісі орнатылған.
Siren disks were once used as the active element of sirens, but the majority of siren disks currently manufactured are used as instructional aids in teaching the mechanics of sound and music. For example, the Ontario Science Centre has a metal siren disk set up as an interactive teaching exhibit for children.
Сиренаның гармониялық бөлігі
Сирена дискілерінің көпшілігінде әртүрлі эффекттер алу үшін ауа ағынын әртүрлі радиустарға бағыттауға мүмкіндік беретін, аралары белгілі бір қашықтықта орналасқан бірнеше концентрлі шеңберлер болады. Мысалы, ең сыртқы сегіз тесік шеңбері бір-бірінен тең арақашықтықта орналасқан тесіктерден тұрады, онда тесіктердің саны гармониялық қатар бойынша артады, соның арқасында музыкалық гамманың сегіз нотасын әр шеңберге тізбектей ауа соққанда ойнатуға болады.
Most siren disks include multiple concentric circles of spaced holes, so that an air jet can be directed at different radii to get different effects. For example, the outermost eight circles of holes include uniformly spaced holes, in which the number of holes increases along a harmonic series, so that the eight notes of a musical scale can be played by directing an air jet sequentially at each circle.
Сиренаның гармониялық емес бөлігі
Көбінесе дискінің ортасына жақын жерде, кездейсоқ аралықтар немесе арпеджио сияқты әртүрлі біркелкі емес пішіндермен жасалған қосымша тесіктер кездеседі.
Typically there are further holes nearer the disk's centre with various non uniform patterns, such as random spacing or arpeggios, etc.
Сирена дискіндегі тесіктердің саны
Жоғарыда талқыланған, тек 5 концентрлі сақинасы бар және тең аралас тесіктері бар гипотетикалық дискіге қарағанда, әдеттегі дискіде 16 концентрлі сақина болуы мүмкін. Сондықтан, төменде көрсетілген мысал үшін тесіктердің конфигурациясы 8, 10, 12 және 16 болуы керек, одан кейін 24, 27, 30, 32, 36, 40, 45, 48 аралықтары болуы тиіс, бұл F мажор арпеджиосының төрт нотасын, содан кейін жоғары C мажор гаммасын береді:
Unlike the hypothetical disk discussed above having just 5 concentric rings of equally space holes, a more typical disk might have 16 concentric rings instead. For the example shown below then the hole configurations need to be 8, 10, 12 and 16 then a space followed by 24, 27, 30, 32, 36, 40, 45, 48, which will give the four note F major arpeggio followed by the higher C major scale:
Тесіктердің соңғы сегіз шеңбері мынадай мажор (иондық лад) музыкалық гамманың темпераментін береді (жоғарыда көрсетілген тесіктер санын 24-ке бөліңіз): 1, 9/8, 5/4, 4/3, 3/2, 5/3, 15/8, 2 (Птолемейдің күшті диатоникалық гаммасы). Ұқсас түрде жасалған минор гаммасын келесі тесіктер қатынастарында сирена дискісін жасау арқылы жасауға болады: 1, 9/8, 6/5, 4/3, 3/2, 8/5, 9/5, 2 (жай ғана минор гаммасы).
The last eight circles of holes give the following temperament of a major (Ionian mode) musical scale (divide each of the above number of holes by 24): 1, 9/8, 5/4, 4/3, 3/2, 5/3, 15/8, 2 (Ptolemy's intense diatonic scale). A similarly generated minor scale can be made by making a siren disk with the following ratios of hole numbers: 1, 9/8, 6/5, 4/3, 3/2, 8/5, 9/5, 2. (just minor scale).
Сиренаның әдеттегі дискін орнату
Сиренаның стандартты дискісіне мотор, шкивтер, белбеу және ауа сорғысы кіреді. Мысалы, Онтарио ғылым орталығындағы құрылғыда балалар сегіз клапанды басып ашып-жабып, сирена дискісінде музыка ойнай алады, бұл клапандар ауаны сирена дискісіндегі біркелкі араласқан тесіктердің сегіз гармониялық шеңберіне бағыттайды. Голландтық ойлап табушы доктор А. Р. Набер "сиқырлы флейта" деп аталатын сиренаны жасады, оның дыбысы дискідегі тесіктер санына емес, дискінің айналу жылдамдығына байланысты өзгереді. Жұмыс істеу кезінде шпиндель мен иілгіш жетек белбеуін байланыстыратын арқан саусақтардың арасында ұсталады және айналу жылдамдығын, демек дыбысты өзгерту үшін шпиндельдің конустық білігі бойымен жоғары-төмен жылжытылады.
The typical siren disk setup consists of a motor, pulleys, belt, and air jet. The setup at the Ontario Science Centre, for example, includes organ style keys so that children can play music on the siren disk by pressing the keys to open and close a series of eight valves that direct the air selectively at the eight harmonic circles of uniformly spaced holes of the siren disk. Dutch inventor Dr. A. R. Naber created "the magic flute", a siren whose pitch is varied not by the number of holes in a circle on the disk, but by the speed at which the disk rotates. During operation the cord connecting the spindle and the flexible drive belt is held between the fingers and moved up and down a tapered shaft of the spindle to vary the rotation and thus pitch.