Кіріспе
Кейбір құстар өз жас төлдерін тамақтандыру үшін пайдаланатын секреция. Өсімдік сүті – кейбір түрлердегі аналық және аталық құстардың өсіндісінен бөлінетін және жас құстарға қайтадан берілетін секреция. Бұл секреция барлық көгершіндер мен нағыштарда кездеседі, онда оны көгершін сүті деп те атайды. Өсімдік сүті фламинголар мен императорлық пингвиндердің өсіндісінен де бөлінеді, бұл осы қасиеттің тәуелсіз эволюциясын көрсетеді. Сүтқоректілерде тек аналықтар сүт өндірсе, көгершіндер мен фламинголарда сүт аналық және аталық екеуінен, ал пингвиндерде тек аталықтан өндіріледі. Құстардағы сүт өндіру процесі пролактин гормонымен реттеледі, ол сүтқоректілерде де сүт өндіруге себеп болады. 1939 жылғы көгершіннің өсімдік сүтіне жасалған зерттеуде, оның құрамында сүтқоректілердің сүтінен айырмашылығы, қанттар (көмірсулар) жоқ екені анықталды. Сондай-ақ, оның құрамында сүт иммунитетін арттыратын антиоксиданттар мен иммундық күшейткіш факторлар бар екені дәлелденді. Сүтқоректілердің сүті сияқты, өсімдік сүтінде де IgA антиденелері бар. Онда бактериялар да кездеседі. Сүтқоректілердің сүті эмульсия болса, көгершіннің өсімдік сүті протеинге және майға толы жасушалардың суспензиясынан тұрады, олар өсіндінің қабырғасынан өсіп, бөлінеді. Көгершіндердің сүті жұмыртқалардың қақпақтан шығуына бірнеше күн қалғанда өндіріле бастайды. Осы кезде ата-аналар тамақтануын тоқтатуы мүмкін, осылайша бала көгершіндерді (көгершін мен нағыштардың балалары) тұқымдармен ластанбаған сүтпен қамтамасыз ете алады, оны жас төлдер ас қорытуға шамасы келмейді. Бала көгершіндер өмірінің алғашқы аптасында немесе шамамен 10-14 күні бойы таза өсімдік сүтімен тамақтанады. Осыдан кейін ата-аналар ересектерге арналған тамақтың бір бөлігін, оны ересектердің өсіндісіндегі ылғалды жағдайда жұмсақ қылып, төлдерге бере бастайды, екінші аптаның соңына қарай төлдер толығымен жұмсақ ересектер тамағымен тамақтанады. Көгершіндер әдетте екі жұмыртқа салады. Егер бір жұмыртқадан төл шықпаса, аман қалған төл екі төлге жеткілікті өсімдік сүтін алады және айтарлықтай жылдам өседі. Зерттеулер көрсеткендей, көгершіндердің бір жұбы үш төлді жеткілікті түрде тамақтандыру үшін жеткілікті өсімдік сүтін өндіре алмайды, сондықтан төлдердің саны екіге дейін шектеледі.
Crop milk is a secretion from the lining of the crop of parent birds in some species that is regurgitated to young birds. It is found among all pigeons and doves where it is also referred to as pigeon milk. Crop milk is also secreted from the crop of flamingos and the male emperor penguin, suggesting independent evolution of this trait. Unlike in mammals where only females produce milk, crop milk is produced by both males and females in pigeons and flamingos; and in penguins, only by the male. Lactation in birds is controlled by prolactin, which is the same hormone that causes lactation in mammals. A 1939 study of pigeon crop milk showed, however, that the substance did not contain carbohydrates (sugars), unlike mammalian milk. It has also been shown to contain anti oxidants and immune enhancing factors which contribute to milk immunity. Like mammalian milk, crop milk contains IgA antibodies. It also contains some bacteria. Unlike mammalian milk, which is an emulsion, pigeon crop milk consists of a suspension of protein rich and fat rich cells that proliferate and detach from the lining of the crop. Pigeon's milk begins to be produced a couple of days before the eggs are due to hatch. The parents may cease to eat at this point in order to be able to provide the squabs (baby pigeons and doves) with milk uncontaminated by seeds, which the very young squabs would be unable to digest. The baby squabs are fed on pure crop milk for the first week or so of life, or about 10 14 days. After this the parents begin to introduce a proportion of adult food, softened by spending time in the moist conditions of the adult crop, into the mix fed to the squabs, until by the end of the second week they are being fed entirely on softened adult food. Pigeons normally lay two eggs. If one egg fails to hatch, the surviving squab gets the advantage of a supply of crop milk sufficient for two squabs and grows at a significantly faster rate. Research suggests that a pair of breeding pigeons cannot produce enough crop milk to feed three squabs adequately, which explains why clutches are limited to two.
Басқа құстар
Өсімдік сүті фламинголар мен императорлық пингвиндердің еркектерінде тәуелсіз түрде пайда болған. Фламинголарда алғашқы апталарда өндірілетін сүт жарқыраған қызыл түсті, салыстырмалы түрде жұқа сұйықтық болып келеді. Түсі қанға ұқсағанмен, онда қызыл қан жасушалары жоқ; қызыл түс кантаксантин болуынан туындайды. Алғашқы бірнеше аптадан кейін түс біртіндеп ағарады; фламинголар балаларының өмірінің алғашқы 6 айына дейін өсімдік сүтін өндіре алады.